شرکت IBM با تولید اولین تراشه جهان در ابعاد کوچک‌تر از ۱ نانومتر، نقطه عطفی در تاریخ صنعت نیمه‌رسانا رقم زد. این تراشه که در گره ۰.۷ نانومتری (۷ آنگستروم) ساخته شده، حدود ۱۰۰ میلیارد ترانزیستور را در فضایی به اندازه ناخن جای می‌دهد که دو برابر تراکم تراشه ۲ نانومتری سال ۲۰۲۱ است.

شرکت IBM با شکستن مرز ۱ نانومتر، عصر جدیدی در صنعت تراشه‌سازی آغاز کرده است. این دستاورد که نتیجه سال‌ها تحقیق و توسعه است، می‌تواند تحولی اساسی در صنایع مختلف از جمله هوش مصنوعی، محاسبات کوانتومی و دستگاه‌های هوشمند ایجاد کند.

جزئیات فنی؛ معماری سه‌بعدی نانو استک
تراشه جدید IBM از معماری سه‌بعدی به نام «نانو استک» بهره می‌برد که در آن ترانزیستورها به‌صورت عمودی روی هم قرار گرفته‌اند. این طراحی انقلابی، امکان افزایش چشمگیر تراکم ترانزیستورها را بدون افزایش سطح اشغالی فراهم کرده است.

مزایا؛ ۵۰ درصد افزایش کارایی یا ۷۰ درصد کاهش مصرف انرژی
بر اساس اعلام IBM، این فناوری جدید می‌تواند تا ۵۰ درصد افزایش کارایی پردازشی یا ۷۰ درصد کاهش مصرف انرژی را نسبت به تراشه‌های فعلی به ارمغان آورد. این بهبود چشمگیر، به‌ویژه برای مراکز داده عظیم هوش مصنوعی که مصرف انرژی بالا یکی از چالش‌های اصلی آنهاست، خبری بسیار خوشایند محسوب می‌شود.

تمدید قانون مور تا یک دهه دیگر
کارشناسان صنعت نیمه‌رسانا معتقدند که این دستاورد، عمر قانون مور (که پیش‌بینی می‌کند تعداد ترانزیستورها هر دو سال دو برابر شود) را حداقل یک دهه دیگر تمدید خواهد کرد. این در حالی است که بسیاری از تحلیلگران پیش‌بینی می‌کردند که قانون مور تا پایان دهه جاری به پایان برسد.

زمان تولید تجاری؛ حداقل پنج سال آینده
با وجود موفقیت در تولید نمونه اولیه، IBM اعلام کرده است که تولید انبوه و تجاری‌سازی این تراشه حداقل پنج سال زمان خواهد برد. این فاصله زمانی برای تکمیل فرایندهای تولید، کاهش هزینه‌ها و ایجاد زیرساخت‌های لازم ضروری است.

رقابت در صنعت نیمه‌رسانا
این دستاورد IBM در حالی رخ می‌دهد که رقابت در صنعت نیمه‌رسانا به اوج خود رسیده است. شرکت‌هایی مانند TSMC، سامسونگ و اینتل نیز در حال توسعه فناوری‌های زیر ۱ نانومتر هستند و پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده شاهد رقابت فشرده‌تری در این حوزه باشیم. IBM قصد دارد این فناوری را با شرکای خود در سراسر جهان به اشتراک بگذارد.