رئیس هیأت مدیره انجمن تجارت الکترونیک ایران گفت: بسیاری از کشورهای دنیا مثل ترکیه و مالزی تا چند سال قبل در بحث اقتصاد دیجیتال از ما عقب بودند ولی امروز درصد رشد اقتصاد دیجیتال آنها دوبرابر ماست.

نیما قاضی در پنل الکامپ تاکس با عنوان «آینده تجارت الکترونیک در ایران» اظهار کرد: تجارت الکترونیک در کشور ما شبیه کوتوله ای بالغ است که به بلوغ رسیده ولی رشدش متوقف شده است. اگر بخواهیم از خیلی حوزه‌ها به تجارت الکترونیک نگاه کنیم از نظر تکنولوژی، شبکه‌ای، نخبگان و… این اکوسیستم با خیلی از اکوسیستم‌های پیشروی دنیا قابل مقایسه است و همان کارآمدی‌ها را نشان می‌دهد ولی سهمش از اقتصاد در مقابل آن چیزی که باید به آن می‌رسید، بسیار ناچیز است.

وی محدودیت‌های عملیاتی توسعه در بازار را در عدم تحقق این رشد موثر خواند و گفت: وقتی به اعداد تجارت اجتماعی نگاه می‌کنیم مثلاً به اینستاگرام، می‌بینیم که اینستاگرام درصد بالایی از این عدد را به خود اختصاص داده است اما در حال حاضر برای حضور در این محیط مشکلاتی وجود دارد، مثلاً مردم باید پول بدهند فیلترشکن بخرند تا بتوانند از آن استفاده کنند و حاضرند ریسک بسته شدن صفحاتشان با چند صد هزار فالوئر را به جان بخرند فقط برای اینکه در این محیط بتوانند خرید و فروش انجام بدهند چون دسترسی امن به مبادلات ندارند.

قاضی افزود: افراد حاضرند برای اینکه در آنجا خرید و فروش و بیزینس کنند همه معادلات را به جان بخرند. امروز ۵۰ درصد ریتیل کشور در این فضا اتفاق می‌افتد و این امر حاصل انواع و اقسام فشارهاست. باید دید که این فشارها در حوزه اقتصادی، فرهنگی یا رگولاتوری‌های مسائل مالی چگونه بوده است؟

رئیس هیأت مدیره انجمن تجارت الکترونیک تهران بانک مرکزی را مثال زد و گفت: در حال حاضر بانک مرکزی در فضای مبادلات رسمی سخت‌گیری می‌کند ولی از آن طرف راه مبادلات مالی غیرقابل شناسایی را باز نگه می‌دارد. بخشی از فین تک‌ها در کشور بدون درگاه بانکی است و بانک مرکزی حاضر نیست به آنها درگاه بانکی بدهد.

مجتبی قاسمی – دبیر هیأت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار نیز در این پنل موضوع را از زاویه دیگری مورد بررسی قرار داد و گفت: در حال حاضر باید چند پدیده را از هم جدا کنیم؛ اقتصاد ما به سمت دیجیتالی شدن می‌رود ولی از آن طرف در جریان دیجیتالی شدن به سمت غیررسمی شدن هم می رود. یعنی از یک طرف به سمت دیجیتالی شدن می‌رویم چون معماری بازار در حال تغییر است ولی در جریان دیجیتالی شدن بخشی هم به سمت غیررسمی شدن رفته است.

وی درباره دلیل چنین اتفاقی توضیح داد: در اقتصاد دیجیتال هزینه‌های مبادله کمتر می‌شود و همین مسأله مبادله را برای طرفین جذاب‌تر می‌کند. از سویی اکوسیستم‌های رسمی و غیررسمی را باید جدا کنیم زیرا نوع بازیگر و اکوسیستم‌ها در رسمی و غیررسمی متفاوت است.

دبیر هیأت مقررات‌زدایی و بهبود محیط کسب و کار ادامه داد: در بخش غیررسمی بازیگران خرد زیادی داریم ولی بازیگران خرد از کسب و کارشان راضی هستند زیرا مختصات غیررسمی برایشان جذاب‌تر است و اتمسفر سیاست گذاری کاری کرده که آنها به این سمت بروند.

قاسمی افزود: البته معتقدم خود فرد به عنوان بازیگر خرد مایل است که در این فضا کسب و کار داشته باشد و لوازم خرد خود را به فروش برساند ولی در بخش رسمی چندین بازیگر رسمی داریم که اگر رقابتی هم باشد با بازیگران با تعداد کم است.

وی گفت: فرایند دیجیتالی شدن در این حالت شبیه به یک تخریب خلاق است که معماری بازار را هدف گرفته است. در حال حاضر فعالان اقتصادی و سکوها ریسک بازار برایشان مهم است و باید فضایی ایجاد شود که سکوها و فعالان اقتصادی تنها به ریسک بازار فکر کنند نه ریسک نهاد.

دبیر هیأت مقررات‌زدایی و بهبود محیط کسب و کار خاطرنشان کرد: سیاستگذار باید محیطی امن و نهادی ایجاد کند که کاربر، فعال، تولید کننده، خریدار و سکوها در این فضا فقط به ریسک بازار فکر کنند نه چیز دیگر تا غیررسمی‌ها هم به سمت رسمی‌ها بروند.