«انقلاب بلاکچین»؛ روایتی از فناوریای که میخواهد اینترنت را بازتعریف کند
وقتی صحبت از بلاکچین به میان میآید، اغلب ذهنها به سمت بیتکوین و نوسانهای بازار رمزارزها میرود؛ اما بسیاری از پژوهشگران معتقدند این فناوری بسیار فراتر از یک ابزار برای خلق ارزهای دیجیتال است. دان تاپاسکات و الکس تاپاسکات، پدر و پسری که از شناختهشدهترین پژوهشگران حوزه اقتصاد دیجیتال هستند، در کتاب «انقلاب بلاکچین» تلاش کردهاند تصویری از آیندهای ارائه دهند که در آن بلاکچین همان نقشی را ایفا میکند که اینترنت در سه دهه گذشته برای تبادل اطلاعات بر عهده داشته است.
وقتی صحبت از بلاکچین به میان میآید، اغلب ذهنها به سمت بیتکوین و نوسانهای بازار رمزارزها میرود؛ اما بسیاری از پژوهشگران معتقدند این فناوری بسیار فراتر از یک ابزار برای خلق ارزهای دیجیتال است. دان تاپاسکات و الکس تاپاسکات، پدر و پسری که از شناختهشدهترین پژوهشگران حوزه اقتصاد دیجیتال هستند، در کتاب «انقلاب بلاکچین» تلاش کردهاند تصویری از آیندهای ارائه دهند که در آن بلاکچین همان نقشی را ایفا میکند که اینترنت در سه دهه گذشته برای تبادل اطلاعات بر عهده داشته است.
نویسندگان کتاب بر این باورند اگر اینترنت، زیرساخت انتقال اطلاعات را متحول کرد، بلاکچین میتواند زیرساخت انتقال «ارزش» را دگرگون کند. از نگاه آنها، این فناوری بستری توزیعشده و غیرمتمرکز است که امکان ثبت، نگهداری و انتقال امن دادهها و داراییها را بدون نیاز به واسطههای سنتی فراهم میکند؛ قابلیتی که میتواند شیوه فعالیت بانکها، بازارهای مالی، زنجیره تأمین، بیمه، سلامت، مالکیت داراییها و حتی خدمات عمومی را تحت تأثیرقرار دهد.
در کتاب تأکید شده است موفقترین نمونه کاربرد بلاکچین تاکنون بیتکوین بوده؛ اما ظرفیت این فناوری به رمزارزها محدود نمیشود. نویسندگان معتقدند همانطور که در سالهای ابتدایی ظهور اینترنت کمتر کسی میتوانست نقش امروز آن را در اقتصاد و زندگی روزمره پیشبینی کند، درباره بلاکچین نیز هنوز در ابتدای مسیر قرار داریم. به باور آنها، بلوغ این فناوری نیازمند زمان، تجربه، آزمون و توسعه کاربردهای جدید است.
«انقلاب بلاکچین» با همین رویکرد توضیح میدهد چگونه بلاکچین میتواند پایه شکلگیری نسل دوم اقتصاد دیجیتال باشد؛ اقتصادی که در آن اعتماد نه از طریق نهادهای واسطه، بلکه با استفاده از رمزنگاری، شفافیت و اجماع میان کاربران ایجاد میشود. نویسندگان از این تحول با عنوان «اینترنت ارزش» یاد میکنند؛ مفهومی که در آن انتقال داراییهای دیجیتال، قراردادها و حقوق مالکیت میتواند با سرعت، امنیت و شفافیت بیشتری انجام شود.
یکی از بخشهای مهم کتاب به کاربردهای عملی بلاکچین اختصاص دارد. در این بخش، نویسندگان از ظرفیت قراردادهای هوشمند، توکنسازی داراییها، سیستمهای پرداخت، مدیریت زنجیره تأمین و خدمات مالی سخن میگویند و استدلال میکنند این فناوری میتواند هزینههای مبادله را کاهش داده و وابستگی به واسطههای سنتی را کمتر کند. هرچند آنها در کنار فرصتها، به چالشهایی مانند مقیاسپذیری، قوانین، مصرف انرژی برخی شبکهها و ضرورت تدوین چارچوبهای نظارتی نیز اشاره میکنند.
نخستین ویرایش این کتاب در سال ۲۰۱۶ منتشر شد؛ زمانی که هنوز بلاکچین برای بسیاری مفهومی ناشناخته بود. استقبال گسترده از کتاب باعث شد رسانههای معتبر بینالمللی از جمله Financial Times ،Forbes ،Fortune ،The Guardian Harvard Business Review ،Time و The Wall Street Journal به معرفی و بررسی آن بپردازند. این اثر همچنین به زبانهای مختلف ترجمه شد و به یکی از منابع شناختهشده برای آشنایی با اقتصاد بلاکچین تبدیل شد. ویرایش دوم کتاب نیز با توجه به تحولات سریع این حوزه بهروزرسانی شده و موضوعاتی مانند داراییهای رمزنگاریشده، قراردادهای هوشمند، امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، توکنها و دیگر کاربردهای نوظهور بلاکچین را بررسی میکند. این نسخه نشان میدهد چگونه طی چند سال، اکوسیستم بلاکچین از تمرکز صرف بر بیتکوین به مجموعهای گسترده از فناوریها و خدمات مالی و تجاری توسعه یافته است. الکس تاپاسکات، نویسنده، سرمایهگذار و سخنران حوزه فناوری، فعالیت حرفهای خود را بر بررسی اثر فناوریهای نوظهور بر اقتصاد و کسبوکار متمرکز کرده است. او در سال ۲۰۱۷ به همراه پدرش، دان تاپاسکات، مؤسسه تحقیقات بلاکچین (Blockchain Research Institute) را بنیان گذاشت؛ مرکزی که به مطالعه تأثیر بلاکچین بر صنایع مختلف میپردازد.