هواوی مدعی شد راه دور زدن تحریمهای تراشه را پیدا کرده است
هواوی میگوید راهی پیدا کرده که بدون دسترسی به پیشرفتهترین تجهیزات تولید تراشه، بتواند تا سال ۲۰۳۱ به سطحی از فناوری برسد که امروز در اختیار غولهایی مانند اینتل، TSMC و سامسونگ است؛ ادعایی که اگر محقق شود، فقط یک جهش فنی برای چین نخواهد بود، بلکه میتواند یکی از مهمترین مفروضات صنعت نیمهرسانا را زیر سؤال ببرد: اینکه بدون ماشینهای فوقپیشرفته ASML ساخت تراشههای لبه فناوری ممکن نیست.
هواوی در رویدادی در شانگهای اعلام کرد معماری جدیدی برای طراحی تراشه توسعه داده که به این شرکت اجازه میدهد بدون اتکا به تجهیزات ممنوعشده غربی، تراشههایی با تراکم ترانزیستوری همسطح فناوری ۱.۴ نانومتری تولید کند؛ سطحی که هنوز حتی بسیاری از بازیگران اصلی صنعت نیمهرسانا نیز به تولید انبوه آن نرسیدهاند.
جزئیات ماجرا
هواوی اعلام کرده رویکرد تازه این شرکت بر افزایش بهرهوری محاسباتی و طراحی متفاوت معماری تراشه متمرکز است؛ رویکردی که بهجای کوچکتر کردن مداوم ترانزیستورها، بر انباشتهسازی لایههای مداری و بهینهسازی مسیر انتقال داده میان آنها تکیه دارد.
هه تینگبو، رئیس بخش تراشه هواوی، در این رویداد گفت: «راهکار ما هم عملی است و هم مقرونبهصرفه.»
بر اساس توضیحات هواوی، این شرکت قصد دارد تا سال ۲۰۳۱ تراشههایی طراحی کند که از نظر تراکم ترانزیستور با محصولات مبتنی بر فناوری ۱.۴ نانومتری برابری کنند؛ فناوریای که اینتل، TSMC و سامسونگ طی سالهای آینده با استفاده از ماشینآلات پیشرفته شرکت هلندی ASML بهدنبال تولید انبوه آن هستند.
ادعای هواوی از این جهت اهمیت دارد که صنعت نیمهرسانا سالهاست بر این فرض استوار شده که برای رسیدن به نسلهای جدید تراشه، دسترسی به ماشینآلات لیتوگرافی فوقپیشرفته اجتنابناپذیر است. آمریکا نیز دقیقا با تکیه بر همین نقطه، تلاش کرده مسیر پیشرفت چین در صنعت تراشه را متوقف کند.
اگر هواوی بتواند این معماری را در مقیاس صنعتی پیاده کند، نهتنها بخشی از فشار تحریمها را دور زده، بلکه ممکن است هزینه تولید تراشههای پیشرفته را نیز کاهش دهد؛ موضوعی که میتواند موازنه رقابت در صنعت نیمهرسانا را تغییر دهد.
لیان جیه سو، تحلیلگر موسسه تحقیقاتی Omdia، درباره این پروژه گفت هنوز مشخص نیست هواوی در نهایت به مزیت قطعی برسد، اما آنچه این شرکت انجام داده، دستکم یک مسیر جایگزین در برابر محدودیتهای زنجیره تامین جهانی است.
زمینه ماجرا
فشار آمریکا بر هواوی از سال ۲۰۱۹ آغاز شد؛ زمانی که این شرکت در فهرست تحریمهای واشنگتن قرار گرفت. از سال ۲۰۲۲ نیز محدودیتهای صادرات فناوری نیمهرسانا به چین شدیدتر شد و دسترسی شرکتهای چینی به تجهیزات و فناوریهای پیشرفته تولید تراشه محدود شد.
در چنین شرایطی، هواوی به یکی از نمادهای پروژه خودکفایی فناوری چین تبدیل شد؛ پروژهای که پکن برای کاهش وابستگی به فناوری غرب دنبال میکند.
رقابت میان هواوی و انویدیا نیز در همین چارچوب معنا پیدا میکند. در حالی که انویدیا در بازار جهانی تراشههای هوش مصنوعی دست بالا را دارد، هواوی تلاش کرده با تکیه بر طراحیهای جایگزین، فناوریهای بستهبندی پیشرفته و زیرساخت شبکهای خود، فاصله با رقبای آمریکایی را کاهش دهد.
هواوی اعلام کرده طی شش سال گذشته ۳۸۱ مدل تراشه را با این رویکرد توسعه داده و به تولید انبوه رسانده است. همچنین نسل جدید تراشههای «کایرین» که قرار است پاییز امسال عرضه شوند، نخستین محصولاتی خواهند بود که از معماری موسوم به «LogicFolding» استفاده میکنند؛ معماریای که به گفته این شرکت برای افزایش عملکرد پردازشی طراحی شده است.
هواوی همچنین گفته از همین فناوری برای توسعه تراشههای هوش مصنوعی استفاده میکند، هرچند هنوز هیچ ارزیابی مستقلی درباره عملکرد واقعی این محصولات منتشر نشده است.
چالشها
با وجود این ادعاها، مسیر هواوی همچنان بدون مانع نیست. بسیاری از تحلیلگران معتقدند معماریهای مبتنی بر انباشتهسازی لایههای مداری، اگرچه میتوانند بخشی از محدودیتهای کوچکسازی ترانزیستورها را جبران کنند، اما خود با چالشهای پیچیدهای مواجهاند.
یکی از مهمترین این چالشها، افزایش شدید حرارت در تراشههای چندلایه است؛ مشکلی که میتواند عملکرد و پایداری تراشه را تحت تاثیر قرار دهد. علاوه بر این، چنین معماریهایی به طراحی نرمافزار و کدنویسی بسیار پیچیدهتری برای هماهنگی میان لایههای مختلف نیاز دارند.
برخی منابع آگاه نیز گفتهاند هواوی تنها در یک سال گذشته توانسته به نتایج باثباتتری در این فناوری برسد و هنوز لازم است این معماری در مقیاس وسیع و در همکاری با مراکز داده و تامینکنندگان تجهیزات آزمایش شود.
به همین دلیل، فاصله میان یک دستاورد آزمایشگاهی و تبدیل آن به تولید انبوه پایدار همچنان قابل توجه است. با این حال، صرف اینکه هواوی توانسته در شرایط محدودیت شدید فناوری، مسیر جایگزینی برای ادامه رقابت در صنعت نیمهرسانا تعریف کند، نشان میدهد جنگ فناوری میان چین و آمریکا وارد مرحلهای شده که دیگر فقط بر سر دسترسی به تجهیزات نیست، بلکه بر سر تعریف معماریهای جدید برای آینده صنعت تراشه است.