آخرین ارزیابی‌ها نشان می‌دهد ماهواره «کوثر» پس از تثبیت پایداری مداری و ارتقای لینک‌های مخابراتی، وارد فاز مدیریت انرژی و بهره‌برداری عملیاتی شده است و تیم فنی این پروژه، پروژه «کوثر ۱.۷» را نیز با هدف ارتقای دوربین و توسعه فناوری‌های ماهواره‌ای به‌طور همزمان در دست اجرا قرار دادند.

حسین شهرابی، مدیرعامل یک شرکت دانش‌بنیان و مجری پروژه‌های فضایی در گفت‌وگو با ایسنا، درباره آخرین وضعیت ماهواره کوثر گفت: شرایط نسخه ارتقایافته ماهواره کوثر از نظر لینک‌های ارتباطی به‌طور قابل توجهی بهبود یافته است؛ به‌گونه‌ای که ارتباط ما در حوزه دریافت اطلاعات ماهواره به‌صورت تله‌متری ارتقاء پیدا کرده و هم‌زمان شاهد بهبود محسوسی در ارسال داده و فرمان به ماهواره هستیم.

وی اظهار کرد: تقریباً در هر بازه‌ای که امکان رؤیت ماهواره فراهم بوده، توانسته‌ایم هم داده‌های تله‌متری را دریافت کنیم و هم فرامین لازم را ارسال کنیم. حجم داده‌های دریافت‌شده تا این مقطع، به‌مراتب بیشتر از پرتاب‌های قبلی ما بوده است.

شهرابی با اشاره به فرآیند کنترل وضعیت ماهواره کوثر، افزود: با اعمال فرمان‌های کنترلی، چرخش‌های ناخواسته ماهواره حذف شده و از این منظر، پایداری مداری ماهواره تثبیت شده است. این پایداری عمدتاً ناشی از کنترل صحیح جهت‌گیری و جلوگیری از حرکات اضافی ماهواره است.

کالیبراسیون جهت‌گیری ماهواره برای حفظ تراز انرژی

وی درباره مراحل بعدی این مأموریت، گفت: گام بعدی، تنظیم دقیق ماهواره به سمت زمین و هم‌زمان حفظ تراز انرژی است. تیم فنی در این بازه، فرآیند کالیبراسیون جهت‌گیری ماهواره را انجام می‌دهد تا از بروز ناترازی انرژی جلوگیری شود و پایداری به‌طور کامل حفظ شود.

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان خاطرنشان کرد: چرخش ماهواره در حال حاضر با سرعت منطقی انجام می‌شود و اگر در مقطعی زاویه ماهواره نسبت به خورشید مناسب نباشد، با ادامه گردش طبیعی اصلاح می‌شود. اما زمانی که چرخش‌های ناخواسته حذف می‌شود، کنترل دقیق‌تر انرژی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، چرا که در این شرایط، اگر یک سمت ماهواره دچار کمبود انرژی شود، امکان جبران سریع وجود ندارد.

وی افزود: بر همین اساس، تیم فنی در حال مدیریت دقیق وضعیت انرژی است و آخرین اقدام انجام‌شده، قرار دادن ماهواره در مود شارژ بوده است. پس از تکمیل این مرحله، فرآیندهای بهره‌برداری و درگیری عملیاتی دوباره از سر گرفته می‌شود.

تجهیز کامل بدنه به سلول‌های خورشیدی برای کاهش ناترازی انرژی

شهرابی در پاسخ به پرسشی درباره تدابیر اندیشیده‌شده برای جلوگیری از ناترازی انرژی در نسخه ارتقایافته کوثر، گفت: نسبت به گزینه‌های قبلی، کل بدنه ماهواره به سلول‌های خورشیدی مجهز شده است و این اقدام کمک کرده مشکل ناترازی انرژی که در پروژه‌های پیشین وجود داشت، تا حد زیادی برطرف شود، هرچند این شرایط به‌طور صددرصدی ایده‌آل نیست.

وی افزود: همچنان لازم است قرارگیری ماهواره به سمت زمین به‌گونه‌ای تنظیم شود که در حین انجام مأموریت، از نظر تأمین توان الکتریکی مشکلی ایجاد نشود.

ترکیب ایستگاه‌های زمینی برای افزایش قابلیت دریافت داده

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان در پاسخ به این پرسش که دریافت داده‌ها صرفاً از ایستگاه زمینی این مجموعه انجام شده یا از شبکه ایستگاه‌های زمینی کشور، گفت: دریافت داده‌ها هم از ایستگاه زمینی خودمان انجام شده و هم به‌صورت ترکیبی از سایر ایستگاه‌های زمینی کشور استفاده کرده‌ایم.

آغاز همزمان پروژه «کوثر ۱.۷» با تمرکز بر ارتقای دوربین

وی در ادامه درباره برنامه‌های آتی پروژه‌های فضایی، افزود: به‌صورت هم‌زمان، پروژه «کوثر ۱.۷» را نیز پیش می‌بریم که در آن بهبود تفکیک‌پذیری سامانه دوربین و برخی مؤلفه‌های انتقال مداری مدنظر قرار دارد.

شهرابی گفت: به‌طور موازی، موضوع تکثیر ماهواره‌ها را نیز دنبال می‌کنیم و تلاش داریم مقدمات لازم برای عملیاتی شدن این فرآیند را فراهم کنیم.

ماهواره‌های پرتاب‌شده تحقیقاتی نیستند؛ تعهد عملیاتی دارند

وی با تأکید بر اینکه ماهواره‌های پرتاب‌شده صرفاً جنبه تحقیقاتی ندارند، اظهار کرد: ما این مأموریت‌ها را نمایش فناوری در مدار و در عین حال فناوری ماهواره عملیاتی می‌دانیم. به این معنا که هرچند احتمال بروز برخی ایرادها وجود دارد، اما پیش از هر چیز تلاش می‌کنیم این ایرادهای احتمالی شناسایی و برطرف شوند.

شهرابی افزود: همین ماهواره‌ای که اکنون در مدار قرار دارد، برای ما تعهد عملیاتی ایجاد کرده و خود را موظف می‌دانیم مأموریت آن را به‌طور کامل اجرا کنیم.

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان تصریح کرد: البته باید واقع‌بین بود؛ این پروژه‌ها بدون ریسک نیستند و همانند پروژه‌های تحقیقاتی، ریسک‌های خاص خود را دارند، اما هدف نهایی، دستیابی به فناوری عملیاتی است.

انتخاب گزینه‌های پرتاب با اولویت صرفه اقتصادی

وی درباره هزینه‌های پرتاب ماهواره‌ها، گفت: تلاش کرده‌ایم گزینه‌هایی را انتخاب کنیم که از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه باشند و این موضوع یکی از معیارهای اصلی ما بوده است.

شهرابی افزود: قراردادهای این حوزه توسط خود مجموعه منعقد شده و حمایت مستقیمی دریافت نکرده‌ایم، اما موضوع تضمین خرید تصاویر ماهواره‌ای که از سوی سازمان فضایی مطرح شده، همچنان برای ماهواره کوثر در حال پیگیری است.

یکشنبه ۷ دی ۱۴۰۴ (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵)، جمهوری اسلامی ایران یکی از بزرگترین و مهمترین مأموریت‌های فضایی خود را رقم زد؛ همزمان سه ماهواره ایرانی «نسخه ارتقا ءیافته کوثر»، «ظفر۲» و «پایا» را از پایگاه فضایی وستوچنی در روسیه با استفاده از ماهواره‌بر روسی سایوز به فضا پرتاب کرد. این پرتاب در پایگاه فضایی وستوچنی در دورترین نقطه شرقی روسیه انجام شد.

این ماهواره‌ها در ارتفاع حدود ۵۰۰ کیلومتر از سطح زمین قرار گرفتند؛ مداری که برای سنجش از دور، تصویربرداری زمینی و داده‌های کاربردی مناسب است و در عین حال امکان ارتباط و انتقال داده‌های سریع با ایستگاه‌های زمینی را فراهم می‌کند.