سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و انجمن تجارت الکترونیک تهران در بیانیه‌ای مشترک، از رویکردهای محدودکننده در برابر پلتفرم‌های آنلاین دارورسانی انتقاد کردند و هشدار دادند دوقطبی‌سازی میان سلامت و نوآوری، به حفظ انحصار سنتی و تداوم توزیع غیرشفاف دارو منجر می‌شود.

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و انجمن تجارت الکترونیک تهران با انتشار بیانیه‌ای مشترک، نسبت به آنچه «رویکردهای انقباضی و تقابل‌های فرساینده نهادهای سنتی و صنف‌گرای حوزه دارو با پلتفرم‌های آنلاین» خوانده‌اند، ابراز تأسف کردند.

این دو تشکل صنفی در بیانیه خود تأکید کرده‌اند که دوقطبی‌سازی کاذب میان «سلامت» و «نوآوری» تنها پوششی برای حفظ انحصار سنتی و فرار از ردیابی شفاف توزیع دارو در کشور است.

در این بیانیه آمده است که سال‌هاست در برخی مواضع و اظهارنظرها، پلتفرم‌های رسمی و دارای هویت مشخص در کنار کانال‌های غیرمجاز فروش دارو قرار داده می‌شوند؛ رویکردی که به گفته صادرکنندگان بیانیه، مانع تمرکز بر مسئله اصلی یعنی توسعه سازوکارهای هوشمند نظارت و ردیابی می‌شود.

در بخش دیگری از این بیانیه، به اظهارنظرهایی مانند «دارو پیتزا نیست» اشاره شده و این نوع تشبیه‌ها، نادیده‌گرفتن واقعیت‌های لجستیک مدرن توصیف شده است. به باور این دو تشکل، بسترهای هوشمند نه‌تنها استانداردهای دارویی را کاهش نمی‌دهند، بلکه امکان نظارت بر زنجیره توزیع، مستندسازی زمان تحویل و احراز هویت دریافت‌کننده را فراهم می‌کنند؛ الزامات مهمی که به گفته آنها در سیستم سنتی وجود ندارد و نبود آن سال‌هاست به نشت داروهای نایاب به بازار سیاه دامن زده است.

در این بیانیه همچنین آمده است که بیش از دو سال است بهانه‌هایی مانند «نبود ضوابط» و «حریم خصوصی» به ابزاری برای محدودسازی و تعلیق فعالیت پلتفرم‌ها تبدیل شده، در حالی که بخش خصوصی بارها آمادگی خود را برای پذیرش سخت‌گیرانه‌ترین الزامات فنی اعلام کرده است.

در بخش دیگری از بیانیه، از رسانه‌ها، دستگاه‌های نظارتی و مدعی‌العموم خواسته شده است این پرسش را از سازمان غذا و دارو مطرح کنند که چرا این سازمان از سال ۱۴۰۲ با اجرا نکردن مصوبه صریح دولت و با بهانه تدوین ضوابط جدید، بیش از یک سال و نیم این صنعت را معطل نگه داشته است.

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و انجمن تجارت الکترونیک تهران در پایان تأکید کرده‌اند که دوره دوقطبی‌سازی‌های کاذب میان سلامت و تکنولوژی به پایان رسیده و مسئله امروز، انتخاب میان دو نوع حکمرانی است: «نظارت هوشمند مدرن» یا «مدل‌های سنتی توزیع». این دو تشکل ضمن اعلام آمادگی برای اجرای هرگونه ضابطه فنی و قانونی، هشدار داده‌اند که ادامه انسداد این مسیر، تنها به سود بازار سیاه و به زیان سلامت جامعه خواهد بود.

متن بیانیه مشترک سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و انجمن تجارت الکترونیک تهران به این شرح است:

«سال‌هاست در برخی مواضع و اظهارنظرها، پلتفرم‌های رسمی و شناسنامه‌دار در کنار کانال‌های غیرمجاز فروش دارو قرار می‌گیرند؛ رویکردی که می‌تواند مانع تمرکز بر مسئله اصلی یعنی توسعه سازوکارهای نظارت و ردیابی هوشمند شود.در حالی که در پلتفرم‌های قانونی تمامی تراکنش‌ها، اطلاعات داروخانه‌ها و فرآیند تحویل به صورت دیجیتال و قابل حسابرسی ثبت می‌شود، پافشاری رگولاتور بر ممنوعیت، نقش واسطه‌های غیرشفاف را کاهش می‌دهد و عملاً مانع شکل‌گیری شفافیت بیشتر در زنجیره توزیع دارو شده است.

تشبیه‌های سطحی مانند «دارو پیتزا نیست»، فرار از واقعیت‌های لجستیک مدرن است. بسترهای هوشمند نه‌تنها استانداردهای دارویی را کاهش نمی‌دهند، بلکه برای نخستین‌بار امکان نظارت بر زنجیره، مستندسازی زمان تحویل و احراز هویت دریافت‌کننده را فراهم می‌سازند؛ الزامات امنیتی و بهداشتی مهمی که در سیستم سنتی مفقود است و فقدان آن، سال‌هاست به نشت داروهای نایاب به بازار سیاه ناصرخسرو دامن می‌زند.

از طرف دیگر، بیش از دو سال است که بهانه مبهم «نبود ضوابط» و حریم خصوصی، به ابزاری برای محدودسازی برای تعلیق فعالیت پلتفرم‌ها تبدیل شده؛ در حالی که بخش خصوصی بارها آمادگی خود را برای پذیرش سخت‌گیرانه‌ترین الزامات فنی اعلام کرده است. پاک کردن صورت‌مسئله به دلیل احتمال نشت دیتا، منطقی بدوی است؛ چرا که با این استدلال، امروز باید کل شبکه بانکی و خدمات دولت الکترونیک کشور نیز تعطیل می‌شدند.

تجربه بحران‌ها ثابت کرده دارورسانی آنلاین یک سرویس لوکس نیست، بلکه زیرساخت حیاتی پدافند غیرعامل و یک ضرورت زیستی برای سالمندان، بیماران مزمن و افراد کم‌توان است. تداوم این وضعیت می‌تواند تبعات جدی برای دسترسی بیماران به خدمات داشته باشد و ضرورت پاسخگویی نهادهای مسئول را افزایش دهد.

ما از تمامی رسانه‌ها، دستگاه‌های نظارتی و مدعی‌العموم دعوت می‌کنیم که به صورت جدی وارد میدان شده و این پرسش کلیدی را از سازمان غذا و دارو مطرح کنند: چرا رگولاتور از سال ۱۴۰۲ با زمین‌گذاشتن مصوبه صریح دولت و به بهانه تدوین ضوابط جدید، بیش از یک سال و نیم یک صنعت را معطل و فرسوده نگه داشت؟ عجیب‌تر آنکه پس از این کارشکنی طولانی، این سازمان در ۲۴ مهرماه دستورالعملی را ابلاغ کرد که تماماً مورد تایید و نگارش خودش بود، اما اکنون با گذشت بیش از ۹ ماه، حتی از مقرراتی که توسط آن سازمان تدوین شده است نیز طفره می‌رود. این روند به وضوح نشان می‌دهد که استراتژی رگولاتور نه دغدغه‌مندی برای سلامت، بلکه «معطل‌سازی تعمدی و فرسوده‌کردن بخش خصوصی» است؛ رفتاری که مصداق بارز ترک‌فعل بوده و نهادهای ناظر باید ریشه‌های این وضعیت فرسایشی را بررسی کنند.

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و انجمن تجارت الکترونیک تهران اعلام می‌دارند که دوره دوقطبی‌سازی‌های کاذب میان «سلامت» و «تکنولوژی» به پایان رسیده است. مسئله امروز، انتخاب میان دو نوع حکمرانی است: نظارت هوشمند مدرن یا مدل‌های سنتی توزیع که نیازمند بازنگری و انطباق با فناوری‌های جدید هستند. ما ضمن تاکید بر آمادگی کامل خود برای اجرای هرگونه ضابطه فنی و قانونی، هشدار می‌دهیم که اصرار بر انسداد این مسیر، تنها به سود بازار سیاه و به زیان سلامت جامعه است؛ رگولاتور باید به جای ، مقاومت در برابر بهره‌گیری از ظرفیت‌های نوآورانه، شجاعت تنظیم‌گری مسئولانه را پیدا کند و بیش از این، کارآمدی نظام سلامت کشور را مصلحت منافع صنفی نکند.»