گزارشی از واشنگتن پست می‌گوید سه شرکت بزرگ شبکه‌های اجتماعی پذیرفته‌اند تا درمورد میزان اثربخشی اقداماتشان در حفاظت از سلامت روان کاربران نوجوان مورد ارزیابی مستقل قرار گیرند. این برنامه که روز سه‌شنبه از سوی ائتلافی از سازمان‌های مدافع سلامت روان اعلام شد، قرار است با مجموعه‌ای از شاخص‌ها و آزمون‌ها، عملکرد پلتفرم‌ها را در حوزه ایمنی و شفافیت مورد ارزیابی قرار دهد.

در اولین مرحله این ارزیابی سه شرکت متا (مالک اینستاگرام و فیسبوک)، تیک‌تاک (شبکه اجتماعی که به تازگی مالکیت عمده آن به ائتلافی از سرمایه‌گذاران آمریکایی درآمد) و اسنپ برای حضور در این فرآیند داوطلب شده‌اند.

این پلتفرم‌ها بر اساس معیارهایی مانند الزام به اعمال وقفه در دوره‌های طولانی استفاده از شبکه‌های اجتماعی، امکان غیرفعال‌سازی اسکرول بی‌پایان، سیاست‌های مقابله با محتوای آسیب‌زا و میزان شفافیت، امتیاز می‌گیرند. شرکت‌هایی که عملکرد مطلوبی داشته باشند نشان «سپر آبی» دریافت می‌کنند و آن‌هایی که ضعیف ارزیابی شوند، به‌عنوان ناتوان در جلوگیری از محتوای مضر معرفی خواهند شد.

دن ریدنبرگ، مدیر اجرایی شورای ملی پیشگیری از خودکشی و ناظر تدوین این استانداردها، ابراز امیدواری کرد که این رتبه‌بندی‌ها هم به بهبود سلامت روان نوجوانان کمک کند و هم شرکت‌های فناوری را به بازنگری در طراحی و اجرای ابزارهایشان وادارد.

این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که صنعت فناوری با فشارهای فزاینده‌ای برای محافظت بیشتر از کاربران خردسال و نوجوانان روبه‌روست و در عین‌حال گزارشی از نیویورک تایمز درمورد اظهارنظرهای آدام موسری، رئیس اینستاگرام، می‌گوید او گرچه بخشی از آسیب را برای شبکه‌های اجتماعی محتمل می‌داند اما این پلتفرم ماهیت اعتیادگونه بالینی ندارد.

با این حال موجی از شکایت‌های حقوقی مدعی‌اند که برخی پلتفرم‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند تا اعتیادآور باشند و این مساله به ویژه برای کاربران خردسال و نوجوان مشکل‌ساز خواهد بود. در سطح قانون‌گذاری نیز کنگره آمریکا و برخی ایالت‌ها طرح‌هایی برای افزایش ایمنی کودکان در فضای آنلاین مطرح کرده‌اند، هرچند بسیاری از این تلاش‌ها با چالش‌های حقوقی و اختلاف‌نظرهای سیاسی روبه‌رو شده است.

استانداردهای جدید که با حمایت ائتلاف سلامت روان (به ابتکار کنت کول، طراح مد) تدوین شده‌اند، به‌عنوان رویکردی داوطلبانه معرفی شده‌اند. برگزارکنندگان می‌گویند این سیستم جایگزین قانون‌گذاری نیست، اما می‌تواند به والدین و نوجوانان کمک کند تا آگاهانه‌تر درباره استفاده از اپلیکیشن‌ها تصمیم‌گیری کنند.

در این چارچوب، عملکرد شرکت‌ها در حدود بیست شاخص، از جمله سیاست‌های داخلی، طراحی اپلیکیشن، نظارت، آموزش کاربران و نحوه مدیریت محتوای مرتبط با خودکشی و خودآزاری ارزیابی خواهد شد. همچنین مدت‌زمان استفاده و ارائه قابلیت‌های «استراحت اجباری یا اختیاری» از دیگر معیارهای سنجش خواهد بود.

اگرچه هنوز اجماع علمی قطعی درباره تاثیر کلی شبکه‌های اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان وجود ندارد، اما برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند کاربرانی که بیشتر از دیگران از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند،‌ بیشتر در معرض مشکلات روانی قرار دارند.

در مقابل، مطالعاتی نیز تاکید دارند که نوجوانان خارج از فضای آنلاین نیز ممکن است با چالش‌های مشابهی روبه‌رو شوند. با این حال، نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهد بسیاری از نوجوانان، به‌ویژه دختران، نسبت به تاثیر شبکه‌های اجتماعی بر اعتمادبه‌نفس، خواب و سلامت روان خود ابراز نگرانی کرده‌اند.

سناتور مارک وارنر نیز ضمن استقبال از این ابتکار، تاکید کرده است که این استانداردها جایگزین قوانین الزام‌آور نخواهند بود و کنگره باید چارچوب‌های نظارتی پایدار و قابل اجرا برای پاسخ‌گویی همه پلتفرم‌ها در قبال جوانان و خانواده‌ها وضع کند.