تعدیل نیرو در استودیوهای بازیسازی ایران در پی بحران اینترنت
صنعت بازیهای رایانهای ایران که بهعنوان یکی از صنایع نوظهور در اقتصاد دیجیتال شناخته میشد، پس از قطعی اینترنت، اکنون در آستانه بحران قرار دارد. بسیاری از استودیوها به دلیل نداشتن ثبات دسترسی به اینترنت بینالمللی و نبود منابع مالی، از ادامه فعالیت بازماندهاند. بسیاری از استودیوهای بازیسازی به دلیل از دست دادن منابع درآمدی و نداشتن امکان ادامه پروژهها، مجبور به تعدیل نیروی انسانی خود شدهاند. این مشکلات همزمان با فشارهای اقتصادی، صنعت بازی ایران را به لبه ورشکستگی رسانده است.
قطعیهای پیدرپی اینترنت در پی اعتراضات دی ماه، صنعت بازیهای رایانهای ایران را با مشکلات عمیقی مواجه کرده است. بازیسازانی که پیش از این در تلاش برای توسعه محصولات خود بودند، حالا درگیر تعطیلی پروژهها، کاهش شدید درآمدها و تضعیف روحیه تیمهایشان هستند.
برآوردهای رسمی نیز از ابعاد گسترده این بحران حکایت دارد. به گفته محمد زهتابی، رئیس کمیسیون نرمافزارهای بازی و سرگرمی سازمان نصر تهران، محدودیتهای اینترنتی اعمالشده از ۱۸ دی تا ۸ بهمنماه، حدود ۵۰۰ میلیارد تومان خسارت به صنعت بازیسازی کشور وارد کرده است. به گفته او، قطع ارتباط جهانی نهتنها توسعه پروژهها و همکاری با ناشران خارجی را مختل کرده، بلکه به اعتماد شرکای بینالمللی و آینده فعالیت برونمرزی بازیسازان ایرانی آسیب جدی زده است.
در همین خصوص محمد حاجیمیرزایی، مدیرعامل بنیاد ملی بازیهای رایانهای، در مورد چالشهای بازیسازان در این دوران به پیوست گفت: در دوران جنگ ۱۲ روزه، بسیاری از شرکتهای بازیسازی متضرر شدند و جبران این ضرر و بازگشت به شرایط عادی یک تا دو ماه زمان برد. در آن دوره، با کمک وزارت ارتباطات و وامهایی که نیازمند تضمینهای جدی نبود، حدود ۲۰ شرکت برای ورشکسته نشدن، وامهای یک میلیارد تومانی دریافت کردند. احتمالا در این دوره و پس از اتصال مجدد اینترنت، چنین اتفاقی تکرار خواهد شد.
با این حال، مدیرعامل بنیاد بازیها نیز تاکید کرد: در شرایط کنونی، حمایتهای دولتی کافی نیست و برخی از بازیسازان برای انجام پروژههای خود بهویژه در بخشهای آنلاین با مشکلات جدی روبهرو هستند. بسیاری از بازیها به دلیل نبود اینترنت بینالملل نتوانستند خروجی جدید از بازی خود بگیرند یا بهروزرسانیهای ضروری را انجام دهند. این شرایط قطعا باعث ضررهای مالی زیادی شد.
در این خصوص حمید عبداللهی، همبنیانگذار نردبان اندیشه فردا، با اشاره به تجربیات خود از دوران جنگ ۱۱۲ روزه و بحران اخیر به پیوست گفت: دوره اول زمانی بود که کسبوکار هنوز زنده بود اما حالا این وضعیت تبدیل به مرحلهای شده که باید اسمش را سلاخی گذاشت. از یک سال پیش، صنعت بازی ایران وارد مرحله کالبدشکافی شده است.
او بهطور خاص بر مشکلات اقتصادی و روحی در داخل استودیوهای بازیسازی تاکید کرد و گفت: در جریان جنگ، با استفاده از روشهای پرهزینه و پیچیده، ما توانستیم محصولات قبلی را نگه داریم. اما در دوره اخیر، تیم تولید ما عملا فلج شد. مشکل اصلی این است که بدون دسترسی به اینترنت آزاد، نمیتوانیم حتی پروژههای قبلی خود را نگه داریم.
هزینههای سنگین فنی و تعطیلی پروژهها
اما در این میان، وعدههای مسئولان دولتی در زمینه تسهیلات حمایتی نیز نتوانستهاند رضایت بازیسازان را جلب کنند. عبداللهی تاکید کرد: بعد از جنگ، صحبتهایی شنیده شد که قرار است تسهیلاتی در نظر گرفته شود، اما واقعیت این است که ما هیچ دریافتی نداشتهایم. هیچ اقدام عملی انجام نشده است.
علاوه بر مشکلات اقتصادی و روحی، بخش فنی صنعت بازی نیز آسیبهای جدی دیده است. امین شهیدی، مدیر استودیو بلک کیوب گیمز، از وضعیت اسفناک بازیسازان در شرایط فعلی گفت: در هر دو بحران، سه مسئله همزمان بود؛ اختلال اینترنت، وضعیت روحی تیمها و فشارهای مالی. در بحران اخیر، ما حدود یکی دو هفته کاملا متوقف بودیم و بعد توانستیم به شکلی حداقلی ارتباط برقرار کنیم. اما هنوز هم شرایط بهبود نیافته است.
شهیدی ادامه داد: در دوران قطعی اینترنت، خسارتهایی که ما متحمل شدیم به مراتب بیشتر از آن چیزی بود که حتی در دوران جنگ با آن مواجه بودیم. بسیاری از پروژههای ما بهطور کامل متوقف شدهاند و حتی برای نگهداشتن محصولات قبلی نیز به اینترنت آزاد نیاز داریم.
حسن مهدیاصل، مدیرعامل استودیو سورنا گیمز، نیز در این میان در خصوص مشکلات ناشی از قطعی اینترنت و نبود حمایتهای دولتی بهویژه از نیروهای انسانی گفت: بیش از همه چیز، مشکلات ما به نبود منابع درآمدی باز میگردد. وقتی شریان درآمد قطع میشود، همهچیز فرو میپاشد. محصولی که ساخته نمیشود، استخدامی در کار نیست و کل زنجیره اقتصادی فرو میریزد.
او با اشاره به مشکلات جدی که شرکتها در حفظ نیروی انسانی خود دارند، توضیح داد: اکنون در استودیوها، با قطع شدن درآمد، اخراجها آغاز شدهاند. مسئولان تصمیمات اشتباهی میگیرند که تاثیرات آن بر زندگی افراد و خانوادهها قابل جبران نیست. این تصمیمات نه تنها به نابودی صنعت منتهی میشود، بلکه به ناامیدی و سرخوردگی اجتماعی نیز دامن میزند.
با تمام مشکلات و خسارتهایی که صنعت بازی در ایران طی این مدت متحمل شده، آیندهای مبهم پیش روی آن قرار دارد. تلاشهای مدیران بنیاد ملی بازیهای رایانهای و وعدههای حمایتی نیز نتوانستهاند به طور کامل پاسخگوی نیازهای این صنعت باشند. بهنظر میرسد که بدون اقدامات جدی و تغییرات زیرساختی، صنعت بازیهای رایانهای ایران بهویژه در بخش بازیهای آنلاین، روز به روز با چالشهای بیشتری مواجه خواهد شد.