گزارش دی‌ماه شاپرک از رشد کم‌سابقه مغایرت‌های تراکنشی، افت تعداد و کاهش ارزش حقیقی تراکنش‌ها حکایت دارد؛ روندی که هم‌زمان با قطعی اینترنت رخ داده است.
گزارش دی‌ماه ۱۴۰۴ شبکه پرداخت الکترونیک کارت (شاپرک) از بروز اختلال جدی در الگوی تراکنش‌های الکترونیکی کشور حکایت دارد. بر اساس داده‌های این گزارش، میزان تراکنش‌های مغایرتی در دی‌ماه نسبت به آذرماه با رشد چشمگیر ۸۸.۲۳ درصدی همراه شده است؛ افزایشی که در کنار کاهش تعداد و ارزش تراکنش‌ها، تصویری نگران‌کننده از وضعیت شبکه پرداخت ارائه می‌دهد.

در همین بازه زمانی، تعداد کل تراکنش‌های موفق شاپرکی نیز کاهش یافته است. طبق گزارش شاپرک، تعداد تراکنش‌های موفق در دی‌ماه ۱۴۰۴ نسبت به ماه قبل ۵.۶۲ درصد افت کرده و مجموعاً چهار میلیارد و ۱۳۳ میلیون تراکنش در شبکه الکترونیک پرداخت کارت پردازش شده است. این کاهش نه‌تنها در تعداد، بلکه در ارزش ریالی تراکنش‌ها نیز مشاهده می‌شود؛ به‌طوری که ارزش اسمی تراکنش‌ها نسبت به آذرماه ۴.۱۰ درصد کاهش یافته است.

شاپرک

بررسی جزئیات خطاهای تراکنشی نشان می‌دهد بیشترین سهم خطاها در دی‌ماه به‌ترتیب به خطاهای پذیرندگی و صادرکنندگی اختصاص داشته است. در مقابل، خطای شاپرکی که در ماه گذشته بیش از ۸۷ درصد افزایش یافته بود، در دی‌ماه با کاهش ۳۶.۵۳ درصدی مواجه شده است. این جابه‌جایی در ترکیب خطاها، هم‌زمان با رشد شدید مغایرت‌ها، از تغییر الگوی اختلال در شبکه پرداخت خبر می‌دهد.

مقایسه نقطه‌به‌نقطه نیز تصویر دوگانه‌ای از وضعیت تراکنش‌ها ترسیم می‌کند. تعداد تراکنش‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ نسبت به ماه مشابه سال قبل ۰.۵۱ درصد کاهش پیدا کرده، اما ارزش اسمی آن‌ها رشد ۴۹.۵۳ درصدی داشته است است.

با این حال، زمانی که اثر تورم از محاسبات حذف می‌شود، روند کاملاً متفاوتی نمایان می‌شود. ارزش حقیقی تراکنش‌ها، که بیانگر قدرت واقعی مبادلات بدون در نظر گرفتن تورم است، در دی‌ماه نسبت به ماه قبل ۱۱.۱۱ درصد کاهش یافته و در مقایسه نقطه‌به‌نقطه نیز افت ۶.۵۳ درصدی را تجربه کرده است.

شاپرک

داده‌های جدیدترین گزارش شاپرک نشان می‌دهد مجموع تراکنش‌های ثبت‌شده در دی‌ماه به کمترین سطح در ۲۱ ماه اخیر رسیده است. مقایسه این کاهش با الگوی کاهش سال گذشته که حدود ۱.۴ درصد بوده، نشان می‌دهد شدت افت در دی‌ماه به‌مراتب فراتر از روند معمول است که به نظر می‌رسد به دلیل قطعی و اختلالات غیرمعمول اینترنت در دی‌ماه ۱۴۰۴ باشد. بر اساس این مقایسه، حدود ۱۸۵ میلیون تراکنش بیش از حد انتظار از چرخه مبادلات اقتصادی حذف شده است.

در مجموع، گزارش دی‌ماه شاپرک از هم‌زمانی افزایش بی‌سابقه مغایرت‌های تراکنشی با کاهش تعداد تراکنش‌ها و افت ارزش حقیقی آن‌ها حکایت دارد؛ وضعیتی که نخستین تصویر آماری از ضربه واردشده به شبکه پرداخت و مبادلات اقتصادی کشور در این ماه را ترسیم می‌کند.