شرکت متا در تازه‌ترین اقدام خود برای توسعه هوش مصنوعی، به سراغ یکی از در دسترس‌ترین منابع داده رفته است: رفتار روزمره کارکنانش. این شرکت اعلام کرده ابزاری جدید روی سیستم‌ها و اپلیکیشن‌های داخلی اجرا می‌شود که فعالیت کاربران، از ضربه‌های کیبورد تا کلیک‌های موس، را ثبت می‌کند تا به‌عنوان داده آموزشی برای مدل‌های هوش مصنوعی استفاده شود.

سخنگوی متا می‌گوید: هدف این است که «مدل‌ها به نمونه‌های واقعی از نحوه کار افراد با رایانه دسترسی داشته باشند» تا بتوانند در آینده به‌عنوان دستیارهای هوشمند، انجام کارهای روزمره را بر عهده بگیرند. او تاکید کرده این داده‌ها صرفا برای همین منظور استفاده می‌شود و سازوکارهایی برای حفاظت از اطلاعات حساس در نظر گرفته شده است.

با این حال، واکنش داخلی به این تصمیم، چندان همسو با روایت رسمی شرکت نیست. یکی از کارکنان متا این اقدام را وضعیت دیستوپیایی یا نگران کننده توصیف کرده، خصوصا در شرایطی که نگرانی‌ها درباره موج جدید تعدیل نیرو رو به افزایش است. به گفته او، ثبت کوچک‌ترین رفتارهای کاری برای آموزش سیستمی که ممکن است جایگزین نیروی انسانی شود، نشانه‌ای از «وسواس شرکت نسبت به هوش مصنوعی» است.

این نگرانی بی‌دلیل هم نیست. متا از ابتدای سال جاری حدود ۲هزار نفر را در چند مرحله تعدیل کرده و به نظر می‌رسد که این روند ممکن است ادامه پیدا کند. کاهش شدید آگهی‌های شغلی از حدود ۸۰۰ موقعیت در ماه مارس به تنها هفت موقعیت در حال حاضر، تصویر روشنی از تغییر رویکرد استخدامی این شرکت ارائه می‌دهد.

ابزار جدید که با نام Model Capability Initiative (MCI) شناخته می‌شود، اگرچه از نظر فنی ادامه دسترسی پیشین شرکت به داده‌های کاری کارکنان است، اما تفاوت اصلی آن در هدف‌گذاری مشخص برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی است. به بیان دیگر، این بار داده‌ها نه فقط برای نظارت، بلکه برای جایگزینی بالقوه نیروی کار نیز به کار گرفته می‌شوند.

در سطح کلان، این اقدام در راستای استراتژی تهاجمی متا در حوزه هوش مصنوعی قابل‌درک است. مارک زاکربرگ پیش‌تر اعلام کرده که این شرکت قصد دارد در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۴۰ میلیارد دلار در این حوزه سرمایه‌گذاری کند رقمی در حدود دو برابر سال قبل. همچنین سرمایه‌گذاری ۱۴ میلیارد دلاری در Scale AI و جذب نیروهای کلیدی این شرکت، نشان‌دهنده تمرکز جدی متا بر توسعه زیرساخت‌های داده و مدل‌های پیشرفته است.

در همین مسیر، متا اخیرا از مدل «Muse Spark» به‌عنوان نخستین خروجی مهم از واحد جدید «ابرهوش» خود رونمایی کرده است. مدلی که احتمالا با داده‌هایی از جنس همان رفتارهای روزمره کارکنان، در آینده بهینه‌تر نیز خواهد شد.

زاکربرگ در ابتدای سال گفته بود سال ۲۰۲۶ «سالی است که هوش مصنوعی به‌طور بنیادین شیوه کار را تغییر می‌دهد.» اما آنچه اکنون درون متا در حال رخ دادن است، شاید نسخه فشرده‌ای از همین آینده باشد: جایی که مرز میان «ابزار» و «جایگزین» هر روز باریک‌تر می‌شود.