با اجرای قانون ثبت رسمی معاملات، سکوهای اینترنتی دارای مجوز می‌توانند امکان تنظیم و ثبت آنلاین قرارداد خرید و فروش مسکن را فراهم کنند.
معاملات آنلاین مسکن در ایران وارد مرحله جدیدی شد و سکوهای اینترنتی فعال در عرضه حوزه ملک و مسکن از این پس می‌توانند با دریافت مجوز از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، امکان تنظیم و ثبت قرارداد خرید و فروش ملک را به‌صورت آنلاین در اختیار کاربران خود قرار دهند.

دنیای اقتصاد با انتشار این خبر توضیح داده است که این امکان در پی اجرای بخشی از قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و تدوین آیین‌نامه‌های اجرایی آن فراهم شده است.

بر اساس این قانون، سکوهای دارای پروانه کسب از اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی می‌توانند گزینه «قرارداد یکسان» را به خدمات خود اضافه کنند تا خریداران و فروشندگان بدون نیاز به مراجعه حضوری به بنگاه‌های املاک، معامله خود را به‌صورت آنلاین منعقد و ثبت کنند.

سکوهای اینترنتی مسکن در بیش از یک دهه گذشته به مهم‌ترین محل عرضه و جست‌وجوی فایل‌های ملکی تبدیل شده‌اند و بخش عمده فرایند یافتن ملک یا مشتری در این بسترها انجام می‌شود. با وجود نقش مهم این پلتفرم‌ها اما تا پیش از این، امکان ثبت قرارداد نداشتند و به همین دلیل طرفین معامله پس از توافق اولیه ناچار بودند برای تنظیم قرارداد به بنگاه‌های املاک مراجعه کنند. اکنون با فراهم شدن امکان دسترسی به «قرارداد یکسان»، این حلقه نیز به فضای آنلاین منتقل شده است.

قرارداد یکسان چیست؟
«قرارداد یکسان» قراردادی دارای اعتبار حقوقی نزد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است که پیش‌تر از طریق سامانه «کاتب» در دسترس بود. اکنون مطابق آیین‌نامه ماده ۳ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، این امکان می‌تواند از طریق سکوهای دولتی و خصوصی دارای مجوز نیز ارائه شود.

فرایند انجام معامله به این صورت است که خریدار و فروشنده پس از ورود به بخش مربوط به «قرارداد یکسان» در سکوی موردنظر، اطلاعات هویتی خود را ثبت می‌کنند. سپس استعلام‌های لازم از سوی سازمان ثبت به‌صورت آنلاین انجام می‌شود و پس از تایید مشخصات طرفین و ملک، امکان ثبت نهایی معامله فراهم خواهد شد.

بر اساس قانون، سازمان ثبت اسناد و املاک مکلف شده است امکان استفاده از «قرارداد یکسان» را از طریق سکوهای مجاز برای اشخاص حقیقی، حقوقی و دلالان املاک فراهم کند. همچنین این خدمت به‌صورت ۲۴ ساعته در اختیار سکوهایی قرار خواهد گرفت که مجوزهای لازم را دریافت کرده باشند.

علاوه بر این، قانون برای افزایش امنیت معاملات آنلاین مسکن، استفاده از «حساب امانی» را نیز پیش‌بینی کرده است تا نقل‌وانتقال وجه معامله تحت نظارت یک بانک واسط انجام شود. با این حال، بانک مرکزی هنوز مجوز راه‌اندازی حساب امانی برای معاملات آنلاین ملک را صادر نکرده است.

در حال حاضر تنها قراردادهایی که در قالب «قرارداد یکسان» ثبت شوند، از نظر سازمان ثبت دارای آثار حقوقی معتبر شناخته می‌شوند. همچنین املاک فاقد سند رسمی امکان انجام معامله از این طریق را نخواهند داشت. با این حال، اجرای این قانون گام مهمی در رسمی شدن معاملات آنلاین مسکن و تکمیل زنجیره خرید و فروش ملک در بسترهای دیجیتال به شمار می‌رود.