گردش مالی بالای بازی‌های محبوب مانند فورتنایت و کلش‌آف‌کلنز به محلی پرریسک برای پولشویی تبدیل شده است.
با گسترش روزافزون اقتصاد دیجیتال، بازی‌های آنلاین در ایران دیگر صرفاً یک سرگرمی نیستند، بلکه به دلیل ماهیت فرامرزی و وجود خلأهای نظارتی، به بستری مستعد برای گردش «پول کثیف» و پولشویی تبدیل شده‌اند.

همان‌طور که هشدارهای جهانی نشان می‌دهد، اقتصاد درون‌بازی (مانند خرید و فروش اکانت، سکه و آیتم‌های بازی‌های پرمخاطبی نظیر Clash of Clans) در بازارهای غیررسمی و واسطه، فرصتی ایده‌آل برای مجرمان فراهم کرده است. آن‌ها می‌توانند درآمدهای نامشروع خود را از طریق این پلتفرم‌ها و به دور از سیستم‌های احراز هویت (KYC) سیستم بانکی، به راحتی جابه‌جا، لایه‌سازی و تطهیر کنند.

با توجه به حجم بالای گیمرها و گردش مالی قابل‌توجه خرید و فروش‌های درون‌بازی در ایران، ضرورت دارد نهادهای ناظر مالی، بانک مرکزی و پلیس فتا توجه ویژه‌ای به این «نقطه کور» نظارتی داشته باشند.

به‌روزرسانی مقررات، پایش دقیق‌تر درگاه‌های پرداخت، فین‌تک‌ها و بازارهای شخص‌ثالث فعال در حوزه بازی، و ردیابی تراکنش‌های خرد و مشکوک، گامی حیاتی برای جلوگیری از تبدیل شدن فضای سرگرمی جوانان ایرانی به حیاط خلوت شبکه‌های جرایم مالی سازمان‌یافته است.

«اقتصاد درون‌بازی»؛ فرصت نوآوری یا مسیر جدید پولشویی؟

کارشناسان مبارزه با جرایم مالی نسبت به افزایش خطر پولشویی از طریق بازی‌های آنلاین هشدار می‌دهند؛ پدیده‌ای که به دلیل ماهیت دیجیتال، فرامرزی و نوآورانه، همچنان تا حد زیادی از دید نهادهای نظارتی و حتی مؤسسات مالی پنهان مانده است.

اکوسیستم بازی‌های آنلاین، از بازی‌های موبایلی گرفته تا پلتفرم‌های چندنفره محبوب، می‌تواند به بستری جذاب برای انتقال، لایه‌سازی و تطهیر عواید مجرمانه تبدیل شود.

بر اساس این گزارش، یکی از مهم‌ترین نقاط آسیب‌پذیر، اقتصاد درون‌بازی است؛ جایی که کاربران می‌توانند آیتم‌ها، سکه‌ها یا ارزهای دیجیتال درون بازی را خریدوفروش کنند. اگرچه بسیاری از ناشران بازی تلاش کرده‌اند این مبادلات را در چارچوب‌های رسمی نگه دارند، اما بازارهای شخص‌ثالث (Third‑party marketplaces) نقش کلیدی در دور زدن این محدودیت‌ها ایفا می‌کنند.

این بازارها امکان تبدیل دارایی‌های درون‌بازی به پول فیات یا رمزارزها را فراهم می‌کنند؛ فرآیندی که در صورت نبود کنترل‌های مؤثر شناخت مشتری (KYC) و پایش تراکنش‌ها، می‌تواند به ابزاری مناسب برای پولشویی تبدیل شود.

نقش بازی‌های محبوب و بازارهای غیررسمی

کارشناسان به بازی‌های پرمخاطبی مانند Fortnite و Clash of Clans اشاره می‌کنند که به دلیل حجم بالای کاربران و گردش مالی قابل‌توجه، جذابیت ویژه‌ای برای سوءاستفاده مجرمانه دارند. در این فضا، مجرمان می‌توانند با خرید دارایی‌های درون‌بازی، انتقال آن‌ها میان حساب‌های مختلف و سپس فروش در بازارهای غیررسمی، منشأ واقعی وجوه را پنهان کنند.

تأکید پژوهشگران بر خلأهای نظارتی

این نگرانی‌ها پیش‌تر نیز در گزارش مؤسسه خدمات سلطنتی انگلستان (RUSI) مطرح شده بود. پژوهشگران ارشد RUSI، توضیح دادند که چارچوب‌های فعلی مبارزه با پولشویی، اغلب همگام با سرعت تحول صنعت بازی‌سازی حرکت نکرده‌اند.

به گفته این پژوهشگران، بسیاری از بازی‌ها و پلتفرم‌های جانبی آن‌ها در مرز میان «سرگرمی دیجیتال» و «خدمات مالی غیررسمی» قرار گرفته‌اند؛ مرزی که هنوز به‌روشنی در مقررات بین‌المللی تعریف نشده است.

مسئولیت مؤسسات مالی و نهادهای ناظر

ACAMS در این گزارش تأکید می‌کند که مؤسسات مالی، شرکت‌های پرداخت و فین‌تک‌ها باید الگوهای رفتاری مرتبط با بازی‌های آنلاین را جدی‌تر بررسی کنند. تراکنش‌های مکرر با مبالغ خرد، ارتباط با پلتفرم‌های ناشناخته فروش دارایی‌های دیجیتال و فعالیت کاربران پرریسک، از جمله نشانه‌هایی هستند که نیازمند توجه بیشترند.

همچنین از نهادهای ناظر خواسته شده است با به‌روزرسانی مقررات و افزایش همکاری با صنعت بازی‌سازی، مانع از تبدیل این فضا به «نقطه کور» در نظام مبارزه با پولشویی شوند.

بازی‌های آنلاین دیگر صرفاً یک سرگرمی نیستند، بلکه بخشی از اقتصاد دیجیتال جهانی را تشکیل می‌دهند؛ اقتصادی که در صورت بی‌توجهی، می‌تواند به مسیر جدیدی برای جرایم مالی سازمان‌یافته تبدیل شود.

به باور کارشناسان، شناسایی به‌موقع این ریسک و تطبیق ابزارهای نظارتی با واقعیت‌های جدید، شرط اصلی جلوگیری از گسترش پولشویی در دنیای بازی‌های آنلاین است.