پس از ۸۸ روز محدودیت دسترسی به اینترنت در کشور، روند اتصال تدریجی مردم بالاخره آغاز شد؛ رخدادی که موجب خوشحالی بسیاری از شهروندانی شد که معیشت و زندگی روزمره‌شان در این مدت آسیب دیده بود.

مطابق با نظرسنجی‌های انجام‌شده توسط مؤسسات مختلف نظرسنجی، اکثریت مردم ایران خواهان اتصال مجدد اینترنت و رفع محدودیت‌ها بودند. بر اساس یکی از این نظرسنجی‌ها، تنها ۸ درصد از پاسخگویان موافق تداوم محدودیت‌ها بودند و سایرین خواهان بازگشت اینترنت به شرایط پیش از دی‌ماه ۱۴۰۴ و حتی بازگشایی اینترنت بدون فیلترینگ بودند.

بنابراین، تداوم محدودیت‌های اینترنتی، در چنین شرایطی ناگزیر به افزایش نارضایتی عمومی می‌انجامید؛ آن هم در شرایطی که اتحاد و همبستگی ملی و دوری از تفرقه، ضرورتی انکار ناپذیر است. علاوه بر این، به گواهی نظرسنجی‌های متعدد، محدودیت‌های اینترنتی بر وضعیت درآمد و معیشت مردم نیز اثرگذار بوده است. در یکی از این نظرسنجی‌ها، ۴۷% از پاسخگویان، اعلام کرده‌اند که عدم دسترسی به اینترنت بر شغل یا میزان درآمدشان تأثیر منفی گذاشته است. در شرایطی که به‌واسطه‌ آسیب‌های جنگ، تورم افزایش یافته و بسیاری از مشاغل آسیب دیده‌اند، نمی‌توان تأثیر محدودیت‌های اینترنتی بر معیشت نزدیک به نیمی از مردم را نادیده گرفت. صیانت و حمایت از معیشت مردم، امروز یک وظیفه مهم همراستا با تقویت امنیت ملی کشور است و بازگشایی اینترنت در همین راستا، ضرورتی انکارناپذیر بود.

بازگشایی اینترنت در این شرایط را نباید کم‌اهمیت و یک اتفاق معمول تلقی کرد. اهمیت این اقدام زمانی روشن‌تر می‌شود که مواضع سه ماه گذشته در نسبت با اینترنت مرور شود. دسترسی مجدد همه مردم به اینترنت در حالی برقرار شد که شایعاتی درباره قطع دائمی اینترنت عمومی در جامعه رواج یافته بود و برخی جریان‌ها اعطای «اینترنت پرو» یا اجرای سیاست «وایت‌لیست» را کافی می‌دانستند. در چنین فضایی، با پیگیری شبانه‌روزی وزیر ارتباطات و تدبیر رئیس جمهور و معاون اول، سرانجام اینترنت متصل شد و مشخص شد که قوه عاقله در کشور با تداوم محدودیت‌های اینترنتی همراه نیست.

از این رو، علی‌رغم دشواری‌های فراوان و مخالفت‌های جدی که در مسیر بازگشایی اینترنت وجود داشت، این اقدام با کاهش نارضایتی عمومی، تقویت سرمایه اجتماعی و حمایت از معیشت مردم، به تقویت امنیت کشور منجر خواهد شد. این در حالی است که تداوم محدودیت‌ها در این حوزه، می‌توانست بر حکمرانی سایبری کشور آثار منفی داشته باشد و شکاف‌های اجتماعی را تشدید کند.

در مجموع اقدام دولت در بازگشایی اینترنت در روزهای گذشته، رخدادی مهم و همراستا با امنیت ملی کشور است که رضایت مردم را نیز به همراه داشته است. اکنون و با توجه به مباحث گسترده یک سال اخیر درباره نسبت اینترنت و امنیت، ضرورت یک مطالعه روشمند، ملی و آینده‌نگر درباره جایگاه اینترنت در امنیت ملی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود؛ مطالعه‌ای که بتواند مبنای سیاست‌گذاری پایدار، عقلانی و متناسب با نیازهای جامعه امروز ایران قرار گیرد و مسیر حکمرانی سایبری کشور را از تصمیم‌های مقطعی به سمت راهبردهای بلندمدت هدایت کند.

*محمد رهبری؛ مشاور وزیر ارتباطات