اگر تا چند سال پیش خرید یک گوشی یا لپ‌تاپ نو انتخاب پیش‌فرض بسیاری از کاربران بود، حالا شرایط در حال تغییر است. افزایش قیمت تجهیزات دیجیتال باعث شده بازار دستگاه‌های دست‌دوم و بازسازی‌شده بار دیگر رونق بگیرد؛ روندی که کارشناسان آن را یکی از پیامدهای مستقیم افزایش هزینه تولید در صنعت فناوری می‌دانند.

از گوشی‌های هوشمند و لپ‌تاپ‌ها گرفته تا کنسول‌های بازی، قیمت بسیاری از محصولات دیجیتال در سال‌های اخیر روندی صعودی داشته است. افزایش هزینه قطعات، فشار ناشی از کمبود تراشه‌های حافظه و رقابت صنعت هوش مصنوعی برای جذب ظرفیت تولید نیمه‌رساناها از جمله عواملی هستند که به رشد قیمت‌ها دامن زده‌اند.

در چنین شرایطی، بازار دستگاه‌های بازسازی‌شده (Refurbished) و دست‌دوم به یکی از برندگان این تحول تبدیل شده است.

امیلی هربرت، تحلیلگر ارشد موسسه کانترپوینت ریسرچ (Counterpoint Research)، می‌گوید: افزایش قیمت دستگاه‌های جدید باعث شده بسیاری از خریداران، به‌ویژه خانواده‌ها، به گزینه‌های ارزان‌تر فکر کنند. به گفته او، خرید یک گوشی بازسازی‌شده اکنون برای بسیاری از والدین منطقی‌تر از پرداخت نزدیک به دو هزار دلار برای یک گوشی جدید است.

تعمیر به جای تعویض
رونق بازار دست‌دوم تنها به خرید دستگاه‌های کارکرده محدود نمی‌شود. کارشناسان معتقدند کاربران نیز بیش از گذشته تلاش می‌کنند عمر دستگاه‌های فعلی خود را افزایش دهند.

کایل وینز، مدیرعامل آی‌فیکسیت (iFixit)، می‌گوید: بسیاری از دستگاه‌هایی که کاربران تصور می‌کنند عمرشان به پایان رسیده، تنها به تعویض باتری نیاز دارند. او معتقد است یک باتری جدید می‌تواند چند سال دیگر به عمر یک گوشی یا لپ‌تاپ اضافه کند و هزینه‌ای به‌مراتب کمتر از خرید یک محصول جدید داشته باشد.

این تغییر رفتار باعث شده بازار تعمیرات و قطعات یدکی نیز همزمان با رشد قیمت محصولات دیجیتال گسترش پیدا کند.

گوشی‌های بازسازی‌شده (Refurbished) فرایندی را پشت سر می‌گذارند که در آن قابلیت‌ها و بخش‌های اصلی دستگاه برای اطمینان از کیفیت و عملکرد صحیح بررسی و آزمایش می‌شوند.

رشد پلتفرم‌های فروش کالای بازسازی‌شده
همزمان با افزایش تقاضا، کسب‌وکارهای تخصصی فروش محصولات بازسازی‌شده نیز رشد کرده‌اند. پلتفرم‌هایی مانند بک مارکت (Back Market)، ریبلو (Reebelo) و سواپا (Swappa) با ارائه ضمانت، امکان بازگشت کالا و فرایندهای احراز اصالت تلاش می‌کنند خرید دستگاه دست‌دوم را به تجربه‌ای قابل اعتمادتر تبدیل کنند.

بن ادواردز، بنیان‌گذار و مدیرعامل سواپا، می‌گوید بازار محصولات دست‌دوم همواره با خطر کلاهبرداری روبه‌رو بوده اما رشد ابزارهای هوش مصنوعی چالش‌های تازه‌ای ایجاد کرده است. به گفته او، این شرکت ناچار شده فرایندهای جدیدی برای شناسایی تصاویر جعلی و احراز هویت فروشندگان طراحی کند.

فناوری دیگر کالای یک‌بارمصرف نیست
مایکل فیشر، تحلیلگر فناوری و مدیر کانال یوتیوب MrMobile، معتقد است مهم‌ترین نکته هنگام خرید یک دستگاه دست‌دوم، توجه به عمر نرم‌افزاری آن است. به گفته او، دستگاهی که دیگر به‌روزرسانی امنیتی دریافت نمی‌کند، ممکن است در بلندمدت هزینه‌های بیشتری به کاربر تحمیل کند.

در حالی که تولیدکنندگان برای جبران افزایش هزینه‌ها ناچار به افزایش قیمت محصولات خود هستند، به نظر می‌رسد کاربران نیز در حال تغییر عادت‌های خرید خود هستند. اگر در دهه گذشته بازار فناوری بر پایه تعویض مداوم دستگاه‌ها شکل گرفته بود، اکنون نشانه‌های بازگشت به اقتصاد تعمیر، نگهداری و خرید کالای دست‌دوم بیش از هر زمان دیگری دیده می‌شود؛ تغییری که می‌تواند الگوی مصرف فناوری را در سال‌های آینده دگرگون کند.