برنامه جدید «اوپن‌ای‌آی»، یک فضای کاری مبتنی بر هوش مصنوعی را برای دانشمندان فراهم می‌کند.

شرکت «اوپن‌ای‌آی»(OpenAI) روز سه‌شنبه یک برنامه علمی جدید را به نام «پریسم»(Prism) عرضه کرد که به صورت رایگان برای هر کسی که دارای حساب «چت‌جی‌پی‌تی»(ChatGPT) است، در دسترس قرار دارد.

به نقل از تک کرانچ، پریسم که به عنوان یک پردازشگر متن و برنامه پژوهشی پیشرفته هوش مصنوعی برای مقالات علمی طراحی شده، عمیقاً با «GPT-5.2» ادغام شده است که می‌توان از آن برای ارزیابی ادعاها، اصلاح نثر یا جست‌وجوی پژوهش‌های پیشین استفاده کرد.

پریسم برای انجام دادن پژوهش‌ها به تنهایی و بدون راهنمایی انسان طراحی نشده است. مقامات اوپن‌ای‌آی معتقدند که این نرم‌افزار، کار دانشمندان انسانی را تسریع می‌کند و آن را با رابط‌های برنامه‌نویسی مانند «کرسر»(Cursor) و «ویندسرف»(Windsurf) مقایسه می‌کنند.

«کوین ویل»(Kevin Weil)، معاون رئیس بخش علم اوپن‌ای‌آی در کنفرانس مطبوعاتی معرفی این برنامه، گفت: من فکر می‌کنم سال ۲۰۲۶ برای هوش مصنوعی و علم همان چیزی خواهد بود که سال ۲۰۲۵ برای هوش مصنوعی و مهندسی نرم‌افزار بود.

این نرم‌افزار جدید که از طریق یک برنامه وب قابل دسترسی است، در حالی عرضه می‌شود که اوپن‌ای‌آی با سیل بزرگی از پرسش‌های علمی سرازیرشده به محصولات مصرفی خود مانند چت‌جی‌پی‌تی روبه‌رو شده است. این شرکت می‌گوید که چت‌جی‌پی‌تی به طور میانگین ​​​​هفته‌ای ۸.۴ میلیون پیام را درباره موضوعات پیشرفته در علوم پایه دریافت می‌کند؛ اگرچه تشخیص این که چه تعداد از آنها از سوی پژوهشگران حرفه‌ای هستند، دشوار است.

پژوهش با کمک هوش مصنوعی به تدریج در میان پژوهشگران دانشگاهی رایج‌تر می‌شود. در حوزه ریاضی، از مدل‌های هوش مصنوعی برای اثبات تعدادی از مسائل قدیمی «اردوش» (Erdős) به کمک ترکیبی از بررسی متون و کاربردهای جدید روش‌های موجود استفاده شده است.

مقاله‌ای که در ماه دسامبر منتشر شد، از GPT 5.2 Pro برای اثبات یک اصل اساسی نظریه آماری استفاده کرد و پژوهشگران انسانی فقط کار مدل را تشویق و تأیید کردند. اوپن‌ای‌آی در یک پست وبلاگ، نتیجه کار را تحسین کرد و از آن به عنوان مدلی برای همکاری انسان و هوش مصنوعی در پژوهش‌های آینده نام برد. در این پست آمده است: مدل‌های پیشرو در حوزه‌هایی با مبانی نظری بدیهی می‌توانند به کاوش در اثبات‌ها، آزمایش فرضیه‌ها و شناسایی ارتباطاتی کمک کنند که در غیر این صورت ممکن است کشف آنها به تلاش قابل توجه انسان نیاز داشته باشد.

بخش عمده‌ای از ارزش سیستم جدید اوپن‌ای‌آی از کار ساده محصول براساس استانداردهای موجود ناشی می‌شود. پریسم با سیستم متن‌باز «لاتکس»(LaTeX) که برای قالب‌بندی و تایپ مقالات علمی مورد استفاده قرار می‌گیرد، ادغام می‌شود، اما به طور قابل توجهی فراتر از بیشتر نرم‌افزارهای موجود عمل می‌کند. این برنامه از قابلیت‌های بصری GPT 5.2 نیز بهره می‌برد تا به پژوهشگران امکان دهد نمودارها را از نقاشی‌های آنلاین روی تخته سفید جمع‌آوری کنند.

شاید قدرتمندترین ویژگی از ترکیب قدرت‌های معمول یک مدل هوش مصنوعی با مدیریت دقیق‌تر محتوا حاصل شود. وقتی کاربران از طریق پریسم یک پنجره چت‌جی‌پی‌تی را باز می‌کنند، مدل می‌تواند به کل محتوای پروژه دسترسی داشته باشد و پاسخ‌های مرتبط‌تر و هوشمندانه‌تری را ارائه دهد.

بخش زیادی از این کار برای یک کاربر باهوش GPT-5.2 امکان‌پذیر است، اما اوپن ای‌آی امید دارد که یک رابط کاربری بهتر بتواند پژوهشگران علمی را سریع‌تر جذب کند. ویل این کار را به عنوان ترکیبی از همان عواملی توصیف کرد که فناوری‌های هوش مصنوعی را در مهندسی نرم‌افزار بسیار قدرتمند کرده‌اند. او به خبرنگاران گفت: مهندسی نرم‌افزار تا حدی به دلیل مدل‌های شگفت‌انگیز و تا حدی به دلیل یکپارچه‌سازی عمیق گردش کار شتاب گرفت.