متخصصان پژوهشگاه فضایی ایران با بهره‌گیری از تصاویر ماهواره «خیام» و الگوریتم‌های پیشرفته هوش مصنوعی، نقشه‌ای دقیق و به‌روز از ساختمان‌ها در بخشی از مناطق شمالی شهر تهران تهیه کردند؛ اقدامی که گامی مؤثر در توسعه کاربردهای عملی داده‌های ماهواره‌ای بومی در مدیریت و پایش شهری محسوب می‌شود.

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، این پروژه تخصصی در حوزه سنجش‌ازدور توسط گروه بهره‌برداری مأموریت پژوهشگاه فضایی اجرا شد و تمرکز آن بر استخراج دقیق عوارض ساختمانی از تصاویر ماهواره‌ای با وضوح بالا است.

ارتقای کیفیت داده‌ها با پیش‌پردازش تخصصی تصاویر
در مرحله نخست اجرای پروژه، تصاویر دریافتی از ماهواره «خیام» تحت فرآیندهای پیش‌پردازش شامل تصحیحات هندسی و رادیومتریکی قرار گرفت تا کیفیت داده‌ها و قابلیت تحلیل آن‌ها به سطح مطلوب ارتقا یابد. این مرحله، نقش کلیدی در افزایش دقت نتایج نهایی و کاهش خطاهای تحلیلی ایفا کرد.
پس از آماده‌سازی داده‌ها، فرآیند شناسایی و استخراج ساختمان‌ها با استفاده از روش‌های پیشرفته پردازش تصویر شی‌مبنا و مدل‌های نوین یادگیری عمیق انجام شد. ترکیب این دو رویکرد، امکان تفکیک دقیق‌تر ساختمان‌ها از سایر عوارض شهری مانند معابر، پوشش گیاهی و فضاهای باز را فراهم کرد و دقت نقشه‌های تولیدی را به‌طور قابل‌توجهی افزایش داد.

کاربردهای گسترده در مدیریت و برنامه‌ریزی شهری
نتایج حاصل از این پروژه، ظرفیت بالایی برای استفاده در حوزه‌هایی همچون مدیریت شهری، برنامه‌ریزی و توسعه کالبدی شهر، پایش تغییرات ساخت‌وساز، مدیریت بحران، به‌روزرسانی پایگاه‌های داده مکانی و پشتیبانی از تصمیم‌سازی‌های کلان شهری دارد. این دستاورد، به‌ویژه در مناطق شهری متراکم، نقش مهمی در بهبود کیفیت اطلاعات مکانی ایفا می‌کند.
اجرای این پروژه، نمونه‌ای موفق از توانمندی متخصصان داخلی در بهره‌برداری مؤثر از داده‌های ماهواره‌ای بومی و توسعه کاربردهای عملی فناوری فضایی در زندگی روزمره مردم به‌شمار می‌رود. پژوهشگاه فضایی ایران با اجرای چنین طرح‌هایی، در مسیر تقویت زنجیره ارزش صنعت فضایی کشور و ارتقای زیرساخت‌های اطلاعات مکانی، نقش‌آفرینی مؤثری در پاسخ‌گویی به نیازهای ملی دارد.