وارد دوازدهمین روز قطعی اینترنت در اسفندماه شدیم.

هزینه اتصال به اینترنت استارلینک در روزهای جنگ و خاموشی مطلق اینترنت، برای کاربران ایرانی به حدود ۵۰۰ میلیون تومان رسیده است. یعنی ۱۰ برابر قیمت جهانی!

نگاهی به سایت اسپیس‌ایکس نشان می‌دهد که قیمت پایه کیت استاندارد (رزیدنشال) استارلینک که برای مصارف خانگی و ثابت طراحی شده، در محدوده ۳۵۰ دلار است؛ اما بحران‌های متعدد در ایران باعث شده تا این ترمینال‌ها در بازار سیاه ایران ۱۰ برابر گران‌تر به فروش برسند.

پیگیری‌های دیجیاتو حاکی از آن است که برای خرید یک کیت استاندارد استارلینک در تهران باید ۳۰۰۰ دلار بپردازید. این فروشنده مبلغ را فقط به تتر دریافت می‌کند. رقمی که با توجه به قیمت تتر در لحظه نگارش این گزارش (حدود ۱۵۰ هزار تومان) معادل ۴۵۰ میلیون تومان می‌شود.

البته این تمام هزینه‌ها نیست؛ کاربران استارلینک هزینه اشتراک ماهانه را هم باید به صورت مجزا بپردازند. اشتراک نامحدود یک ماهه این کیت‌ها ۱۴۰ دلار، معادل ۲۱ میلیون تومان است. بدین ترتیب آخرین کورسوی ایرانیان برای حفظ ارتباطات خود در روزهای تاریک جنگ و خاموشی اینترنت حدود ۵۰۰ میلیون تومان هزینه دربردارد که البته کمتر شهروندی هم از پس آن برمی‌آید.

شرایط کشور و البته وضع قوانین سخت‌گیرانه روی قیمت استارلینک در ایران اثر زیادی داشته است. بررسی‌های دیجیاتو نشان می‌دهد تا همین چند ماه پیش، خرید استارلینک هزار دلار هزینه داشت، اما در دوران قطع اینترنت دی ماه به 2400 دلار رسید و اکنون نیز 3 هزار دلار به فروش می‌رسد.

بررسی‌های دقیق‌تر نشان می‌دهد قیمت اینترنت استارلینک دقیقا از زمانی روند تصاعدی پیدا کرد که نمایندگان مجلس برای آن مجازات شدیدی در نظر گرفتند.

تیر ماه امسال و پس از جنگ ۱۲روزه، مجلس قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن هر گونه خرید، فروش، واردات و نگه‌داری تجهیزات استارلینک را ممنوع کرد.

در ماده ۵ این قانون، استفاده، حمل، نگهداری، خرید، فروش، وارد کردن یا در اختیار گذاشتن ابزارهای الکترونیکی ارتباطی اینترنتی فاقد مجوز، مانند استارلینک، ممنوع اعلام شده و مجازات حبس تعزیری درجه ۶ (۶ ماه تا ۳ سال حبس) برای آن در نظر گرفته شده است. هرگونه فعالیت مرتبط با تأمین، تولید، توزیع و واردات بیش از ۱۰ دستگاه استارلینک نیز مشمول مجازات حبس تعزیری درجه ۴ (۵ تا ۱۰ سال حبس) خواهد بود. همچنین، بر اساس ماده ۶ این قانون، در صورتی که این جرایم در زمان جنگ یا شرایط امنیتی و نظامی (به تشخیص شورای عالی امنیت ملی) انجام شود، مجازات مرتکب تا درجه ۳ تشدید یافته و به حبس بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال منجر می‌شود.

وزیر ارتباطات چندی پیش در جلسه‌ای با رسانه‌های تخصصی حوزه ICT درباره فراگیری استفاده از استارلینک به مسئولان هشدار داد:

قطع اینترنت، جامعه را به سمت اینترنت ماهواره‌ای می‌برد. آن‌جا دیگر گیت‌وی نداریم. اگر استارلینک فراگیر شود، دیگر ابزار اعمال حاکمیت وجود نخواهد داشت. در آن شرایط حتی قطع اینترنت هم جواب نمی‌دهد و آقایان مجبور می‌شوند برق را قطع کنند.

بررسی داده‌های وزارت ارتباطات نشان می‌دهد موج اول تقاضا برای اینترنت استارلینک در جنگ ۱۲ روزه شکل گرفت و در آن مقطع حدود ۳۰ هزار پایانه شناسایی شد. در جریانات دی ماه تقاضا شدت گرفت و به گفته ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، تعداد آی‌پی‌های داخل ایران از ۱۰۰ هزار عبور کرد.

نایب رئیس کمیسیون اینترنت انجمن تجارت الکترونیک، مرداد ماه امسال و در جریان رونمایی از گزارش پنجم کیفیت اینترنت گفت: «کاربران استارلینک، به عنوان یک ابرفیلترشکن، هم در ایران ماهانه درحال‌ افزایش است.»