شرکت فنلاندی نوکیا که زمانی با گوشی‌های ساده و مقاوم خود شناخته می‌شد، حالا دیگر تولیدکننده تلفن همراه نیست. این شرکت در سال‌های اخیر مسیر خود را تغییر داده و به یکی از تامین‌کنندگان زیرساخت مراکز داده تبدیل شده است؛ تغییری که باعث شده سهام نوکیا از ابتدای سال جاری حدود ۹۰ درصد رشد کند.

نوکیا اکنون تجهیزات و نرم‌افزارهایی را تولید می‌کند که برای انتقال داده در مراکز داده هوش مصنوعی به کار می‌روند. سوئیچ‌ها (Switches)، روترها (Routers) و تجهیزات شبکه نوری این شرکت وظیفه دارند داده‌ها را میان هزاران سرور جابه‌جا و مدیریت کنند؛ نقشی که مدیرعامل نوکیا، جاستین هوتارد (Justin Hotard)، از آن به عنوان «ستون فقرات اقتصاد هوش مصنوعی» یاد می‌کند.

موج سرمایه‌گذاری در مراکز داده، فرصت تازه نوکیا
رشد سریع سرمایه‌گذاری شرکت‌هایی مانند اوپن‌ای‌آی (OpenAI)، متا (Meta) و آلفابت (Alphabet) برای ساخت مراکز داده جدید، تقاضا برای تجهیزات شبکه را به شدت افزایش داده است. نوکیا نیز با تمرکز بر همین بازار توانسته جایگاه خود را در زنجیره تامین زیرساخت هوش مصنوعی تقویت کند.

«داریل اسکولار» (Daryl Schoolar)، تحلیلگر شرکت Recon Analytics، می‌گوید رشد سهام نوکیا نتیجه «هاله هوش مصنوعی» است، اما هشدار می‌دهد که موفقیت این شرکت همچنان به آینده صنعت هوش مصنوعی وابسته است؛ آینده‌ای که هنوز تضمین‌شده نیست.

خرید اینفینرا؛ نقطه عطف استراتژی جدید
بخش مهمی از این تحول، به خرید شرکت اینفینرا (Infinera) بازمی‌گردد؛ تولیدکننده تجهیزات شبکه نوری که نوکیا سال گذشته آن را با قراردادی ۲.۳ میلیارد دلاری خریداری کرد. این معامله در دوره مدیریت پکا لوندمارک (Pekka Lundmark)، مدیرعامل پیشین نوکیا، انجام شد و به شرکت کمک کرد حضور خود را در بازار آمریکای شمالی گسترش دهد.

بر اساس داده‌های مؤسسه اومدیا (Omdia)، سهم نوکیا از بازار شبکه‌های نوری آمریکای شمالی از ۶.۳ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۲۷.۳ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است؛ رشدی که این شرکت را پس از سیِنا (Ciena) به دومین بازیگر بزرگ این بازار تبدیل کرده است.

مدیرعامل جدید؛ شتاب بیشتر به سمت هوش مصنوعی
نوکیا در سال گذشته مدیرعامل جدیدی را نیز منصوب کرد. جاستین هوتارد که پیش‌تر مسئول کسب‌وکار مراکز داده و هوش مصنوعی اینتل (Intel) بود، با ورود به نوکیا مدیران باسابقه‌ای از سیلیکون‌ولی را نیز به تیم مدیریتی اضافه کرد تا توسعه کسب‌وکار زیرساخت هوش مصنوعی سرعت بگیرد.

جاستین هوتارد، مدیرعامل نوکیا، نقش مهمی در تغییر مسیر این شرکت از کسب‌وکار سنتی به زیرساخت‌های هوش مصنوعی ایفا کرده است

این مسیر زمانی جدی‌تر شد که انویدیا (Nvidia) در اکتبر گذشته با سرمایه‌گذاری یک میلیارد دلاری، ۲.۹ درصد از سهام نوکیا را خرید و همکاری دو شرکت در حوزه زیرساخت مراکز داده را آغاز کرد.

با وجود رشد چشمگیر سهام، نوکیا همچنان با چالش‌های مهمی روبه‌رو است. افزایش تقاضا برای تراشه‌ها و قطعات شبکه باعث شده برخی تجهیزات با کمبود عرضه مواجه شوند و زمان تحویل قطعات افزایش یابد. مدیرعامل نوکیا نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که شرکت برای تامین پایدار قطعات و کنترل افزایش قیمت نیمه‌هادی‌ها در حال بررسی راهکارهای مختلف است.

از سوی دیگر، تحلیلگران معتقدند بازار اکنون نوکیا را مانند یک شرکت هوش مصنوعی ارزش‌گذاری می‌کند، اما این شرکت هنوز نتوانسته حاشیه سودی مشابه دیگر بازیگران موفق این حوزه به دست آورد. به گفته «آماندا لیونز» (Amanda Lyons)، رئیس بخش پژوهش Energy Group Capital، اکنون سرمایه‌گذاران منتظرند عملکرد مالی نوکیا با روایت امیدوارکننده آن درباره هوش مصنوعی همخوان شود.