افزایش قیمت روغن به بیش از ۲۰۰ درصد رسید و هم‌زمان با نایاب شدن این کالا در بازار، هم جست‌وجوی روغن در گوگل اوج گرفت و هم فروش قسطی این محصول فعال شد.
در روزهای اخیر، روغن خوراکی به یکی از کمیاب‌ترین کالاهای اساسی بازار تبدیل شده است. بررسی فروشگاه‌های زنجیره‌ای و پلتفرم‌های خرید آنلاین نشان می‌دهد اغلب برندهای پرمصرف مانند اویلا، لادن، فامیلا و غنچه از قفسه‌ها ناپدید شده‌اند و در پلتفرم‌هایی خرید آنلاین نیز مقابل نام این کالا عبارت «در حال تامین» درج شده؛ وضعیتی که عملا امکان خرید را از مصرف‌کنندگان گرفته است.

هم‌زمان، داده‌های گوگل ترندز نشان می‌دهد نرخ جست‌وجوی کلیدواژه‌های مرتبط با «روغن خوراکی» در روزهای اخیر رشد چشمگیری داشته که نشانه‌ای از افزایش نگرانی مصرف‌کنندگان نسبت به تامین این کالای اساسی.

طبق نمودارهای گوگل‌ترندز، از ظهر دیروز و هم‌زمان با اعلام خبر افزایش قیمت روغن، کلیدواژه‌هایی مثل «روغن» و «قیمت روغن» صعود کرده و کاربران تا امروز هم این کلمه‌ها را به دفعات در گوگل جست‌وجو کرده‌اند.

کمبود این کالا در بازار هم‌زمان با اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز در ۱۵ دی‌ماه رخ داده؛ تصمیمی که به حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای تامین کالاهای اساسی منجر شد. بر اساس اعلام رسمی دولت، تامین ارز نهاده‌های دامی، دانه‌های روغنی و روغن خام از این پس در تالار دوم و با نرخ توافقی انجام می‌شود؛ نرخی که فاصله معناداری با ارز ترجیحی دارد.

افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی وعده داده شده بود
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، روز گذشته با تایید اثرگذاری آزادسازی نرخ ارز گفته بود: «با آزاد شدن نرخ ارز، سه قلم روغن، مرغ و تخم‌مرغ نسبت به سایر کالاها افزایش قیمت چشمگیرتری خواهند داشت.»

مهاجرانی در گفت‌وگویی تلویزیونی عنوان کرده بود که قیمت کالاهای اساسی ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش می‌یابد. حالا اما اعداد منتشرشده افزایش قیمت بیش از ۲۰۰ درصدی را نشان می‌دهد. برای مثال، روغن ۱۳۵۰ گرمی که تا چند روز قبل ۱۵۰ هزار تومان بود، حالا ۴۶۸ هزار تومان قیمت دارد.

فعالان بازار می‌گویند توقف عرضه فعلی، نه به دلیل کمبود روغن، بلکه ناشی از به‌روزرسانی قیمت‌هاست. با تغییر نرخ ارز از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۱۱۲ هزار تومان در تالار دوم، قیمت نهایی محصولات دستخوش جهش شده و شرکت‌ها منتظر اعلام رسمی قیمت‌های جدید بودند.

اکنون قیمت به‌صورت رسمی اعلام شده و بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط شرکت‌های بورسی در سامانه کدال، قیمت روغن خانوار به‌طور میانگین ۲۲۰ درصد و روغن صنف و صنعت ۲۶۰ درصد افزایش یافته است؛ جهشی که قیمت این کالای اساسی را بیش از سه برابر کرده است.

بدیهی است با آزادکردن نرخ ارز و انتقال عددی که دولت به‌عنوان یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره خواهد داشت، رقم برخی اقلام از جمله روغن، مرغ و تخم‌مرغ افزایش می‌یابد و مابقی اقلام حدود ۲۰ درصد افزایش قیمت پیدا می‌کنند. با این حال دولت تاکید می‌کند که با انتقال یارانه به انتهای زنجیره رقم این افزایش پیشاپیش به حساب سرپرست خانوار واریز شده است.

هرچند با اعلام دولت قرار بود اقلامی مثل روغن، مرغ و تخم‌مرغ بیشتر از ۲۰، ۳۰ درصد گران نشوند اما حالا بیشترین فشار قیمتی را به سبد معیشت خانوار وارد کرده‌اند؛ فشاری که فعلا قرار است با کالابرگ مهار شود. احمد میدری، وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی در این زمینه اعلام کرده است:

مجموع افزایش قیمت سبد مصرفی خانوار ناشی از سیاست‌های جدید حدود ۵۰۰ هزار تومان برآورد شده است؛ در حالی که اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ، بیش از این مبلغ بوده و قدرت خرید جامعه را در سطحی بالاتر از متوسط مصرف کالاهای اساسی حفظ می‌کند.
– احمد میدری، وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی

با این حال، حذف ارز ترجیحی نگرانی‌های جدی را در مورد آینده افزایش قیمت سبد مصرفی خانوار ایجاد کرده است.