بیانیه کشورهای APEC از توسعه مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز حمایت کرد؛ رویکردی که می‌تواند به چالشی برای مدل‌های بسته تبدیل شود.

۲۱ کشور عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا-پاسفیک (APEC) از جمله ایالات متحده آمریکا، چین و ژاپن، در بیانیه‌ای مشترک بر امنیت، محافظت از داده‌ها و حقوق مالکیت معنوی در مواجهه با مدل‌های هوش مصنوعی تأکید و از توسعه مدل‌های متن‌باز حمایت کردند.

بیانیه امسال کشورهای عضو APEC در دوره هوش مصنوعی
سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا-پاسفیک متشکل از ۲۱ اقتصاد در حوزه اقیانوس آرام است که هر ساله جلسه‌ای مشترک را در یکی از کشورهای عضو برگزار می‌کنند. جلسه امسال در شهر چنگدو کشور چین برگزار شد و افزایش کنترل دولت‌ها بر توسعه هوش مصنوعی، یکی از محورهای اصلی آن به‌شمار می‌رفت. در پایان اجلاس مذکور، بیانیه‌ای تحت عنوان بیانیه چنگدو منتشر شده که بر حمایت از مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) متن‌باز تأکید دارد؛‌ زیرا از نظر سیاست‌مداران و مشاوران آن‌ها، آزادی کد‌های منبع می‌تواند به کشف سریع‌تر آسیب‌پذیری‌ها کمک کند.

اتفاق نظر چندین قدرت اقتصادی ازجمله ایالات متحده و چین بر سر اهمیت توسعه مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز، نشان می‌دهد که جنبش آزادی نرم‌افزار از یک حرکت آزادی‌خواهانه، درحال تبدیل شدن به یک اصل حمایت‌شده از سوی دولت‌ها است. درحال‌حاضر چین پیشگام توسعه مدل‌های متن‌باز به‌شمار می‌رود که از جمله محبوب‌ترین آن‌ها می‌توان به دیپ‌سیک یا Kimi K3 اشاره کرد. البته شرکت‌های آمریکایی همواره استارتاپ‌های چینی را به سرقت فناوری از رقبای غربی خود، متهم می‌کنند.

یکی از تفاوت‌های اصلی مدل‌های متن‌باز هوش مصنوعی چینی مانند GLM، امکان دانلود آن‌ها توسط کاربر و تغییر شاخصه‌ها با توجه به نوع کاربرد است. در سوی دیگر شرکت‌های غربی از جمله آنتروپیک و OpenAI رویه‌ای کاملاً معکوس را در پیش گرفته‌اند و مدل‌های بسته و نیازمند به پرداخت حق اشتراک را در اختیار کاربران خود قرار می‌دهند. بیانیه چنگدو می‌تواند زنگ خطری برای این شرکت‌ها باشد؛ اگرچه این تهدید خیلی نزدیک نیست و غول‌های غربی فعلاً به‌دلیل برتری فناوری و انحصاری بودن آن، در حاشیه امن قرار دارند.

هم‌راستا شدن مفهوم بیانیه چنگدو با اکوسیستم متن‌باز، نشان می‌دهد که کشورهای عضو قصد دارند از مدل‌های بسته به سوی مدل‌های باز بروند. یکی از مهم‌ترین دلایل این پدیده، استفاده مدل‌های بسته از برق دولتی یا نیمه‌دولتی است که می‌تواند هزینه‌های هنگفتی را در جهت توسعه زیرساخت انرژی به کشورها تحمیل کند. همچنین توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و دیجیتال نیز، مکمل دیگری محسوب می‌شود که استفاده از مدل‌های بسته هوش مصنوعی مانند ابزارهای ساخت ویدیو یا ویرایش عکس به آن وابسته است.

وزیر صنایع و فناوری اطلاعات چین اشاره دارد که بیانیه چنگدو اولین موردی است که در سطوح بالای سیاسی به موضوع نرم‌افزارهای متن‌باز می‌پردازد. وی همچنین اذعان دارد که تمامی کشورهای عضو نسبت به خطرات بالقوه هوش مصنوعی آگاه گشته و خواهان تعامل میان نهادهای دولتی، بخش خصوصی و جامعه آکادمیک در راستای به اشتراک‌گذاری اطلاعات پیرامون امنیت سایبری هستند.