برنامه‌ریزی غول‌های فناوری برای صرف حدود ۶۰۰‌میلیارد دلار در حوزه هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ به موج تازه‌ای از نگرانی سرمایه‌گذاران دامن زده است؛ نگرانی‌هایی که هم به پیامدهای این هزینه‌ها بر سودآوری شرکت‌ها مربوط می‌شود و هم به تهدیدی بالقوه و حتی وجودی برای شرکت‌های نرم‌افزاری.

آن‌گونه که رویترز نوشته است، سهام آمازون که پیش‌تر از برنامه ۲۰۰‌میلیارد دلاری هزینه‌های سرمایه‌ای خود خبر داده بود، روز جمعه ۷ درصد سقوط کرد. سهام آلفابت نیز پس از آنکه این شرکت اعلام کرد هزینه‌های سرمایه‌ای‌اش ممکن است در سال جاری دو برابر شود ۳ درصد کاهش یافت. در مقابل برخی دیگر از غول‌های فناوری عملکرد مثبتی داشتند؛ سهام انویدیا ۷ درصد رشد کرد، مایکروسافت یک درصد افزایش یافت و تسلا نیز ۴ درصد بالا رفت. شاخص اس‌اندپی ۵۰۰، ۱.۶ درصد و نزدک ۲ درصد رشد کردند، هرچند هر دو شاخص در مجموع در مسیر ثبت افت هفتگی قرار دارند.

اندرو ولز، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت
SanJac Alpha در هیوستون، می‌گوید: «از نگاه بازار معامله موسوم به ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی بیش از حد گران شده است. بسیاری از شرکت‌ها سود سال‌های آینده را از پیش به قیمت امروز کشانده‌اند، بدون آنکه ریسک‌های این مسیر به‌درستی در قیمت‌ها منعکس شود. این به معنای پایان این روند نیست، اما بازار وارد فاز کاهش ریسک شده است.» در همین حال، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، افزایش هزینه‌ها را نتیجه تقاضای «بسیار بالا» توصیف کرد و در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌بی‌سی، این سطح از سرمایه‌گذاری را منطقی و پایدار دانست.

با این حال سهام شرکت‌های فعال در حوزه تحلیل داده و نرم‌افزار همچنان تحت فشار فروش قرار دارد؛ زیرا سرمایه‌گذاران نگران‌اند مدل‌های جدید و قدرتمند هوش مصنوعی تهدیدی جدی برای بقای این کسب‌وکارها ایجاد کنند. سهام تامسون رویترز کانادا که اوایل هفته بدترین سقوط یک‌روزه تاریخ خود را تجربه کرده بود، روز جمعه ۰.۷ درصد دیگر افت کرد. سهام شرکت RELX در بورس لندن نیز ۴.۶ درصد کاهش یافت و بدترین عملکرد هفتگی خود از سال ۲۰۲۰ تاکنون را با افت ۱۷ درصدی ثبت کرد.

شاخص نرم‌افزار و خدمات اس‌اندپی ۵۰۰ در هفته جاری نزدیک به ۸ درصد سقوط کرده و از ۲۸ ژانویه تاکنون حدود یک تریلیون دلار از ارزش بازار خود را از دست داده است. کارلوتا استراگس لوپز، استراتژیست سهام در موسسهSt. James’s Place لندن، می‌گوید: «خبرهایی که در اوج خوش‌بینی نسبت به هوش مصنوعی می‌توانستند قیمت سهام را به رکوردهای تازه برسانند، اکنون با احتیاط بسیار بیشتری از سوی سرمایه‌گذاران تفسیر می‌شوند.» او اضافه می‌کند: «نگرانی فقط به بازده سرمایه‌گذاری محدود نیست؛ بلکه ریسک تمرکز رهبری بازار در دست تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ نیز مطرح است.»

شوک به شرکت‌های تحلیل داده
موج فروش در سهام شرکت‌های نرم‌افزاری و تحلیل داده پس از معرفی یک افزونه جدید از سوی مدل هوش مصنوعی کلاد متعلق به شرکت آنتروپیک تشدید شد. سهام گروه بورس لندن (LSEG) اگرچه روز جمعه بخشی از افت خود را جبران کرد، اما همچنان در مجموع هفته حدود ۸ درصد پایین‌تر ایستاد و دومین هفته متوالی کاهش شدید را پشت سر گذاشت. این افت گسترده در سهام مرتبط با هوش مصنوعی بر بازارهای جهانی نیز سایه انداخته است؛ به‌طوری که شاخص سهام جهانی در مسیر ثبت افت ۰.۳۳ درصدی هفتگی قرار دارد. شدت ریزش در هند بیشتر بوده و سهام شرکت‌های صادرکننده نرم‌افزار در این کشور با ۲ درصد افت دیگر در روز جمعه، مجموع زیان هفتگی خود را به ۲۲.۵‌میلیارد دلار رسانده‌اند.

همزمان نگرانی‌ها از اختلالات ناشی از هوش مصنوعی باعث شده بازارها نسبت به اعلام برنامه‌های هزینه‌کرد سنگین‌تر غول‌های فناوری واکنش منفی‌تری نشان دهند. آلفابت نیز روز پنج‌شنبه برنامه‌های سرمایه‌گذاری خود را افزایش داد؛ اقدامی که در مقطعی سهام این شرکت را تا ۸درصد پایین کشید، هرچند در پایان معاملات بدون تغییر بسته شد.آرین چیکری، تحلیلگر سهام در شرکت Hargreaves Lansdown، می‌گوید: «هم آلفابت و هم آمازون عملکرد عملیاتی قدرتمندی داشتند که عمدتا از رشد فراتر از انتظار بخش رایانش ابری ناشی می‌شد، اما این موضوع برای منحرف کردن توجه بازار از برنامه‌های سرمایه‌گذاری سنگین و رو به افزایش آنها کافی نبوده است.»