برای تحویل قهوه به دفتری در شانگهای، کافی است از یکی از ابراپلیکیشن‌های هوش مصنوعی چین بخواهید که از طرف شما یک قهوه دم کرده انتخاب کند، دکمه «تایید» را فشار دهید و نوشیدنی آماده خواهد شد. واگذاری چنین تصمیمات مهمی البته خطراتی را به همراه دارد. وقتی خبرنگار اکونومیست از یک اپلیکیشن محبوب هوش مصنوعی خواست که یک «قهوه ویژه» تحویل دهد، قهوه‌ای با طعم گلبرگ رز و سرکه دریافت کرد. با این وجود، سرعت پذیرش چنین خدماتی در چین قابل‌توجه است. در حال حاضر، گمان می‌رود بیش از ۶۰۰‌میلیون نفر از مردم این کشور از نوعی اپلیکیشن به اصطلاح agentic استفاده کرده‌اند.

چین به سرعت به سمت آینده‌ای حرکت می‌کند که در آن هوش مصنوعی بسیاری از کالاها و خدماتی را که مردم مصرف می‌کنند، انتخاب و خریداری می‌کند و تحویل می‌دهد و در این فرآیند، اقتصاد دیجیتال آن را متحول می‌کند.

شهروندان اینترنتی چینی تاکنون دو دوره متمایز اینترنت را تجربه کرده‌اند. از اوایل دهه ۲۰۰۰، اکثر آنها به موتور جست‌وجوی «بایدو» به‌عنوان دریچه‌ای به وب روی آوردند. چین وارد دومین دوره اینترنت می‌شود که تحت سلطه ابربرنامه‌های موبایل است که عملکردهایی مانند خرید، سرگرمی، ارتباطات و پرداخت‌ها را با هم ترکیب می‌کنند. یکی از پیامدهای این امر این است که بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری چین – از جمله علی‌بابا، غول تجارت الکترونیک، بایت‌دنس، غول سرگرمی و تنسنت، غول بازی و پیام‌رسان – دارای سبدهای گسترده‌ای از خدمات دیجیتال و شبکه‌های لجستیک هستند که می‌توانند برای توسعه پیشنهادهای عاملیتی که قادر به انجام طیف گسترده‌ای از وظایف برای کاربران هستند، مورد استفاده قرار گیرند. پیامد دیگر این است که هر یک از این شرکت‌ها می‌توانند به عنوان رهبر این دوره جدید و سوم در اینترنت چین ظهور کنند. رقابت در حال حاضر شدید است. در ۱۳ مه، پونی ما، بنیانگذار تنسنت، هشدار داد که یک «زمین‌خواری» آشفته برای خدمات هوش مصنوعی در شرف وقوع است.

در یازدهم ماه مه، علی‌بابا اعلام کرد که چت‌بات خود، Qwen، را به‌طور کامل با اپلیکیشن خرید خود، Taobao، ادغام کرده است. این هوش مصنوعی اکنون با چند دستور ساده می‌تواند انواع محصولات و خدمات (از جمله قهوه با طعم سرکه گل رز) را تهیه کند. بایت‌دنس در حال آماده‌سازی برای انتشار ادغام مشابهی بین چت‌بات خود، Doubao، و اپلیکیشن ویدئوی کوتاه خود، Douyin (که خرید را نیز شامل می‌شود) است.

تنسنت در این رقابت، رقیب سرسختی بوده است. سرمایه‌گذاری آن در مدل‌های هوش مصنوعی با سرعت کمتری آغاز شد، اما این شرکت می‌گوید که طی ۶ ماه گذشته، نحوه‌ کار تیم هوش مصنوعی خود را به‌طور کامل متحول کرده است. مدل جدیدی به نام Hy۳ در مرحله آزمایش است و عملکرد خوبی داشته است. تنسنت اکنون به آرامی این مدل را با وی‌چت، اپلیکیشن پیام‌رسان و پرداخت فراگیر خود، ادغام می‌کند. ‌میلیون‌ها کسب‌وکار «مینی‌برنامه‌هایی» در وی‌چت ایجاد کرده‌اند که می‌توانند با هوش مصنوعی در هم تنیده شوند.

برای غول‌های فناوری، ابربرنامه‌های هوش مصنوعی می‌توانند منبع جدید و جذابی برای رشد باشند، آن هم در زمانی که هزینه‌های مصرف‌کننده در چین بسیار کم است. سود عملیاتی تعدیل‌شده در بخش تجارت الکترونیک چین علی‌بابا در سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته ۴۰ درصد کاهش یافته است. اگرچه کسب‌وکار ابری این شرکت با افزایش سرمایه‌گذاری شرکت‌ها روی زیرساخت هوش مصنوعی آن، رونق گرفته است، اما این رشد نیازمند سرمایه‌گذاری هنگفتی است که بر جریان‌های نقدی تاثیر می‌گذارد.

غول‌های فناوری چین در خفا می‌گویند که ابراپلیکیشن‌های هوش مصنوعی آنها محصولات را براساس هزینه تبلیغات توصیه نمی‌کنند. اما برای سودآوری این برنامه‌ها، ممکن است در نهایت مجبور به این کار شوند. اگرچه بایت‌دنس اخیرا یک سطح پولی برای کاربران Doubao که مایل به دسترسی به ویژگی‌های خاصی هستند، راه‌اندازی کرده است، اما استفاده از اکثر چت‌بات‌ها در چین رایگان است. در ماه فوریه، همزمان با سال نو قمری، بسیاری از غول‌های فناوری برای تشویق مردم به استفاده از خدمات نمایندگی خود، تبلیغات سخاوتمندانه‌ای ارائه دادند. با توجه به رقابت بسیار شدید، بعید به نظر می‌رسد که آنها به زودی برای خدمات خود هزینه دریافت کنند. منطق غول‌های فناوری ممکن است دفاعی نیز باشد. برخی در این صنعت نگرانند که ظهور دستگاهی که توسط هوش مصنوعی با قابلیت‌های عامل‌محور تعبیه شده در سیستم عامل خود، قدرت می‌گیرد، می‌تواند جایگزین ابربرنامه‌های موجود شود.

طبق گزارش‌ها، اوپن‌ای‌آی، یک آزمایشگاه آمریکایی، در حال کار روی چنین دستگاهی است. بایت‌دنس این کار را در ماه دسامبر امتحان کرد و یک گوشی هوشمند را با همکاری ZTE، سازنده دستگاه، عرضه کرد که از قبل دارای یک دستیار هوش مصنوعی بود. اما با وجود شور و شوق اولیه، با تولید حدود ۳۰ هزار دستگاه، این پروژه با شکست مواجه شد، تا حدی به این دلیل که علی‌بابا و تنسنت استفاده از پلتفرم‌های پرداخت خود را برای آن ممنوع کرده بودند.

این مانع از تلاش دیگران نخواهد شد. در ماه مارس، شیائومی، سازنده گجت که تولیدات خود را به خودروهای برقی (EV) گسترش داده است، از انتشار مدل‌های جدید هوش مصنوعی که در تلفن‌های هوشمند و خودروهایش تعبیه خواهد شد، خبر داد.

هوآوی، یکی دیگر از غول‌های فناوری که هم تلفن‌های هوشمند و هم سیستم‌های نرم‌افزاری برای خودروهای برقی تولید می‌کند، نیز می‌تواند در این عرصه حضور پیدا کند. مدیران خودروسازی معتقدند که بسیاری از جوانان چینی از طریق گفت‌وگوی صوتی با خودروی خود به خدمات عامل محور دسترسی خواهند داشت.

شیائومی و هوآوی در حال حاضر هر کدام صدها ‌میلیون کاربر دارند. اگر علی‌بابا و تنسنت بخواهند مانع از ورود هر یک از این شرکت‌ها به سمت ارائه خدمات واسطه‌ای شوند، ممکن است نهادهای نظارتی محلی مداخله کنند. با ورود اینترنت چین به دوران بعدی خود، نبردی تلخ برای تسلط بر این عرصه در پیش است.