به گفته مدیرعامل آرم، کمبود شدید تراشه و نیاز به مراکز داده بزرگ، بزرگ‌ترین موانع پیشرفت هوش مصنوعی و حل معماهای پزشکی هستند.

مدیرعامل بزرگ‌ترین شرکت فناوری بریتانیا، یعنی Arm، معتقد است که هوش مصنوعی در طول عمر نسل حاضر به راهکاری برای درمان بیماری سرطان دست پیدا خواهد کرد که از عهده توانایی‌های انسان خارج است. اما ابتدا باید مشکل گلوگاه محاسباتی را حل کنیم.

«رنه هاس»، مدیرعامل شرکت طراح تراشه آرم هولدینگز (Arm Holdings) مستقر در کمبریج، اعلام کرده ساخت یک مدل از نحوه تأثیرپذیری نشانگرهای ژنتیکی سرطان درحال‌حاضر مسئله‌ای بیش‌ازحد پیچیده محسوب می‌شود، اما رایانه‌ها در آینده این معضل بزرگ را برطرف خواهند کرد. هاس که از فوریه ۲۰۲۲ سکان هدایت این مجموعه را در دست دارد و پیش از آن نیز هفت سال به عنوان نایب‌رئیس بخش محصولات پردازشی در انویدیا فعالیت کرده می‌گوید:

«من همیشه فکر می‌کردم که برگ برنده و کاربرد حیاتی هوش مصنوعی در حوزه سلامت است. هوش مصنوعی نه‌تنها مدت‌زمان لازم برای ابداع داروها را کوتاه‌تر می‌کند، بلکه زمان آزمایش آنها را نیز به‌شدت کاهش خواهد داد. من معتقدم در طول دوران زندگی ما، هوش مصنوعی به درمان سرطان کمک خواهد کرد.»

با‌این‌حال، رسیدن به چنین نقطه‌ای از نظر او مستلزم ظرفیت پردازشی فوق‌العاده بالایی است. به گفته هاس، تراشه‌هایی که می‌توانند برای تحقیقات پزشکی، درمان سرطان و همچنین توسعه ربات‌های انسان‌نما در پنج سال آینده استفاده شوند، توسط شرکت‌های هوش مصنوعی که درحال طراحی مراکز داده با ظرفیت چندین گیگاوات هستند، مصرف می‌شوند.

او دراین‌باره به برنامه‌های ساخت مراکز داده بسیار بزرگ چند گیگاواتی در فرانسه و آمریکا و حتی طرح‌های ارسال آنها به مدار زمین اشاره کرد و گفت جهان در شرایط محدودیت جدی عرضه قرار دارد و حتی پیش از فرستادن مراکز داده به فضا، به کارخانه‌های ساخت تراشه بسیار بیشتری نیاز است. همچنین ساخت این کارخانه‌ها راه‌حلی فوری به حساب نمی‌آید، چراکه تأسیس هر کدام ده‌ها میلیارد دلار هزینه دارد و دو تا سه سال زمان می‌برد.

هاس می‌گوید:

«درحال‌حاضر شرایط به‌شدت محدود است. فقط این را بگویم که پیش از آنکه بتوانیم یک مرکز داده را در فضا مستقر کنیم، به کارخانه‌های تراشه‌سازی بیشتری نیاز داریم. احتمالاً زمانی مراکز داده را به فضا می‌فرستیم که بزرگ‌ترین مانع مراکز داده، هزینه خود مرکز داده باشد.»

هوش مصنوعی و حل معمای پیچیده سرطان
حتی بدون در نظر گرفتن کمبود تراشه، تضمین درمان سرطان با هوش مصنوعی در سال‌های پیش رو کار آسانی نخواهد بود. پژوهشگران حوزه سلامت یادآوری می‌کنند که سرطان یک بیماری واحد نیست، بلکه مجموعه‌ای متشکل از بیش از ۱۰۰ نوع بیماری مختلف محسوب می‌شود که علائم و ساختار متفاوتی در بدن هر بیمار دارند. هرچند هوش مصنوعی به پژوهشگران امکان می‌دهد اهداف سلولی را شناسایی و رفتار احتمالی داروها را پیش‌بینی کنند، شواهد موجود پیرامون اثربخشی بالینی آن همچنان محدود است و متغیرهای بی‌شمار درون بدن مدل‌سازی قطعی اثر دارو روی انسان را دشوار می‌کنند.

در سوی دیگر، پروفسور «کریس باکال» از مؤسسه تحقیقات سرطان لندن و مدیرعامل شرکت Sentinal4D، معتقد است چالش واقعی دیگر بر سر استفاده از هوش مصنوعی نیست، بلکه مسئله اصلی خوراک و داده‌هایی است که در اختیار آن قرار می‌گیرد. به گفته او، تیم‌های آزمایشگاهی درحال آموزش هوش مصنوعی با داده‌های تولیدشده از نمونه‌های بیماران هستند که از اینترنت جمع‌آوری نشده و نیازی هم به راه‌اندازی مراکز داده غول‌پیکر ندارد. او تأکید کرده آینده هوش مصنوعی پزشکی در اختیار کسانی نخواهد بود که بزرگ‌ترین کامپیوترها را می‌سازند، بلکه متعلق به مجموعه‌هایی است که دقیق‌ترین اندازه‌گیری‌ها را در اختیار دارند.

درهمین‌حال، توسعه بی‌رویه مراکز داده در آمریکا، که شمار آنها تا پایان سال گذشته از مرز ۱۴۰۰ مورد عبور کرده، چالش‌های محیط زیستی متعددی به بار آورده؛ تا جایی که یک نظرسنجی نشان می‌دهد هفت نفر از هر ۱۰ شهروند بزرگسال آمریکایی با احداث مراکز داده هوش مصنوعی در نواحی زندگی خود به دلیل پیامدهای منفی بر آب‌وهوا مخالف هستند.