باندپهن

مخابرات فضایی

February 16, 2026
11:45 دوشنبه، 27ام بهمنماه 1404
کد خبر: 212452

پرتاب ماهواره «جام جم ۱» به مدار ژئو؛ نخستین گام رسانه ملی در فضا

منبع: ایسنا

مدرس و کارشناس فناوری فضایی از پرتاب ماهواره «جام جم ۱» در ۲۳ بهمن ۱۴۰۴(۱۲ فوریه ۲۰۲۶) با راکت «Proton-M» از «پایگاه فضایی بایکونور» خبر داد و این مأموریت را نخستین پرتاب ماهواره ایرانی به مدار زمین‌آهنگ و گامی مهم در توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و رسانه‌ای کشور عنوان کرد.

علیرضا بیات در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به پرتاب ماهواره «جام جم یک» اظهار کرد: روز ۲۳ بهمن‌ ۱۴۰۴ برابر با ۱۲ فوریه ۲۰۲۶، این ماهواره توسط روسیه از پایگاه فضایی «بایکونور» در قزاقستان به فضا پرتاب شد؛ پروژه‌ای که از آن به‌عنوان یکی از طرح‌های بسیار بااهمیت کشور در حوزه زیرساخت‌های فضایی یاد می‌شود.

وی افزود: «جام جم ۱» با نام بین‌المللی «Iran DBS» به‌عنوان یک ماهواره قرار است در مدار زمین‌آهنگ(ژئواستیشنری) مستقر شود. این ماهواره متعلق به سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است و به‌عنوان نخستین ماهواره اختصاصی مخابراتی رسانه ملی کشور شناخته می‌شود؛ پرتابی که می‌تواند یکی از مهم‌ترین گام‌های ایران در توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و رسانه‌ای فضایی و نخستین پرتاب ماهواره ایرانی به مدار ژئو محسوب شود.

مدرس و کارشناس فناوری فضایی با بیان اینکه این ماهواره در تاریخ ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ (۲۳ بهمن ۱۴۰۴) از پایگاه فضایی بایکونور و با راکت پرقدرت «proton-M» پرتاب شد، بیان کرد: پروتون-ام یکی از پرقدرت‌ترین راکت‌های روسی است که «جام جم ۱» را در مدار تزریق کرد. در این مأموریت، یک ماهواره روسی با نام «الکترو ال۵» نیز به همراه «جام جم ۱» پرتاب شد که این هم‌پروازی موجب کاهش هزینه‌ها و ریسک پرتاب شده است.

بیات ادامه داد: براساس اطلاعات اولیه، ماهواره دقایقی پس از پرتاب به مدار رسید و هم‌اکنون در فرایند انتقال مداری قرار دارد؛ انتقالی که به منظور استقرار در مدار زمین‌آهنگ انجام می‌شود و حدود دو هفته زمان نیاز دارد تا ماهواره در مدار نهایی خود تثبیت شود.

وی خاطرنشان کرد: «جام جم ۱» در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری از سطح زمین و در موقعیت مداری ۳۴ درجه شرقی مستقر خواهد شد؛ نقطه‌ای که امکان پوشش گسترده خدمات مخابراتی و پخش رسانه‌ای برای ایران را فراهم می‌کند.

این مدرس فناوری فضایی، درباره کارکردهای این ماهواره تصریح کرد: کاربرد اصلی «جام جم ۱» پخش همگانی تعاملی رادیو و تلویزیون است. به گفته مسئولان ایرانی، این ماهواره نخستین گام عملی برای به‌کارگیری فناوری‌های نوین پخش تعاملی و انتقال سیگنال‌های صوتی و تصویری تعاملی به ایستگاه‌های زمینی رسانه ملی به شمار می‌رود و خدمات صدا و سیما را از چارچوب پخش سنتی فراتر می‌برد.

بیات در پایان تأکید کرد: برخلاف ماهواره‌های پخش مستقیم یاDTH (Direct-to-Home)، سیگنال‌های «جام جم ۱» در حال حاضر از طریق گیرنده‌های خانگی معمول قابل دریافت نیست و بهره‌برداری از آن نیازمند تجهیزات حرفه‌ای و ایستگاه‌های رسانه‌ای تخصصی است.

  • مشترک شوید!

    برای عضویت در خبرنامه روزانه ایستنا؛ نشانی پست الکترونیکی خود را در فرم زیر وارد نمایید. پس از آن به صورت خودکار ایمیلی به نشانی شما ارسال میشود، برای تکمیل عضویت خود و تایید صحت نشانی پست الکترونیک وارد شده، می بایست بر روی لینکی که در این ایمیل برایتان ارسال شده کلیک نمایید. پس از آن پیامی مبنی بر تکمیل عضویت شما در خبرنامه روزانه ایستنا نمایش داده میشود.

    با عضویت در خبرنامه پیامکی آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا) به طور روزانه آخرین اخبار، گزارشها و تحلیل های حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات را در هر لحظه و هر کجا از طریق پیام کوتاه دریافت خواهید کرد. برای عضویت در این خبرنامه، مشترکین سیمکارت های همراه اول لازم است عبارت 150 را به شماره 201464 و مشترکین سیمکارت های ایرانسل عبارت ozv ictn را به شماره ۸۲۸۲ ارسال کنند. دریافت موفق هر بسته خبری که محتوی پیامکی با حجم ۵پیامک بوده و ۴ تا ۶ عنوان خبری را شامل میشود، ۳۵۰ ریال برای مشترک هزینه در بردارد که در صورتحساب ارسالی از سوی اپراتور مربوطه محاسبه و از اعتبار موجود در حساب مشترکین سیمکارت های دائمی کسر میشود. بخشی از این درآمد این سرویس از سوی اپراتور میزبان شما به ایستنا پرداخت میشود. مشترکین در هر لحظه براساس دستورالعمل اعلامی در پایان هر بسته خبری قادر خواهند بود اشتراک خود را در این سرویس لغو کنند. هزینه دریافت هر بسته خبری برای مشترکین صرفا ۳۵۰ ریال خواهد بود و این هزینه برای مشترکین در حال استفاده از خدمات رومینگ بین الملل اپراتورهای همراه اول و ایرانسل هم هزینه اضافه ای در بر نخواهد داشت.