برای حمایت از تولید تلفن همراه باید استراتژی مشخص صنعتی در دستور کار قرار گیرد.
تلفن همراه یکی از بخش‌های مهم تجارت و تولید کشور بوده است. با این حال فعالان این صنعت معتقدند تداوم محدودیت‌های ارزی و نبود یک برنامه منسجم برای حمایت از تولید داخلی، می‌تواند روند سرمایه‌گذاری در این حوزه را با چالش‌های جدی مواجه کند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد در سه ماه نخست سال جاری هیچ تخصیص ارزی جدیدی برای ثبت سفارش واردات تلفن همراه انجام نشده است؛ موضوعی که نگرانی‌هایی را درباره آینده تأمین بازار و همچنین برنامه‌های توسعه تولید داخلی تلفن همراه ایجاد کرده است.

فعالان بازار تلفن همراه می‌گویند اگرچه محدودیت منابع ارزی کشور در سال‌های اخیر واقعیتی انکارناپذیر بوده، اما صنعت موبایل به دلیل حجم بالای تقاضا و نقش آن در زندگی روزمره مردم نیازمند سیاست‌گذاری مشخص و بلندمدت است.

به گفته کارشناسان، در سه ماه ابتدایی سال هیچ ثبت سفارش جدیدی برای واردات تلفن همراه موفق به دریافت تخصیص ارز نشده و این موضوع می‌تواند در ماه‌های آینده بر روند تأمین کالا در بازار اثرگذار باشد.

این در حالی است که بازار تلفن همراه یکی از بزرگ‌ترین بازارهای کالایی کشور به شمار می‌رود و هرگونه اختلال در تأمین آن می‌تواند آثار مستقیمی بر قیمت‌ها و دسترسی مصرف‌کنندگان داشته باشد.

کاهش تدریجی ارز اختصاص‌یافته به موبایل

بررسی روند چند سال اخیر نشان می‌دهد میزان ارز اختصاص‌یافته به حوزه تلفن همراه به تدریج کاهش یافته است. فعالان این صنعت معتقدند سیاست‌های مدیریت منابع ارزی باعث شده سهم این بخش از منابع ارزی کشور نسبت به سال‌های گذشته روند نزولی داشته باشد.

هرچند این تصمیمات در مقاطع مختلف با هدف مدیریت تقاضای ارز اتخاذ شده، اما کارشناسان تأکید دارند که ادامه این روند بدون ارائه یک نقشه راه مشخص برای تولید داخلی، می‌تواند سرمایه‌گذاری در این صنعت را با ابهام مواجه کند.

ضرورت تدوین استراتژی منسجم برای صنعت تلفن همراه

به باور کارشناسان، مهم‌ترین نیاز صنعت موبایل در شرایط فعلی، تدوین یک استراتژی منسجم و بلندمدت است؛ استراتژی‌ای که هم نیاز بازار به واردات را مدیریت کند و هم مسیر توسعه تولید داخلی را مشخص سازد.

در سال‌های اخیر برخی واحدهای تولیدی و مونتاژی با هدف داخلی‌سازی و توسعه تولید تلفن همراه در کشور سرمایه‌گذاری کرده‌اند. فعالان این بخش معتقدند در گام نخست، تخصیص ارز به این واحدهای تولیدی می‌تواند زمینه حفظ سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده و توسعه ظرفیت تولید را فراهم کند.

آنها تأکید می‌کنند حمایت از تولید داخلی نباید صرفاً در حد شعار باقی بماند و لازم است ابزارهای عملی از جمله تأمین ارز، تسهیل واردات قطعات و ایجاد مشوق‌های سرمایه‌گذاری در دستور کار قرار گیرد.

صنعتی با ظرفیت ارزی 3 میلیارد دلاری

بازار تلفن همراه ایران سالانه بین 2.5 تا 3 میلیارد دلار گردش مالی و ارزی دارد؛ ظرفیتی که به اعتقاد کارشناسان می‌تواند به تدریج به بستری برای توسعه تولید و افزایش عمق ساخت داخل تبدیل شود.

اگرچه در شرایط فعلی بخش عمده نیاز بازار از طریق واردات تأمین می‌شود، اما بسیاری از فعالان اقتصادی معتقدند با برنامه‌ریزی صحیح و حمایت هدفمند، می‌توان سهم تولید داخل را در این بازار افزایش داد.

با این حال تحقق این هدف نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر، انتقال فناوری، ثبات مقررات و حمایت‌های مشخص دولتی است؛ موضوعی که بدون تعیین تکلیف سیاست‌های ارزی امکان‌پذیر نخواهد بود.

آغاز حمایت از تولید از تابستان؟

فعالان صنعت تلفن همراه امیدوارند با آغاز فصل تابستان و بازنگری در سیاست‌های تخصیص ارز، روند حمایت از واحدهای تولیدی داخلی آغاز شود.

به اعتقاد آنها، تخصیص هدفمند ارز به واحدهایی که در سال‌های گذشته در حوزه تولید تلفن همراه سرمایه‌گذاری کرده‌اند، می‌تواند نخستین گام برای اجرای یک سیاست صنعتی منسجم در این بخش باشد.

کارشناسان تأکید دارند که در دوره جدید اقتصادی کشور، صنعت تلفن همراه می‌تواند از یک بازار صرفاً وارداتی به صنعتی با سهم بیشتر تولید داخلی تبدیل شود؛ اما تحقق این هدف در گرو تصمیم‌گیری سریع درباره سیاست‌های ارزی و تدوین یک نقشه راه روشن برای حمایت از تولید است.

در شرایطی که سه ماه از سال گذشته و هنوز ارزی برای ثبت سفارش تلفن همراه تخصیص نیافته، به نظر می‌رسد آینده این صنعت بیش از هر زمان دیگری به نحوه سیاست‌گذاری دولت در حوزه ارز و تولید وابسته شده است.