تحلیل بازار

تلفن همراه

June 14, 2026
17:13 یکشنبه، 24ام خردادماه 1405
کد خبر: 222006

رکود بازار موبایل؛ هشدار درباره فروش اقساطی و ریجستری‌های غیرقانونی

منبع: تسنیم

رکود بازار موبایل هم‌زمان با کاهش معاملات و هشدار درباره کلاهبرداری و ریجستری‌های غیرقانونی شدت گرفته است.
بازار موبایل در ماه‌های اخیر وارد مرحله‌ای از رکود عمیق شده که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً نتیجه نوسانات مقطعی یا تغییرات فصلی دانست. آنچه امروز در این بازار دیده می‌شود، ترکیبی از جهش شدید قیمت‌ها، کاهش قدرت خرید و تغییر ساختاری در الگوی تقاضاست؛ مجموعه‌ای از عوامل که در نهایت به کاهش محسوس معاملات و خروج تدریجی بخش بزرگی از مصرف‌کنندگان از بازار منجر شده است.

براساس اظهارات رمضان، رئیس اتحادیه فروشندگان موبایل، تنها حدود 10 درصد از ظرفیت واقعی بازار در حال گردش است. این عدد به‌خوبی نشان می‌دهد که بازار از یک فضای فعال و پویا به یک بازار کم‌عمق و محدود تبدیل شده است؛ بازاری که در آن دیگر خبری از خریدهای ارتقایی و انتخابی نیست و اغلب معاملات به موارد اضطراری محدود می‌شود. در واقع، مصرف‌کننده امروز تنها زمانی وارد بازار می‌شود که چاره‌ای جز خرید نداشته باشد؛ مانند سرقت گوشی، خرابی کامل دستگاه یا غیرقابل تعمیر شدن آن.

در سمت قیمت‌ها، بازار با شرایطی مواجه است که فاصله آن با توان خرید عمومی روزبه‌روز بیشتر می‌شود. حداقل قیمت گوشی‌های هوشمند به حدود 18 میلیون تومان رسیده و در رده های بالاتر وضعیت قیمتی عجیب تر شده است. به‌طوری که مدل‌های آیفون 17 با حافظه یک ترابایت تا حدود 800 میلیون تومان قیمت‌گذاری شده‌اند. این سطح از قیمت‌گذاری عملاً بخش بزرگی از جامعه را از بازار رسمی خرید موبایل خارج کرده و این کالا را از یک کالای مصرفی به کالایی لوکس و دور از دسترس تبدیل کرده است.

این تغییرات قیمتی فقط یک مسئله اقتصادی ساده نیست، بلکه مستقیماً بر ساختار تقاضا اثر گذاشته است. در گذشته، بازار موبایل عمدتاً بر پایه «ارتقا و انتخاب» شکل می‌گرفت، اما امروز به بازاری «اجباری و اضطراری» تبدیل شده است. این تغییر به معنای آن است که تقاضای واقعی به شدت کاهش یافته و جای خود را به تقاضای حداقلی داده است؛ تقاضایی که نه از میل به بهبود، بلکه از ضرورت ناشی می‌شود.

کاهش معاملات تا سطح 10 درصد ظرفیت بازار، پیامد طبیعی همین وضعیت است. این افت شدید گردش مالی باعث شده بسیاری از فعالان صنفی با کاهش نقدشوندگی و افزایش فشار هزینه‌های ثابت مواجه شوند. در چنین شرایطی، حتی ادامه فعالیت برای برخی واحدهای صنفی با چالش جدی همراه شده است.

از سوی دیگر در ماه‌های اخیر، تبلیغات مربوط به فروش اقساطی غیرشفاف یا ادعاهای مرتبط با ریجستری اقساطی گوشی‌ها در برخی فضاهای مجازی و حتی سطح بازار افزایش یافته است. با این حال، اتحادیه فروشندگان موبایل در گفت وگو با تسنیم تأکید کرده چنین طرح‌هایی فاقد وجاهت قانونی هستند و عملاً می‌توانند مصرف‌کنندگان را در معرض ضرر و ریسک قرار دهند. این موضوع نشان می‌دهد که در دوره‌های رکود، بخشی از بازار غیررسمی تلاش می‌کند با وعده‌های جذاب اما غیرواقعی، خلأ قدرت خرید را جبران کند.

در سطح کلان‌تر، مسئله اصلی بازار موبایل امروز تنها گرانی نیست، بلکه شکاف عمیق میان سطح قیمت‌ها و درآمد واقعی خانوارهاست. این شکاف باعث شده بازار به سمت کوچک شدن حرکت کند و بخش قابل توجهی از تقاضای مصرفی حذف شود. در نتیجه، ساختار بازار نیز در حال تغییر است؛ از یک بازار رقابتی و گسترده به بازاری محدود، کم‌عمق و وابسته به تقاضای اضطراری.

  • مشترک شوید!

    برای عضویت در خبرنامه روزانه ایستنا؛ نشانی پست الکترونیکی خود را در فرم زیر وارد نمایید. پس از آن به صورت خودکار ایمیلی به نشانی شما ارسال میشود، برای تکمیل عضویت خود و تایید صحت نشانی پست الکترونیک وارد شده، می بایست بر روی لینکی که در این ایمیل برایتان ارسال شده کلیک نمایید. پس از آن پیامی مبنی بر تکمیل عضویت شما در خبرنامه روزانه ایستنا نمایش داده میشود.

    با عضویت در خبرنامه پیامکی آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا) به طور روزانه آخرین اخبار، گزارشها و تحلیل های حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات را در هر لحظه و هر کجا از طریق پیام کوتاه دریافت خواهید کرد. برای عضویت در این خبرنامه، مشترکین سیمکارت های همراه اول لازم است عبارت 150 را به شماره 201464 و مشترکین سیمکارت های ایرانسل عبارت ozv ictn را به شماره ۸۲۸۲ ارسال کنند. دریافت موفق هر بسته خبری که محتوی پیامکی با حجم ۵پیامک بوده و ۴ تا ۶ عنوان خبری را شامل میشود، ۳۵۰ ریال برای مشترک هزینه در بردارد که در صورتحساب ارسالی از سوی اپراتور مربوطه محاسبه و از اعتبار موجود در حساب مشترکین سیمکارت های دائمی کسر میشود. بخشی از این درآمد این سرویس از سوی اپراتور میزبان شما به ایستنا پرداخت میشود. مشترکین در هر لحظه براساس دستورالعمل اعلامی در پایان هر بسته خبری قادر خواهند بود اشتراک خود را در این سرویس لغو کنند. هزینه دریافت هر بسته خبری برای مشترکین صرفا ۳۵۰ ریال خواهد بود و این هزینه برای مشترکین در حال استفاده از خدمات رومینگ بین الملل اپراتورهای همراه اول و ایرانسل هم هزینه اضافه ای در بر نخواهد داشت.