افزایش استقبال فعالان حوزه تجارت الکترونیکی از دریافت نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) و تمایل آنان به فعالیت در چارچوب سازوکارهای رسمی و ضوابط قانونی در فضای مجازی نشانگر رشد پنج درصدی است.

نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) در زیست بوم تجارت الکترونیکی کشور به اعتباربخشی کسب و کارهای برخط منجر می شود این نماد از سال ۱۳۸۹ به‌عنوان یکی از ارکان اصلی اعتمادآفرینی راه اندازی شد.

بر اساس آخرین گزارش از سوی سازمان تجارت الکترونیک، روند دریافت اینماد در بازه زمانی ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۴ به‌طور کلی سیر صعودی داشته است. این روند بیانگر افزایش استقبال فعالان حوزه تجارت الکترونیکی از دریافت اینماد و تمایل آنان به فعالیت در چارچوب سازوکارهای رسمی و ضوابط قانونی در فضای مجازی است.

مجموع اینمادهای اعطا شده از زمان تاسیس تا پایان سال ۱۴۰۴، بالغ بر ۴۳۸ هزار و ۵۵۳ فقره بوده است که از این میان، بیش از ۴۰۲ هزار واحد در سال ۱۴۰۴ دارای اینماد فعال بوده‌اند. تفاوت میان تعداد اینمادهای صادرشده و اینمادهای فعال، مربوط به مواردی است که وضعیت آن‌ها به حالت ابطال یا تعلیق درآمده است.

این امر نشان‌دهنده استمرار نظارت اینماد بر عملکرد کسب‌وکارهای اینترنتی در راستای سامان‌دهی فعالیت‌های آن‌ها و پایش وضعیت اعتبار مجوزهای صادرشده است.

تعداد اینمادهای صادرشده در سال ۱۴۰۴ بالغ بر ۱۱۶ هزار و ۵۹۵ فقره بوده است که در مقایسه با سال قبل، از رشد پنج درصدی برخوردار شده است.

بررسی روند تعداد نمادهای صادرشده در بازه زمانی ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۴ نشان‌دهنده توسعه چشمگیر، رشد مستمر و گسترش قابل‌توجه فرایند صدور نمادها در طول این دوره است. مقایسه آمار سال‌های مختلف بیانگر آن است که این روند، از مقادیر بسیار محدود در سال‌های ابتدایی آغاز شده و به‌تدریج به سطوح بالاتری رسیده است.

به‌گونه‌ای که در سال‌های اخیر، تعداد نمادهای صادرشده به بیش از ۱۱۰ هزار نماد افزایش یافته است. این تحول را می‌توان نشانه‌ای مثبت از گسترش فعالیت‌ها، افزایش ظرفیت اجرایی و توسعه فرایندهای مرتبط با صدور نمادها دانست.

در سال‌های ابتدایی دوره مورد بررسی، تعداد نمادهای صادرشده در سطح محدودی قرار داشته است. این رقم از چهار نماد در سال ۱۳۸۹ به ۱۷ نماد در سال ۱۳۹۰ و ۱۳۱ نماد در سال ۱۳۹۱ افزایش یافته و در سال ۱۳۹۲ به بیش از هزار نماد رسیده است.

تداوم این روند در سال‌های بعد، به‌طوری‌که تعداد نمادها در سال ۱۳۹۳ به سه هزار و ۹۲۸ و در سال ۱۳۹۴ به ۶ هزار و ۵۵۶ نماد رسیده است، نشان‌دهنده شکل‌گیری یک مسیر توسعه تدریجی و فراهم‌شدن زمینه برای افزایش مقیاس فعالیت‌هاست. هرچند مقدار اولیه صدور نمادها پایین بوده، رشد ثبت‌شده در این دوره بیانگر حرکت رو به جلوی فرایند مورد بررسی و افزایش ظرفیت آن نسبت به سال‌های آغازین است.

در ادامه، روند توسعه در سال‌های میانی نیز حفظ شده است. تعداد نمادهای صادرشده در سال ۱۳۹۵ به ۱۰ هزار و ۵۸۴ نماد رسیده و پس از یک کاهش محدود در سال ۱۳۹۶، مجدداً افزایش یافته است؛ به‌طوری‌که این رقم در سال ۱۳۹۷ به ۱۲ هزار و۶۶۰، در سال ۱۳۹۸ به ۱۵ هزار و۱۲۳ و در سال ۱۳۹۹ به حدود ۳۱ هزار و ۶۹۸ نماد رسیده است.

افزایش قابل‌توجه تعداد نمادها در سال ۱۳۹۹ را می‌توان یکی از نقاط مهم در مسیر توسعه دانست؛ زیرا در این سال، مقیاس صدور نمادها نسبت به سال‌های قبل به‌طور محسوسی گسترش یافته است. این روند نشان می‌دهد که فرایند صدور نمادها به‌تدریج از مرحله رشد اولیه عبور کرده و به سطح بالاتری از فعالیت رسیده است.

شتاب‌گرفتن روند رشد از سال ۱۴۰۰ به بعد است. تعداد نمادهای صادرشده از حدود ۳۴ هزار و ۶۳۳ نماد در سال ۱۴۰۰ به ۳۸ هزار و ۳۲۹ نماد در سال ۱۴۰۱ افزایش یافته و سپس در سال ۱۴۰۲ با جهشی چشمگیر به ۸۱ هزار و ۸۱۱ نماد رسیده است. این میزان افزایش، بیانگر گسترش قابل‌توجه دامنه فعالیت‌ها در این دوره است.

افزایش بیش از دوبرابری تعداد نمادهای صادرشده در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۱، یکی از مهم‌ترین تحولات کل دوره آماری محسوب می‌شود و نشان‌دهنده ورود فرایند صدور نمادها به مرحله‌ای از رشد سریع و توسعه گسترده‌تر است.این مسیر صعودی در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نیز ادامه یافته است. تعداد نمادهای صادرشده در سال ۱۴۰۳ به ۱۱۰ هزار و۶۸۰ نماد و در سال ۱۴۰۴ به ۱۱۶ هزار و ۵۹۵ نماد رسیده است.

بر این اساس، تعداد نمادهای صادرشده در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۰ بیش از سه برابر شده و در مقایسه با سال ۱۳۹۹ نیز رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است. دستیابی به سطحی بیش از ۱۱۶ هزار نماد، بیانگر افزایش چشمگیر مقیاس فعالیت‌ها در مقایسه با سال‌های ابتدایی دوره و تثبیت سطح بالاتری از صدور نمادها در سال‌های اخیر است. همچنین، تداوم افزایش تعداد نمادها در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که روند کلی توسعه همچنان مثبت بوده و رشد سال‌های قبل به کاهش مطلق تعداد نمادهای صادرشده منجر نشده است.

اینمادها تحت تاثیر شرایط جنگی

تعداد اینمادهای صادرشده به تفکیک ماه و نرخ رشد ماهانه اعطای اینماد در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که این شاخص به‌طور محسوسی تحت تاثیر تحولات امنیتی و سیاسی کشور قرار دارد. در سال ۱۴۰۴ با وجود ثبت رشد قابل‌توجه در بسیاری از ماه‌ها، رخدادهایی نظیر جنگ ۱۲روزه، ناآرامی‌های دی‌ماه و جنگ رمضان موجب ایجاد وقفه یا کاهش سرعت رشد صدور اینماد شدند.

به‌ویژه در ماه‌های خرداد و تیر ۱۴۰۴، هم‌زمان با وقوع جنگ ۱۲روزه، رشد صدور اینماد نسبت به مدت مشابه سال قبل تقریبا متوقف شد و به حدود صفر و یک درصد رسید. این وضعیت می‌تواند بیانگر افزایش احتیاط فعالان اقتصادی در راه‌اندازی کسب‌وکارهای جدید در شرایط نااطمینانی سیاسی و امنیتی باشد.

همچنین در ماه‌های پایانی سال آثار ناآرامی‌های دی‌ماه و سپس آغاز جنگ رمضان بر روی صدور اینمادها قابل مشاهده است. تعداد اینمادهای صادرشده در ماه‌های دی، بهمن و اسفند ۱۴۰۴، در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، به‌ترتیب ۳۳، ۲۲ و ۷۴ درصد کاهش یافت. افت چشمگیر صدور اینماد در اسفندماه را می‌توان تا حد زیادی به شرایط جنگی، افزایش نااطمینانی و به‌تعویق‌افتادن تصمیم متقاضیان برای ورود به بازار تجارت الکترونیکی نسبت داد.

تداوم جنگ رمضان تا اواخر فروردین ۱۴۰۵ نیز بر آمار ماه نخست سال تاثیر گذاشت؛ به‌طوری‌که تعداد اینمادهای صادرشده در فروردین ۱۴۰۵ به چهار هزار و ۵۷۲ فقره رسید. این رقم در مقایسه با هشت هزار و ۲۷۲ فقره در فروردین ۱۴۰۴، از کاهشی حدود ۴۴٫۷ درصدی حکایت دارد. بااین‌حال، صدور ۱۱ هزار و۷۹۱ اینماد در اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان‌دهنده بازگشت سریع متقاضیان به بازار پس از پایان درگیری‌ها و کاهش نااطمینانی‌هاست.

این موضوع نشان می‌دهد که اگرچه شرایط بحرانی می‌تواند به‌طور موقت بر روند ورود کسب‌وکارهای جدید تاثیر بگذارد، اکوسیستم تجارت الکترونیکی کشور از ظرفیت بازیابی و بازگشت به مسیر رشد برخوردار است.

اتخاذ سیاست‌های حمایتی، تقویت زیرساخت‌های دیجیتال و تسهیل فرآیند راه‌اندازی کسب‌وکارهای جدید می‌تواند به افزایش تاب‌آوری این اکوسیستم و تسریع روند بهبود و رشد آن کمک کند.