ICTna.ir – پس از تصمیم ایالات متحده آمریکا مبنی بر ممنوعیت مدل‌های هوش مصنوعی انسان‌محور برای اتباع خارجی، به دولت بریتانیا توصیه‌های جدی شده است که دیگر به متحدان خود برای حاکمیت فناوری متکی نباشد.

به گزارش گروه اخبار خارجی آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا)، حاکمیت دیجیتال یا فناوری برای ذینفعان مختلف معانی متفاوتی دارد. در حالی که برخی کشورها و شرکت‌ها معتقدند مالکیت کامل فناوری تنها راه پیش رو است، برخی دیگر رویکردی آرام‌تر با تمرکز بر متن‌باز و قابلیت همکاری اتخاذ می‌کنند. اما عدم شفافیت دولت بریتانیا در رویکردش، داستان کاملاً متفاوتی را روایت می‌کند.

گزارش اخیر کمیته علوم، نوآوری و فناوری هشدار می‌دهد که اتکای بریتانیا به «رویکرد فرصت‌طلبانه» این کشور را در معرض سیاست‌های کشورهای خارجی قرار می‌دهد و اعتبار آن را تضعیف می‌کند.

این گزارش چهار حوزه کلیدی را بررسی می‌کند: چگونگی واکنش بریتانیا به تغییرات در چشم‌انداز جهانی علم و فناوری؛ استراتژی دولت برای همکاری بین‌المللی در زمینه علم و فناوری؛ رویکرد دولت به حاکمیت در علم و فناوری، از جمله موانع دستیابی به آن؛ و امنیت پایگاه تحقیقاتی بریتانیا.

این نتایج، زنگ خطری جدی را به صدا در می‌آورد و کمیته می‌گوید: «هدف اعلام‌شده‌ی دولت، توانایی حاکمیتی در طیف وسیعی از فناوری‌ها است، اما توضیح نداده که این به چه معناست و موفقیت چگونه به نظر می‌رسد یا چه نتایجی را به همراه خواهد داشت، و می‌گوید که نمی‌خواهد آسیب‌پذیری‌ها را در برابر رقبا برجسته کند.»

به نظر می‌رسد واقعیت دردناک وقتی تشدید می‌شود که گزارش به تحولی اخیر در سیاست ایالات متحده اشاره می‌کند که باید به عنوان یادآوری این باشد که در این مسابقه هوش مصنوعی، هر کشور به دنبال منافع خود است: «اقدام ایالات متحده برای محدود کردن جدیدترین مدل‌های هوش مصنوعی شرکت آنتروپیک باید یادآوری قدرتمندی باشد مبنی بر اینکه بریتانیا ممکن است حتی نتواند برای دسترسی به فناوری‌های حیاتی روی متحدان خود حساب کند.»

به ما گفته می‌شود که فقدان یک چارچوب استراتژیک منسجم برای شرکای دارای اولویت، فناوری‌ها یا نتایج مورد نظر دولت از مشارکت‌های علمی و فناوری، در کنار رویکرد نامشخص به تخصص در بخش‌های کلیدی مانند فضا و کوانتوم، نه تنها پیشرفت داخلی را تضعیف می‌کند، بلکه اعتبار بین‌المللی و جاه‌طلبی‌های گسترده‌تر کشور را نیز تضعیف می‌کند.

یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که بریتانیا در حوزه امنیت در حال پسرفت است و این موضوع، نمک بر زخم می‌پاشد. در حالی که بریتانیا به طور سنتی رویکردی باز به همکاری‌های بین‌المللی داشته، اما هیچ چارچوب محکمی برای مدیریت خطرات مرتبط با آن ندارد.

علاوه بر این، رویکرد دولت به امنیت تحقیقات فاقد چارچوب‌های روشن یا مؤثر برای محافظت از مالکیت معنوی بریتانیا و محافظت از تحقیقات در برابر سوءاستفاده توسط بازیگران متخاصم است.

این گزارش سپس به نقض اخیر داده‌ها در بیوبانک بریتانیا (موسسه خیریه‌ای که با تیم مشاوره همکاری تحقیقاتی دولت تعامل داشته است) اشاره می‌کند و می‌گوید که شکست‌ها در آن مورد نشان می‌دهد که همکاری‌های تحقیقاتی و نوآوری در معرض سوءاستفاده قرار دارند. رویکرد فعلی «بی‌طرفانه» دولت به راهنمایی‌های روشن و عملی تبدیل نشده است.

این گزارش به طور خاص در مورد سرمایه‌گذاری‌ها نشان می‌دهد که چگونه ضعف بریتانیا در واقع نه در ایجاد نوآوری، بلکه در حفظ و گسترش آن است. کمیته به مورد DeepMind اشاره می‌کند، شرکتی که در سال ۲۰۱۰ در لندن تأسیس شد، اما بعداً در سال ۲۰۱۴ – در مرحله نسبتاً اولیه توسعه خود – توسط گوگل با قیمتی بین ۴۰۰ تا ۶۵۰ میلیون پوند خریداری شد. «در حالی که دفتر مرکزی این شرکت در بریتانیا باقی مانده است، مالکیت، کنترل استراتژیک و بخش عمده‌ای از ارزش بلندمدت آن در اختیار یک شرکت مادر آمریکایی است. DeepMind اکنون در توسعه مدل‌های هوش مصنوعی Gemini گوگل نقش محوری دارد.» این یکی از فرصت‌های از دست رفته دیگر برای پرورش نوآوری‌های داخلی است.

با هدف بررسی تلاش‌های دولت در زمینه دیپلماسی علمی به شیوه‌ای قابل فهم در این گزارش، کمیته سپس مجموعه‌ای از توصیه‌ها را در چهار حوزه فوق‌الذکر ارائه می‌دهد.

به طور خلاصه، این توصیه‌ها از دولت (و دولت جدید) می‌خواهد که یک استراتژی جامع تدوین و تعریف کند، که به وضوح شرکای دارای اولویت، فناوری‌ها و نتایج مورد نظر خود را مشخص کند و همچنین بیان کند که چگونه این موارد با اهداف گسترده‌تر همسو می‌شوند.

دام چی اونوراه، رئیس کمیته، گفت: «بریتانیا در بخش برتر علم و بخش برتر دیپلماسی قرار دارد، اما ما نمی‌دانیم در حوزه دیپلماسی علمی در کجا ایستاده‌ایم. با وارونه شدن ژئوپلیتیک و رقابتی شدن فزاینده جهان، باید بتوانیم از علم و تحقیقات در سطح جهانی خود برای پیشبرد اهداف دیپلماتیک و اقتصادی خود بهره ببریم. بدون یک برنامه مشخص، دولت قادر به دستیابی به این هدف نخواهد بود.»

صرف نظر از اینکه محدودیت‌های آنتروپیک یک سیاست پایدار هستند یا خیر، و برخی معتقدند که این سیاست پایدار نیست، زیرا ناتوانی این شرکت در تقسیم‌بندی دسترسی بر اساس ملیت باعث شده است که دولت ایالات متحده برخی از ممنوعیت‌های خود را کاهش دهد، یافته‌های این گزارش باید به عنوان یک زنگ خطر باشد. و بریتانیا در تمایل خود برای حاکمیت تنها نیست؛ کل اروپا در همان مسیر بیداری قرار دارد. اما به نظر می‌رسد برخی از همسایگان درک بهتری از نقشه راه پیش روی خود دارند.

برای اینکه ببینیم یک برنامه استراتژیک برای حاکمیت فناوری چگونه می‌تواند باشد، نیازی نیست خیلی دور برویم. برای مثال، در ماه آوریل، اداره دیجیتال بین وزارتخانه‌ای فرانسه (نهادی که سیاست‌های دیجیتال کشور را تعیین می‌کند) اعلام کرد که در حال انتقال ایستگاه‌های کاری خود از ویندوز به لینوکس است و به تمام وزارتخانه‌های دولتی دستور داد تا رسماً برنامه‌های خود را برای از بین بردن وابستگی‌های دیجیتال غیراروپایی تا پاییز 2026 تدوین کنند.

اونوراه در پایان گفت: «امیدوارم دولت جدید از اشتباهات اسلاف خود درس بگیرد و به سرعت برای ایجاد یک برنامه روشن برای نحوه عملکرد بین‌المللی در حوزه علم و فناوری اقدام کند. بدون این، ما در معرض خطر عقب ماندن بیشتر در رقابت جهانی برای توانایی‌های علمی و فناوری قرار خواهیم گرفت و رونق اقتصادی و امنیت ملی خود را تضعیف خواهیم کرد.»