درآمد دولت در قبوض موبایل کجا خرج میشود؟
ریز صورتحساب یکی از موضوعاتی است که مالکان خطوط دائمی همراه اول با آن مواجهند و از طریق آن می‌توانند جزئیات قبض خود را مشاهده و نسبت به پرداخت اقدام کنند.در صورتحساب تلفن همراه مشترکان در کنار هزینه‌های مکالمه و پیامک، بسته‌های خریداری شده، مالیات و آبونمان عبارت «درآمد عمومی دولت» نیز به چشم می‌خورد؛ اما این هزینه چیست و در کجا خرج میشود؟
یکی از هزینه‌هایی که در قبوض تلفن همراه مشترکان دیده میشود، درآمد عمومی دولت است که بعضا جزو موارد ابهام در صورتحساب است و وقتی افراد درباره آن می‌پرسند درواقع به دنبال شفافیت در هزینه‌هایی هستند که مستقیما مربوط به مصرف شخصی آنها نیست ولی از جیبشان پرداخت میشود. درآمد عمومی دولت که در صورتحساب تلفن همراه اول ثبت میشود به چه معناست و در کجا خرج میشود؟
این مبلغ، هزینه مصرف شما نیست بلکه مالیات و عوارضی است که قانون برای هر تراکنش دیجیتال یا ارتباطی تعیین کرده است. وقتی شما یک بسته اینترنت می‌خرید، بخشی از آن پول به عنوان مالیات بر ارزش افزوده یا عوارض ارتباطاتی، مستقیما از اپراتور جدا و به دولت تحویل داده میشود.
در صورت‌حساب‌های تلفن همراه، عبارت «درآمد عمومی دولت» به مبلغی اشاره دارد که از طریق مالیات‌ها و عوارض‌های قانونی از هر بسته یا سرویس خریداری شده، مستقیما به خزانه دولت واریز میشود.در معنای دقیق‌تر و فنی‌تر این درآمد ابزاری برای تامین بودجه‌های عمومی هستند؛ مثلا در بخش تامین زیرساخت‌ها صرف توسعه زیرساخت‌های ارتباطی که تحت نظارت وزارت ارتباطات هستند می‌شوند. بخشی دیگر تحت عنوان مالیات بر مصرف است که دولت از طریق این مبالغ روی خدمات دیجیتال که مردم از آنها استفاده می‌کنند مالیات وضع می‌کنند.
بنابراین در صورت‌حساب‌های تلفن همراه، عبارت «درآمد عمومی دولت» به مبلغی اشاره دارد که از طریق مالیات‌ها و عوارض‌های قانونی از هر بسته یا سرویس خریداری شده، مستقیما به خزانه دولت واریز میشود.
نمایندگان مجلس اسفند ماه سال ۱۳۹۳ درجریان بررسی لایحه بودجه در مجلس شورای اسلامی، بندی به قانون بودجه آن سال تحت عنوان تبصره ۱۹ ماده واحده لایحه بودجه ۱۳۹۴ الحاق کردند که اپراتورهای موبایل کشور را ملزم می‌کرد به ازای هر پیامک ۱۰ ریال مازاد از مشترکان دریافت و به حساب دولت واریز کنند.
به موجب بند “ز” تبصره ۱۹ قانون بودجه ۱۳۹۴،اپراتورهای ارائه‌دهنده خدمات مخابراتی موظف شدند علاوه بر قیمت هر پیامک مبلغ ده (۱۰) ریال از استفاده‌کنندگان خدمات مزبور دریافت و به حساب درآمد عمومی ردیف ۱۶۰۱۵۴ نزد خزانه‌داری کل کشور منتقل کنند. درآمد حاصله متناسب با وصول از محل اعتبار ردیف ۱۴۰-۵۳۰۰۰۰ به شرح زیر به دستگاه‌های ذیربط اختصاص پیدا کرده و مجموع این ارقام بنا به مصوبه مجلس در بخش‌های زیر هزینه میشود:
که برخی موارد آن شامل جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران (۲۰ درصد جهت تأمین، تولید و کمک هزینه داروهای بیماران با اولویت بیماران صعب‌العلاج و سرطانی و ۱۵ درصد جهت افزایش اعتبارات سازمان امداد و نجات جهت خرید تجهیزات)، کمیته امداد امام خمینی (ره) جهت توانمندسازی نیازمندان تحت پوشش، سازمان بهزیستی کشور جهت کمک به تأمین هزینه‌های درمانی و تجهیزات توانبخشی افراد تحت پوشش، سازمان بیمه سلامت ایران جهت ارتقای پوشش تعهدات خدمات دندانپزشکی و خود مراقبتی کودکان و نوجوانان زیر چهارده سال، سازمان پزشکی قانونی، سازمان انتقال خون ایران بابت تأمین تجهیزات و ملزومات پزشکی و آزمایشگاهی است.
درآمد دولت در قبض موبایل به جیب چه کسانی می‌رود؟
هر سال در روند تدوین قانون بودجه عمومی کشور، میزان درآمدی که دولت انتظار دارد از طریق عوارض خدمات ارتباطاتی توسط اپراتورهای همراه اول،ایرانسل و … کسب کند، پیش‌بینی و تعیین میشود.در صورت‌حساب‌های تلفن همراه، مبالغی از محل فروش خدمات ارتباطاتی مانند بسته‌های اینترنت، مکالمه و پیامک به عنوان عوارض و مالیات از کاربر دریافت و سپس به خزانه دولت واریز میشود که این مبالغ جزو درآمد عملیاتی اپراتور محسوب نمی‌شوند، بلکه اپراتور صرفا نقش جمع آوری‌کننده را برای دولت ایفا می‌کند.
این درآمد عمدتا از دو منبع اصلی در قبض تشکیل میشود یکی مالیات بر ارزش افزوده که بر روی قیمت نهایی هر کالا یا خدمت اعمال میشود و دوم عوارض ارتباطاتی نظیر مبالغی که توسط دولت به عنوان عوارض بر خدمات خاص از قبیل اینترنت یا تماس‌های بین‌المللی تعیین شده است.
همچنین بخشی از عوارض تحت عنوان مصوبات شورای عالی ارتباطات و وزارت ارتباطات در حوزه خدمات ارتباطاتی دریافت میشود و دولت از طریق «شورای عالی ارتباطات» و با تکیه بر اختیارات قانونی خود در قانون تجارت الکترونیک و قوانین مربوط به سازمان تنظیم مقررات (رگولاتوری)، عوارض‌های خاصی را برای خدمات ارتباطی تعیین می‌کند که سهم دولت از خدمات ارتباطی تعریف میشود.
هر سال در روند تدوین قانون بودجه عمومی کشور، میزان درآمدی که دولت انتظار دارد از طریق عوارض خدمات ارتباطاتی توسط اپراتورهای همراه اول،ایرانسل و … کسب کند، پیش‌بینی و تعیین میشود. در لایحه بودجه ۱۴۰۵ نیز درآمدهای حاصل از مالکیت دولت در بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات، حق السهم دولت و درآمد حاصل از افزایش نرخ پیامک تصویب شده است. این یعنی در واقع هر سال با تصویب قانون بودجه،مبنای دریافت این مبالغ توسط اپراتورها تجدید و تایید میشود. این مبلغ، مالیات و عوارضی است که قانون مالیات بر ارزش افزوده و قانون بودجه سالانه تعیین کرده‌اند. اپراتور فقط واسطه است و این پول مستقیما از قیمت خدمات کاربران برداشته و به عنوان مالیات به دولت پرداخت میشود.