چین پیشنهاد کرده است که فناوری‌های پیشرفته هوش مصنوعی به فهرست کنترل صادرات این کشور اضافه شوند و به طور بالقوه انتقال مدل‌های هوش مصنوعی و طرح‌های تراشه به خارج را محدود می‌کند تا کنترل بیشتری بر پیشرفت‌های داخلی در یک بخش مهم استراتژیک داشته باشد.

پیش‌نویس این پیشنهاد شامل ۲۳ فناوری هوش مصنوعی، از جمله مدل‌های زبان بزرگ، عامل‌ها، طرح‌های تراشه و خوشه‌های رایانشی می‌شود. فناوری‌های محدود شده شامل وزن‌های مدل و کد منبع برای محصولاتی هستند که از آستانه‌های عملکرد خاصی فراتر می‌روند.

استارتاپ‌های هوش مصنوعی چینی در تابستان ۲۰۲۶ پیشرفت قابل توجهی در کاهش فاصله با رهبران صنعت آمریکا داشته‌اند. مدل‌های چینی، قیمت‌گذاری بهتری ارائه می‌دهند و شرکت‌های چینی نیز از رویکرد اشتراک‌گذاری وزن‌ها – که برای هدایت یک سیستم هوش مصنوعی به سمت یافتن پاسخ استفاده می‌شود – مدل‌های خود برای تشویق توسعه‌دهندگان به ساخت بر اساس آنها حمایت می‌کنند.

آنها همچنین به طور فزاینده‌ای به دنبال بازارهایی فراتر از چین هستند، مانند Z.AI که محصولات خود را در ارائه دهندگان خدمات ابری آمریکا مانند «خدمات وب آمازون»، در دسترس قرار می‌دهد.

این پیشنهاد بخشی از تلاش گسترده‌تر برای کنترل ۴۰ فناوری در صنایعی است که شرکت‌های چینی در آنها به طور فزاینده‌ای رقابتی شده‌اند.

چین مرتبا فهرست فناوری‌های ممنوعه یا محدود شده برای صادرات را به‌روزرسانی می‌کند. در سال ۲۰۲۰، پس از آنکه دولت اول ترامپ تهدید کرد که تیک‌تاک را ممنوع می‌کند مگر اینکه این برنامه دارایی‌های آمریکایی خود را به یک شرکت آمریکایی بفروشد، پکن الگوریتم‌هایی را به این فهرست اضافه کرد.

سخنگوی وزارت بازرگانی با اشاره به خطر سوءاستفاده برای حمله به زیرساخت‌های حیاتی، صنایع دفاعی و سیستم‌های اصلی دولتی توسط بازیگران غیردولتی یا نهادهای مخرب گفت: محدودیت‌های پیشنهادی صادرات هوش مصنوعی با هدف تضمین «ایمنی و کنترل‌پذیری» این فناوری است.

این سخنگو در بیانیه‌ای گفت: «مدیریت ضروری دولت چین بر این فناوری‌ها با هدف تحکیم پایه‌های امنیتی، جلوگیری از سوءاستفاده و سوءاستفاده، اطمینان از تحت کنترل انسان ماندن هوش مصنوعی و ارتقای حاکمیت بین‌المللی هوش مصنوعی انجام می‌شود.»

این پیشنهاد، صادرات فناوری اصلی را برای مدل‌هایی که بر اساس «داده‌های مهم» آموزش دیده‌اند و حاوی حداقل ۲ تریلیون پارامتر هستند یا در معیارهایی از جمله عملکرد، استفاده و ایمنی در بین ۱۰ کشور برتر جهان قرار دارند، محدود می‌کند.

سازمان تنظیم مقررات فضای مجازی چین، چنین داده‌هایی را به طور کلی به عنوان اطلاعاتی تعریف می‌کند که در صورت نشت، ممکن است امنیت ملی، عملکرد اقتصادی، ثبات اجتماعی یا ایمنی عمومی را به خطر بیندازد.

دستورالعمل‌های جدید چین احتمالا باعث ایجاد عدم اطمینان در صنعت هوش مصنوعی می‌شود که در حال حاضر با کنترل‌های سختگیرانه محتوا، رژیم صدور مجوز و تحریم‌های احتمالی آمریکا دست و پنجه نرم می‌کند. محدودیت‌های پیشنهادی علیه ارسال مدل‌های مگاپارامتری به خارج از کشور، با توجه به اینکه آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی در حال آموزش پلتفرم‌های بزرگ‌تری هستند، احتمالا مانع توسعه خواهد شد.

فناوری و تحقیقات منبع باز که از قبل در حوزه عمومی قرار دارند، تحت پوشش قرار نخواهند گرفت و دولت رویه‌های ساده‌ای مانند صدور مجوز خودکار را برای صادرات مربوط به فناوری‌های هوش مصنوعی منبع باز ارائه خواهد داد.

طبق بیانیه‌ای، استقرار یک مدل تحت پوشش در خارج از کشور، صادرات فناوری محسوب می‌شود. استقرار در زیرساخت‌های خارج از کشور متعلق به ارائه‌دهنده چینی می‌تواند واجد شرایط صدور مجوز خودکار باشد.

وزارت بازرگانی چین اعلام کرد شرکت‌هایی که به مشتریان خارجی اجازه می‌دهند از مدل‌های هوش مصنوعی محدود شده از طریق برنامه‌ها، وب‌سایت‌ها یا خدمات آنلاین استفاده کنند، مشمول کنترل‌های پیشنهادی نخواهند بود. پکن گفت که این اقدامات هیچ کشور، منطقه یا نهاد خاصی را هدف قرار نداده است.

این وزارتخانه همچنین پیشنهاد داد که صادرات فناوری‌های طراحی برای تراشه‌های هوش مصنوعی ساخته شده با استفاده از تکنیک‌های ۱۴ نانومتری یا پیشرفته‌تر، یا با استفاده از بسته‌بندی پیشرفته ۲.۵ بعدی یا سه‌بعدی، محدود شود. محدودیت‌های پیشنهادی همچنین فناوری‌های طراحی برای برخی تراشه‌های حافظه پیشرفته را پوشش می‌دهد.

بر اساس گزارش بلومبرگ، چین همزمان الزام ثبت موقت برای صادرات فناوری‌های تحت پوشش این پیشنهاد را اعمال کرد. این اقدام از ۱۶ اکتبر اجرایی شد و شامل معاملاتی می‌شود که در حال انجام هستند اما هنوز به پایان نرسیده‌اند؛ از جمله انتقال مالکیت فکری، اعطای مجوز (لایسنس) به طرف‌های خارجی و تغییراتی که موجب قرار گرفتن مالکان فناوری چینی تحت کنترل خارجی‌ها می‌شود.