قطع دوباره دسترسی به اسپاتیفای؛ کاربران ایرانی «آلمانی» تشخیص داده میشوند
بررسیهای فنی از تغییر در مسیر بخشی از ترافیک اینترنت ایران حکایت دارد؛ تغییری که موقعیت اتصال کاربران را آلمان نشان میدهد.
خردادماه بود که بعد از بازگشایی اینترنت با باز کردن صفحه اول اسپاتیفای، نهتنها نیازی به ویپیان نبود بلکه در بخش موزیکهای ترند، ترکیبی از خوانندههای ترک و آذربایجانی به کاربران این اپلیکیشن در ایران پیشنهاد داده میشد.
علت این همه پیچ و تاب این بود که هر درخواست (request) برای وبسایتهای پشت کلادفلر IP به سمت آذربایجان هدایت میشد. اما اگر همین الان از چتجیپیتی بپرسید که کجا هستید؟ به شما جواب میدهد: «آلمان».
بهجز پرسیدن موقعیت مکانی از چتجیپیتی، اگر از روشهای فنی هم تمام دامنههایی که روی کلادفلر قرار دارد بررسی کنید باز هم موقعیتتان را آلمان اعلام میکند. این یعنی این که در حال حاضر آیپی شما در بسیاری از وبسایتهای دیگر هم بهعنوان یک کاربر ساکن کشور آلمان تشخیص داده میشود.
حسین درواری، کارشناس حوزه امنیت شبکه توضیحاتی درباره این تغییرات دارد. به گفته او «بررسیهای فنی نشان میدهد در نحوه مسیریابی بخشی از ترافیک اینترنت کاربران، تغییراتی رخ داده است. یکی از نشانههای این تغییر، خروجی سرویسهای مبتنی بر کلادفلر است. اگر قبلا، همزمان با اتصال اینترنت بعد از جنگ، اقداماتی شده بود که ترافیک کاربران اینترنت از کشور آذربایجان بگذرد، حالا در لایه زیرساخت موقعیت اتصال کاربران را آلمان نشان میدهد.»
اسپاتیفای پشت بنبست تحریم ماند
همچنین اتفاق جدید دیگر این است که نمیتوانید بدون فیلترشکن به اسپاتیفای دسترسی داشته باشید. علت این تغییر چه بوده؟ درواری به زومیت اینطور توضیح میدهد: «قبلا به واسطه سرویسهای تحریمشکن که در سطح زیرساخت اعمال میشد میتوانستید اسپاتیفای را بدون نیاز به تغییر آیپی و فیلترشکن باز کنید اما حالا دیگر این سرویس از تحریم رد نمیشود.»
سالها پیش شرکت ارتباطات زیرساخت در پشت پرده سرویسی به راه انداخته بود که ترافیک کاربران ایرانی را از یک سرور میانی خارج از ایران، رد میکرد. به گفته درواری «این شرکت تصمیم میگیرد که کدام سرویسها از سرور واسط رد شوند و کاربران به آن دسترسی داشته باشند. اما به نظر میرسد این سرویس برای اسپاتیفای قطع شده باشد.»
این کارشناس تاکید دارد که این اتفاق، تغییر DNS نیست، هرچه که هست مربوط به routing هر IP است: «در مدلهای قبلی شکن، دیاناسی در سیستم خودتان تعریف میکردید و آن دیاناس برای هر آدرسی که مدنظر سرویسدهنده است، آیپی مجزایی اختصاص میداد و کاربر از طریق آن آیپی میتوانست تحریم را دور بزند که به آن اسمارت دیاناس میگفتند.»
حالا چه اتفاقی افتاده است؟ درواری میگوید: «مدل امروزی اما اسمارت دیاناس نیست. در مدلی که امروز شرکت ارتباطات زیرساخت ارائه کرده دیاناس شما تغییری نمیکند. وقتی درخواستی میدهید آیپی سایت اصلی را دریافت میکنید اما گویی در لایه زیرساخت درخواستتان از کشور واسط ارسال شده است. یعنی کاربر دیگر تصمیم نمیگیرد که از تحریم رد شود یا نه. تصمیمگیرنده شرکت زیرساخت است و برای کل کشور آن را اعمال میکند.»
به گفته او، مشکل اصلی این شکل دور زدن تحریمها این است که با هر بار درخواست، آن را یک IP جدید ظاهر میشود و سرویسها این را میتوانند حمله در نظر بگیرند. همچنین، این موضوع سرعت اینترنت را پایین میآورد، به طوری که گاهی به چند کیلوبیت بر ثانیه میرساند و اتصالها را مستمر نگه نمیدارد.