وزارت هوش مصنوعی و توسعه دیجیتال قزاقستان با کنسرسیومی بین‌المللی توافقنامه‌ای امضا کرده است تا اجرای برنامه دولت برای تبدیل این کشور آسیای مرکزی به قطب مراکز داده را آغاز کند، اما به نظر می‌رسد زمان‌بندی این پروژه به توانایی قزاقستان در رفع کمبود برق بستگی دارد.

بر اساس تفاهم‌نامه این وزارتخانه با کنسرسیومی به رهبری شرکتی به نام «جی‌ام‌اوتی ۰۴»، قرار است یک مرکز داده از نوع «تیر ۴» (Tier IV) ساخته شود که بالاترین و مطمئن‌ترین رده در میان این تاسیسات محسوب می‌شود. هزینه ساخت این مرکز تا ۱.۵ میلیارد دلار برآورد شده است.

برای تامین برق پایدار این مرکز داده، احداث نیروگاه گازی با ظرفیت تولید سالانه ۲۵۰ مگاوات پیش‌بینی شده است که هزینه آن بیش از ۴۰۰ میلیون دلار تخمین زده می‌شود. دولت قزاقستان، شرکت «امپل سولوشن» را برای نظارت بر ساخت و ساز انتخاب کرده اما هیچ جدول زمانی برای تکمیل این پروژه و هیچ اطلاعاتی درباره تامین مالی آن ارائه نکرده است.

این مرکز داده، یکی از ارکان اصلی چشم‌انداز قاسم-ژومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، برای تبدیل این کشور به اقتصادی مبتنی بر دانش و شناخت (اقتصاد شناختی) در نظر گرفته شده است.

در بیانیه دولت از قول ژاسلان مادیف، وزیر هوش مصنوعی قزاقستان آمده است که قزاقستان از موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد، آب و هوای مساعد و قیمت رقابتی برق برخوردار است. این عوامل، بنیانی پایدار برای استقرار مراکز داده بین‌المللی و توسعه زیرساخت دیجیتال فراهم می‌کند.

بر اساس بیانیه دولت قزاقستان، مکان مرکز داده هنوز مشخص نشده و اولویت با مکان‌های نزدیک به زیرساخت گاز است. بسیاری از کارشناسان محلی پیش‌بینی کردند این تاسیسات در منطقه «پاولودار» در شمال قزاقستان ساخته شود. مراکز داده علاوه بر برق زیاد، به آب فراوان نیز نیاز دارند، در حالی که منابع آب در آسیای مرکزی به سرعت در حال کاهش است.

مسئله تامین برق، نقشی تعیین‌کننده در زمان عملیاتی شدن این مرکز داده خواهد داشت. ظرفیت تولید برق داخلی قزاقستان در حال حاضر پاسخگوی تقاضای به سرعت در حال رشد آن نیست. بر اساس پیش‌بینی‌های دولت، این کشور تا سال ۲۰۲۷ کمبود برق خود را جبران خواهد کرد.

در بیانیه دولت به نقل از سونگات یسیمخانوف، وزیر انرژی قزاقستان آمده است که این کشور برنامه دارد خرید برق از روسیه را در اوایل سال ۲۰۲۷ متوقف کند که نشان‌دهنده اعتماد دولت به تحقق این هدف است.

اوراسیانت گزارش کرد، قطعی نیست که قزاقستان به اهداف خود برسد و مقامات امیدوارند طی یک دهه، ظرفیت تولید برق موجود را دو برابر کنند؛ ظرفیتی که در ابتدای سال ۲۰۲۶ حدود ۲۶.۸ گیگاوات بود، اما برنامه‌های موجود برای افزایش ظرفیت، با موانعی روبه‌رو شده و نگرانی‌هایی درباره تاخیر در تولید ایجاد کرده است.