ما حدود ۳۰۰ وبسایت را بررسی کردیم و به قاطعیت میتوان گفت بخش عمدهای از وبسایتهای حوزه فناوری، آموزش، اخبار، سلامت، مالی و غیره در دسترس نیستند. تنها پینگ تعداد معدودی از سایتها با کد HTTP 200 پاسخ مثبت میدهند اما سایت در مرورگر عملا بارگزاری نمیشود.به طور کلی، محدودیت گستردهای در اینترنت وجود دارد.
گزارش مشروح پیوست از روند وصل اینترنت در ایران
کاربران خبر دادهاند که اینترنت در حال وصل شدن هستند.
به گزارش پیوست، هماکنون کاربران اینترنت همراه اول و رایتل خبر میدهند که امکان استفاده از اینترنت جهانی را دارند هنوز امکان استفاده از آن روی تمامی اپراتورها فراهم نشده است.
اینترنت ایران از ۱۸ دی ماه به صورت کامل قطع شد. درابتدا پیامکها نیز به صورت کامل قطع شدند و حتی پیامرسانهای داخلی نیز متصل نبودند اما به تدریج ابتدا پیامکها و بعد از آن امکان انتقال پیام از طریق پیامرسانها فراهم شد.
هماکنون اینترنت برای همه در دسترس نیست بلکه به تدریج در حال باز شدن است. هنوز هیچکدام از مسئولان به صورت رسمی اتصال به اینترنت بینالملل را تایید نکردهاند اما برخی از اپراتورها اعلام کردهاند که اجازه اتصال به اینترنت را صادرکردهاند.
در صورت اتصال کامل میزان خاموشی اینترنت در ایران به ۱۴ روز میرسد این بیشترین میزان خاموشی ارتباطات در کشور است. حسین افشین معاون فناوری ریاست جمهوری اعلام کرده بود که اینترنت تا پایان هفته متصل خواهد شد هر چند برخی دیگر از مسئولان تاریخهای دیگری را برای بازگشایی اینترنت اعلام کرده بودند. دبیر شورای عالی امنیت ملی امروز اعلام کرده بود در صورت بازگشت امنیت به کشور اینترنت متصل خواهد شد.
بهروزرسانی ساعت ۲:۳۰ بامداد
دسترسیها بیشتر شد
در ساعت دو و نیم بامداد، گشایشهایی در دسترسی به اینترنت دیده میشود. در این مرحله عملا مشخص نیست سیاست فیلترینگ از لیست «فقط گزینششده سفید» به لیست «اغلب گزینههای سفید» تغییر کرده یا نه، اما وضعیت فعلی بیشتر یک موقعیت «علیالحساب» است که برای کارهای خیلی ضروری (غیر از ارتباطات ایمیل و پیامرسان) یک روزنه کوچک باز شده. این وضعیت میتواند نشاندهنده مرحلهای از بازگشایی اینترنت باشد که برخی سرویسها برای کاربری امن و رسمی آزاد شدهاند، در حالی که بخشهایی از شبکه همچنان محدود باقی ماندهاند.
برای اینکه متوجه وضعیت شوید کافی است یک موضوع را گوگل کنید (به انگلیسی) و خواهید دید که بسیاری از نتایج همچنان مسدود هستند ولی تعداد سایتهای دردسترس بهوضوح بیشتر شدهاند. نکته دیگر اینکه شاخصهای کیفی شبکه دارای مقادیر مطلوبی نیستند و دسترسی جهانی حتی اگر باز هم شده باشد (که نشده) با این کیفیت و میزان تاخیر عملا قابل استفاده نیست.
علاوه بر این، ویپیان ها امکان اتصال ندارند و تا زمانی که نتوان از آنها استفاده کرد عملا دسترسی به سایتهایی مانند جمنای، کلاود و غیره به دلیل تحریمها ممکن نیست.
لیستی که ما برای تشخیص وضعیت اینترنت جمعآوری کردیم نشان میدهد دسترسیها بیشتر شده و زمان تاخیر در دسترسی اگرچه هنوز بالاست اما تا حدودی بهبود داشته است.
دسترسی به سایتها
در مقابل برخی از سایتها در این لیست بیشتر به دلیل زمان تاخیر بالا با خطا مواجه شدهاند مثلا Canva باز است ولی پینگ آن Fail میشود.
دسترسی به سرورهای DNS
بنابراین وضعیت فعلی نشاندهنده آزاد بودن نسبی DNSهاست، اما محدودیت یا فیلترینگ برای برخی سرورها و دامنهها هنوز وجود دارد و نمیتوان گفت سرورهای DNS بدون محدودیت در دسترس هستند. سرورهای عمومی مانند گوگل (8.8.8.8 و 8.8.4.4) و Quad9 (9.9.9.9) در بیشتر موارد، دامنهها را با سرعت قابلقبولی پاسخ میدهند و مشکلی در دریافت رکوردهای A، AAAA، MX و CNAME مشاهده نمیشود.
اما سرورهای کلادفلر (1.1.1.1 و 1.0.0.1) و OpenNIC (91.239.100.100) اگرچه توانستهاند دامنهها را به درستی Resolve کنند، اما عدم پاسخدهی کامل در PingDNS نشاندهنده کندی یا ادامه محدودیتها است.
دسترسی به مراکز تبادل اطلاعات
اکثر IXPهای بررسیشده در مسیرهای بینالمللی با مشکل پینگ مواجه هستند و نتوانستند پاسخ ICMP ارسال شده را برگردانند، اما برخی مانند AMS-IX، LINX، France-IX، Netnod و HKIX امکان اتصال HTTPS را ارائه میدهند. این موضوع نشان میدهد HTTPS برای تعدادی از مراکز تبادل اطلاعات در دسترس هستند و احتمالاً فایروال یا سیاست وایتلیست روی ICMP اعمال شده است.
جزئیات ردیابی مسیر (traceroute) نشاندهنده استفاده از NAT و شبکههای داخلی گسترده است که اجازه عبور مستقیم بستهها به سمت IXP خارجی را محدود میکند. با این حال، در برخی IXPها مانند LINX و France-IX بستهها توانستهاند به IPهای خارجی برسند و HTTPS پاسخ دهند، که نشانهای از محدودیت انتخابی است.
در مجموع، نتایج حاکی از آن است که دسترسی به اینترنت هنوز آزاد نشده و سیاست شبکه ترکیبی از وایتلیست و محدودیتهای بسته است. برخی مسیرهای بینالمللی باز هستند و خدمات HTTPS کار میکنند، اما پینگ و دسترسی کامل به همه IXPها هنوز محدود است.
وضعیت شبکههای توزیع محتوا
دسترسی به برخی شبکههای تحویل محتوا به صورت کامل برقرار است اما برخی دیگر با مشکل مواجه هستند. سرورهای کلاودفلر، استکپت و Imperva بدون مشکل پاسخ دادهاند. اما بسیاری از CDNهای شناختهشده مانند Akamai، Fastly، آمازون، CloudFront KeyCDN، مایکروسافت آژر، گوگل کلاود و CDNetworks با خطا مواجه شدهاند و دسترسی به این شبکهها محدود یا مسدود است.
در مجموع میتوان گفت که اینترنت در دسترسی به CDNها هنوز کامل آزاد نیست و تنها تعدادی از سرویسها در دسترس هستند.
این متن قدیمی است و دادههای آن تغییر کرد
وضعیت اینترنت در اولین دقایق بامداد جمعه
آنچه از اتصال به اینترنت در ایران میتوان دید تغییر سیاست قطع کامل به محدودیت بر اساس لیست سفید است. در این روش فقط برخی سایتهای مورد تائید قابل استفاده هستند به عنوان مثال فیگما و paypal در دسترس قرار دارند اما این به معنی برقراری اینترنت نیست.
در ادامه نگاهی داریم به وضعیت شبکه در اولین دقایق بامداد جمعه سوم بهمن ۱۴۰۴ که نزدیک به ۳۴۰ ساعت از قطعی اینترنت میگذرد.
دسترسی به وبسایتها
در تستهای ما دسترسی زیادی به سایتهای مختلف برقرار نیست. اغلب سرویسهای گوگل مثل ترجمه، درایو، aistudio همچنان مسدود هستند اما بخش جستجوی وب و عکس فعال است همچنین از اواخر امشب دسترسی به هوشمصنوعی جمنای هم برقرار است یا حداقل پینگ آن جواب میدهد ولی به دلیل سرعت فوقالعاده پائین در اجرا سایت موفق نبودیم.
علاوه بر فیگما و paypal که بالاتر گفتیم دسترسی به چند سایت دیگر مانند کورسرا، گیتلب، الجزیره، فیگما، هوش مصنوعی کلاود و گراک هم باز است. جالب اینجا است که نشانی اصلی chat.openai.com همچنان مسدود است ولی از طریق chatgpt.com میتوان به این هوش مصنوعی دسترسی داشت در نتیجه فعلا ایجنتها و APIهای openai قابل استفاده نیستند.
تحلیل وضعیت دسترسی به وبسایتها نشان میدهد که بخش بزرگی از سایتهای آموزشی و فناوری با مشکل مواجه هستند. سایتهای مهم فناوری مثل موزیلا، MDN، W3Schools، پایتون و Rust در حال حاضر در دسترس نیستند و هیچ پاسخ HTTP دریافت نمیکنند. همچنین سایتهای مرتبط با لینوکس و برنامهنویسی نیز در همان وضعیت هستند.
در حوزه آموزش، بیشتر پلتفرمها مثل خانآکادمی، edX، MIT OCW و کدآکادمی غیرقابل دسترسی هستند و تنها کورسرا توانسته پاسخ دریافت کند. همچنین در بخش اخبار، کسبوکار و خدمات آنلاین نیز اکثر سایتها مانند AP News، بلومبرگ، Forbes، دراپباکس و زوم غیرقابل دسترسی هستند. تنها گیتلب و کورسرا توانستهاند به درستی بارگذاری شوند.
دسترسی به ASها
وضعیت بررسی شده در بخش AS نشان میدهد که دسترسی به بسیاری از شبکههای اصلی اینترنتی جهانی با مشکل مواجه شده است. بهعنوان مثال، ASهای مربوط به شرکتهای بزرگ مثل Cloudflare، Google، Amazon AWS، Microsoft و Meta (Facebook) در پینگ با شکست مواجه شدهاند، هرچند برخی از آنها هنوز از طریق HTTPS پاسخ میدهند. این موضوع نشان میدهد که اتصالهای مستقیم به سرورهای این شرکتها با اختلال روبهرو شده و احتمالاً کاربران داخلی توانایی دسترسی به خدمات آنها را بهصورت کامل ندارند.
علاوه بر این، DNSهای مختلف داخلی و عمومی نیز در رزولوشن نام دامنهها با مشکل مواجه هستند. برخی سرورها مانند Google Public DNS و Cloudflare DNS توانستهاند برخی رکوردها را بهدرستی حل کنند، اما اکثر A، MX و CNAME ها با شکست مواجه شدهاند. این موضوع نشان میدهد که حتی اگر اتصال فیزیکی به شبکه وجود داشته باشد، کاربران قادر به ترجمه نام دامنه به آدرس IP نیستند و بسیاری از سرویسها عملاً غیرقابل دسترس شدهاند.
در نهایت، ترکیب این مشکلات پینگ و DNS باعث شده است که سایتهای مهم خبری، شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای فناوری تقریباً از دسترس کاربران خارج شوند. این شرایط بیانگر یک اختلال گسترده و همزمان در سطح ASهای اصلی اینترنت است و نشان میدهد که مشکل فراتر از یک سایت یا سرویس خاص بوده و بخش بزرگی از زیرساخت شبکه جهانی تحت تأثیر قرار گرفته است.
دسترسی به IXPهای بینالمللی
نتایج آزمون نشان میدهد که دسترسی از داخل شبکه به هیچیک از IXPهای معتبر بینالمللی هنوز برقرار نیست. در تمام موارد، چه IXPهای اروپایی مانند DE-CIX، AMS-IX، LINX و France-IX و چه IXPهای آمریکا و آسیا، وضعیت پینگ و HTTPS بهطور کامل با خطا همراه بود. این الگو نشان میدهد که مسأله محدود به یک منطقه جغرافیایی یا یک اپراتور خاص نیست، بلکه یک وضعیت فراگیر در مسیرهای بینالمللی در لایه بالای شبکه وجود دارد. بنابراین میتوان متوجه شد احتمالا قطع دسترسی از نقاط تماس مرزی انجام شده است هر چند که این فرضیه میتواند دقیق نباشد.
بررسی traceroute تصویر دقیقتری از محل قطع ارتباط ارائه میدهد. در همه مسیرها، ارتباط پس از یک یا دو hop ابتدایی که مربوط به شبکه داخلی یا گیتوی اپراتور است، متوقف میشود و هیچ پاسخی از روترهای بالادستی بینالمللی دریافت نمیشود. این رفتار با قطع فیزیکی لینک یا اختلال تصادفی سازگار نیست و بیشتر به اعمال سیاستهای مسیریابی یا فیلترینگ در بالادست شبکه ملی اشاره دارد؛ بهویژه قطع یا عدم اعلان مسیرهای BGP به سمت IXPهای خارجی.
اهمیت این یافتهها در آن است که IXPها نقاط تبادل ترافیک بین اپراتورها و شبکههای بزرگ اینترنتی هستند و قطع دسترسی به آنها بهمعنای محدود شدن شدید ارتباط مستقیم با اکوسیستم جهانی اینترنت است. این وضعیت باعث میشود حتی در مواردی که برخی وبسایتها از طریق مسیرهای خاص یا CDNهای محدود در دسترس هستند، کیفیت، پایداری و تنوع مسیرهای ارتباطی بهشدت کاهش یابد. در مجموع، نتایج این بخش نشان میدهد که در وضعیت فعلی، شبکه عملاً از لایه تبادل آزاد ترافیک جهانی جدا شده و اتصال بینالمللی در سطح ساختاری و نه صرفاً محتوایی، دچار محدودیت جدی است.
دسترسی به سرورهای DNS
نتایج تست DNS نشان میدهد که سرور DNS محلی ISP شما توانسته اکثر دامنههای تست شده را به درستی Resolve کند، اما در بخش Ping و PTR با مشکل مواجه است. این یعنی دسترسی به نام دامنهها برقرار است، اما پاسخدهی مستقیم و ویژگیهای تکمیلی DNS محدود یا غیرقابل دسترس هستند. همچنین، رکوردهای A و AAAA در برخی دامنهها یا با تأخیر بالا پاسخ داده میشوند که ممکن است تجربه کاربری را در مرور وب و بارگذاری صفحات کند کند.
از سوی دیگر، اکثر DNSهای عمومی معروف مانند Google، Cloudflare، Quad9 و OpenDNS در Resolve رکوردهای A و AAAA با شکست مواجه شدهاند و تنها برخی رکوردها برای دامنههای خاص مانند cloudflare.com، bbc.com و facebook.com پاسخ دادهاند. این الگو نشان میدهد که اتصال شما به سرورهای DNS خارجی محدود شده و احتمالاً فایروال یا محدودیت ISP مانع دسترسی مستقیم به این سرورها شده است. در نتیجه، در وضعیت فعلی استفاده از DNS محلی ISP گزینه مطمئنتر برای دسترسی به اینترنت است، هرچند ویژگیهای پیشرفته مانند DoH و PTR ممکن است کار نکنند.
