ورود هلدینگ سینا به اپراتوری ملی داده؛ دادههای تجمیعی در اختیار استارتاپها قرار میگیرد
مدیرعامل هلدینگ گسترش فناوریهای پیشرفته و هوشمند سینا میگوید این مجموعه از ابتدای سال جاری مجوز «اپراتور ملی داده و بازارگاه داده» را دریافت کرده
مدیرعامل هلدینگ گسترش فناوریهای پیشرفته و هوشمند سینا میگوید این مجموعه از ابتدای سال جاری مجوز «اپراتور ملی داده و بازارگاه داده» را دریافت کرده و قصد دارد با تجمیع و گمنامسازی دادهها، مدلهای دادهای و سرویسهای API را در اختیار کسبوکارها و استارتاپها قرار دهد.
مهدی روحانینژاد، مدیرعامل هلدینگ گسترش فناوریهای پیشرفته و هوشمند سینا، در نشست خبری این مجموعه که امروز، سهشنبه ۱۰ شهریورماه، در نمایشگاه الکامپ برگزار شد، مأموریت اصلی هلدینگ را راهبری تحول دیجیتال در صنایع و شرکتهای بنیاد مستضعفان اعلام کرد.
او گفت بنیاد مستضعفان حدود ۲۴۰ شرکت زیرمجموعه دارد و هلدینگ سینا بهعنوان بازوی تخصصی بنیاد، برای پر کردن خلأ برنامهریزی متمرکز در حوزه تحول دیجیتال ایجاد شده است.
روحانینژاد از دریافت مجوز «اپراتور ملی داده و بازارگاه داده» از ستاد هوش مصنوعی از ابتدای سال جاری خبر داد و گفت: «این مجوز با توجه به اهمیت داده در توسعه هوش مصنوعی، با قوانین و مقررات موجود و در هماهنگی با نهادهای دولتی دنبال شده است.»
به گفته او، هلدینگ سینا از ظرفیت متخصصانی بهره میبرد که در حوزه تنظیمگری نیز تجربه دارند و تلاش کرده است فعالیت خود در حوزه داده را با الزامات قانونی و ملاحظات حاکمیتی هماهنگ کند.
اپراتور داده چیست
«اپراتور داده» بهطور کلی به نهادی گفته میشود که میان مالکان داده، متقاضیان داده و توسعهدهندگان خدمات دیجیتال نقش واسط ایفا میکند. وظیفه چنین اپراتوری، ایجاد سازوکار امن و استاندارد برای دسترسیپذیر کردن دادهها، تجمیع و پاکسازی آنها، کنترل کیفیت، اعمال الزامات حریم خصوصی و در برخی موارد عرضه داده یا خدمات مبتنی بر داده در قالب بازارگاه است.
بازارگاه داده نیز بستری برای عرضه، تبادل یا استفاده کنترلشده از داده و محصولات دادهای است؛ محصولاتی مانند داشبوردهای تحلیلی، مدلهای پیشبینی، سرویسهای اعتبارسنجی یا API. در این مدل، داده لزوماً بهصورت خام در اختیار متقاضی قرار نمیگیرد و میتواند پس از پردازش، ناشناسسازی و تبدیل به سرویس ارائه شود.
روحانینژاد توضیح داد که صیانت از داده و حفظ حریم خصوصی در این مدل اهمیت دارد و دادههای مورد استفاده بهصورت گمنامشده خواهند بود. به گفته او، این هلدینگ علاوه بر دادههای گمنامسازیشده، ماژول گمنامسازی داده نیز در اختیار دارد.
مدیرعامل هلدینگ سینا افزود: «دادههای تجمیعشده به مدلهای قابل استفاده تبدیل و از طریق API در اختیار استارتاپها و کسبوکارها قرار میگیرند.» او معتقد است بدون شکلگیری چنین واسطهایی، استارتاپها امکان رشد واقعی در اقتصاد داده را نخواهند داشت.
تمرکز بر لجستیک و حملونقل ترکیبی
روحانینژاد یکی از نمونههای کاربردی این مدل را حوزه حملونقل ترکیبی بار دانست و توضیح داد که با اتصال دادههای گمرک، راهداری و سایر بخشهای مرتبط، میتوان سرویسهایی برای حمل بار از مسیرهای دریایی و زمینی طراحی کرد و سطح خدمت مشخصی (SLA) به مشتری ارائه داد.
به گفته او، ارزش افزوده اپراتور داده در اینجا، اتصال دادههای پراکنده و تبدیل آنها به مدلی عملیاتی برای تصمیمگیری و ارائه خدمات است؛ مدلی که میتواند مسیر حمل، زمانبندی و کیفیت خدمت را برای صاحبان کالا و شرکتهای حملونقل بهینه کند.
روحانینژاد همکاری با سازمانها و دستگاههای دارای داده را یکی از چالشهای آغاز فعالیت اپراتور داده عنوان کرد. او گفت با وجود شروع همکاری با برخی مجموعهها، تعداد نهادها و سازمانهای دارنده داده بسیار بیشتر است و گسترش این همکاریها برای توسعه بازارگاه داده ضروری خواهد بود.
سرمایهگذاری در شرکتهای هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال
مدیرعامل هلدینگ سینا همچنین از سرمایهگذاری این مجموعه در پنج شرکت فعال در حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی خبر داد و گفت قرارداد با دو شرکت دیگر نیز در حال نهاییشدن است. به گفته او، میزان سرمایهگذاری در هر یک از این شرکتها حدود ۲۰ میلیارد تومان بوده است.
روحانینژاد افزود هلدینگ سینا در نمایشگاه الکامپ امسال ۱۱ سرویس مبتنی بر هوش مصنوعی ارائه کرده و از آزمایشگاه مرجع مدلهای زبانی بزرگ یا LLM نیز رونمایی کرده است.
او گفت در اولویتبندی سرمایهگذاریها و توسعه خدمات، طرحهایی که با نیازهای بنیاد مستضعفان همافزایی داشته باشند، در اولویت قرار میگیرند. از جمله حوزههای مورد توجه این هلدینگ میتوان به امنیت سایبری، توسعه دستیارهای هوش مصنوعی برای صنایع و خدمات مرتبط با پایگاههای داده اشاره کرد.
روحانینژاد در پایان تأکید کرد توسعه هوش مصنوعی در کشور بدون مولدسازی دادههای در اختیار سازمانها و شرکتها ممکن نیست. به باور او، ورود بنیاد مستضعفان به حوزه اپراتوری داده، با توجه به ظرفیتها و سابقه این مجموعه، میتواند به توسعه مفهوم اپراتور داده و شکلگیری بازار خدمات دادهمحور در کشور کمک کند.