مجلس دستبردار محدودیتهای اینترنت نیست؛ سوال پشت سوال از وزارت ارتباطات
دو سوال جدید در مجلس اعلام وصول شده است: چرا واتساپ بعد از جنگ ۱۲ روزه رفع فیلتر شد؟ چرا بعضی از گروههای انقلابی در پلتفرمهای بومی فعالیت نکردند؟
در حالی که انتظار میرفت با عادیتر شدن شرایط، واتساپ به وضعیت قبل از دیماه ۱۴۰۴ برگردد و رفع فیلتر شود، یک نماینده مجلس روز گذشته (۱۷ شهریور) سوال قدیمی خود را بار دیگر طرح کرده که اصلا چرا این پلتفرم بعد از جنگ ۱۲ روزه رفع فیلتر شد؟ مساله او این است که واتساپ از ابتدا نباید رفع فیلتر میشد.
وزارت ارتباطات دیروز روز شلوغی را با نمایندههای مجلس پشت سر گذراند. بهجز سوال درباره رفع فیلتر واتساپ، حمید رسایی، نماینده دیگر هم سوال دیگری برای طرح در صحن اعلام وصول کرد.
نکته عجیب این که هر دو سوال زمانی ثبت شد که نمایندگان کمی قبلتر در نشست آنلاین برای یک سوال دیگر از وزیر ارتباطات میزبان او بودند. سوالهای پیدرپی نمایندگان و مخالفت برخی از آنها با رفع محدودیتهای اینترنت بینالملل پس از جنگ، این ابهام را ایجاد کرده که آیا این اقدامات تلاشی از سوی بهارستان برای بازگشت محدودیتها و مسدودسازی دوباره اینترنت بینالملل است یا واکنشی است به تصمیم دولت برای بازگشایی اینترنت بعد از جنگ؟
محمد حاتمیزاده، معاون پارلمانی وزارت ارتباطات، در گفتوگو با زومیت تصریح میکند: «همه اینها تلاشهای مجلس برای نشان دادن مخالفتشان با رفع فیلترینگ است.»
برخی از نمایندگان پلتفرمهای خارجی را منشأ صدمات، تهدیدهای امنیتی و فرهنگی میدانستند. به همین دلیل سوالهایی را دوباره از وزیر دوباره طرح کردهاند
حاتمیزاده در ادامه میگوید: «این دوستان به دلایل امنیتی، اجتماعی، فرهنگی با رفع فیلترینگها بعد از جنگ موافق نبودند. آنها پلتفرمهای خارجی را منشأ صدمات، تهدیدهای امنیتی و فرهنگی میدانستند. به همین دلیل سوالهایی را دوباره از وزیر وصول کردهاند که اگر باز هم قانع نشوند میتواند یک بار دیگر هم به کارت زرد منجر شود.»
حمید رسایی از چه چیزی ناراضی است؟ فعالیت نداشتن کانالهای انقلابی
ما حدود یک ماه پیش در جلسه کمیسیون امنیت پنج سوال داشتیم که دو نفر از سوالکنندهها قانع نشدند: آقای رسایی و ابراهیمی. سوال آقای رسایی در کمیسیون امنیت در مورد حمایت از پیامرسانهای داخلی بود. در حالی که گزارش دادیم که حمایت از پیامرسانهای داخلی از قبل برقرار بوده و در ایام جنگ خیلی بیشتر شده است. حتی ما از منابع اختصاصی خود وزارتخانه برای خرید تجهیزات و تقویت پیامرسانهای داخلی استفاده کردیم و بعدا به نهادهای نظارتی پاسخگو شدیم. ایشان آن لحظه گفتند من فکرهایم را میکنم و ماه بعد خبر میدهم که قانع شدم یا نه؛ اینطور که مشخص است قانع نشدهاند.
– محمد حاتمیزاده، معاون پارلمانی وزارت ارتباطات
سوال اولیه حمید رسایی از وزارت ارتباطات این بود که به چه دلیل سکوهای ایرانی و پیامرسانهای داخلی در روزهای پس از اعتراضات و باز شدن اینترنت ملی همچنان مجاز به فعالیت کامل نیستند؟ وزارت ارتباطات در کمیسیون تخصصی پاسخ میدهد که این پلتفرمها هیچوقت محدود نشده بودند و شاید از سوی نهادهای دیگری محدود شده باشند.
سوال حمید رسایی: چرا کانالهای کوچک در پیامرسانهای داخلی فعالیت داشتند اما کانالهای تبیینگر انقلابی نه؟
سوال دیگر رسایی، نماینده مردم تهران، در مجلس این بوده که «چرا برخی از کانالها در پلتفرمهای بومی بهصورت گزینشی فعالیت دارند؟ چرا در عرصه جنگ شناختی و جنگ رسانهای کانالهای تبیینگر و تاثیرگذار انقلابی که در بزنگاهها مشغول به تبیین و دفاع از انقلاب بودند، اجازه فعالیت نداشتند اما کانالهای کوچک اجازه فعالیت داشتند؟»
پاسخ وزارت ارتباطات این بوده که «جوابگوی این که یک کانال کار کند یا نکند وزارت ارتباطات نیست. وزارت ارتباطات نمیتواند مانع فعالیت یک کانال در جایی بشود.»
سوال دوم از وزیر: شهروندان راضی هستند به اطلاعاتشان در واتساپ دستبرد بزنند؟
نماینده دوم، نادرقلی ابراهیمی، در گفتوگو با خبرنگار زومیت توضیحات بیشتری درباره سوال خود که حالا اعلام وصول شده میدهد: «سوال من از وزیر این بود که آیا شهروندان ما از این موضوع رضایت دارند که هرگونه اطلاعاتی که در واتساپ بارگذاری کردند مورد دستبرد و سوءاستفاده قرار بگیرد؟ بر اساس گزارشهای مستند، واتساپ در حقیقت بستر سرقت و استفاده حداکثری از دادههای کاربران است. حتی شرکتهای آمریکایی و اسرائیلی هم بعدا از واتساپ شکایت کردند که اطلاعات کاربران ما را برمیدارند، استفادههای خاص خودشان را میکنند یا به فروش میرسانند.»
حتی شرکتهای آمریکایی و اسرائیلی هم بعدا از واتساپ شکایت کردند که اطلاعات کاربران ما را برمیدارند، استفادههای خاص خودشان را میکنند یا به فروش میرسانند
اصرار نماینده اراک در حالی مطرح میشود که مصوبه رفع فیلتر واتساپ در دیماه ۱۴۰۳ در شورای عالی فضای مجازی با حضور سران سه قوه تصویب شده یود.
او در واکنش به این نکته میگوید: «در برابر سوال ما وزیر گفتند که بازگشایی واتساپ بعد از جنگ ۱۲روزه مصوبه شعام و شورای عالی فضای مجازی بوده است. من خواستم نامه مصوبه شورای عالی فضای مجازی یا شعام را درباره رفع فیلترینگ بعد از جنگ ۱۲روزه به من بدهند، اما آن نامه را هم به من ندادند. بنابراین نمیدانم، شاید تصمیم خودشان بوده است. حتی معلوم نیست به امضای رئیسجمهور هم رسیده باشد. اصلا چیزی به ما ارائه نکردند، فقط بهصورت شفاهی گفتند که ما مجوز گرفتهایم. پرسیدم از چه مرجعی مجوز گرفتهاید و خواستم آن را به من نشان بدهند، اما چیزی به من نشان ندادند. ما گفتیم آن را به جلسه بیاورید، گفتند باشد اما در نهایت چیزی ارائه نشد.»
این نماینده مجلس در پاسخ به این سوال زومیت که «با توجه به تصویب رفع فیلتر واتساپ در دی ۱۴۰۳، رفع فیلتر آن بعد از جنگ ۱۲روزه نادیده گرفتن امضای رئیسجمهور نبود؟» گفت: «مگر مصوبه درست بوده است؟ تصمیم درستی نبوده؛ مشخص نیست چه چیزی ابلاغ شده باشد و وزارتخانه شاید خودش مجوز داده باشد. نامه آن را به من ندادند.»
ابراهیمی در پاسخ به این سوال که «واتساپ پیش از جنگ و در دیماه رفع فیلتر شده بود. آیا پس از این تنشها نباید دوباره به همان نقطه بازمیگشتیم و فیلترینگ آن برداشته شود؟ گفت: «شرایط جنگ نشان داد بیشترین ضربات ما در تلگرام و واتساپ بود. شناسایی جایگاههای نظامی، انتظامی و امنیتی ما، شناسایی فرماندهان و عزیزان ما در مسئولیتهای علمی، هستهای بیشتر در واتساپ و تلگرام رقم خورده بود. به همین دلیل ما باید تدبیر میکردیم که بعد از جنگ ۱۲روزه هم همین پلتفرم در اختیار دشمن و یا به استخدام دشمن درمیآید و اطلاعات آن مجددا ضربات بعدی را به ما میزند.»
باید تدبیر میکردیم که بعد از جنگ ۱۲روزه هم، واتساپ در اختیار و یا به استخدام دشمن درمیآید و اطلاعات آن مجددا ضربات بعدی را به ما میزند
این سوال ماه پیش یک بار در مراحل کمیسیون تخصصی را طی کرده و حالا جهت طرح در صحن علنی مجلس اعلام وصول شده است تا وزیر ارتباطات در صحن پاسخگو باشد. توضیح معاون پارلمانی وزارت ارتباطات این است:
سوال آقای ابراهیمی از سال قبل مانده بود، ماه پیش تکرار شد و نماینده همچنان روی حرف خودشان هستند و قرار است به صحن بیاید. آنها میگویند واتساپ ابزار جاسوسی است و چرا بعد از جنگ ۱۲روزه آن را رفع فیلتر کردید؟ این در حالی است که دهها نفر عضو اعضای شورای عالی فضای مجازی مجوز رفع فیلتر واتساپ را داده بودند. ایشان میگویند نامه مجوز شورای عالی فضای مجازی برای رفع فیلتر واتساپ را به ما بدهید در حالی که جلسه رفع فیلتر واتساپ یک مصوبه ۳۲ بندی داشته که نمایندگان آن را دارند.
– محمد حاتمیزاده، معاون پارلمانی وزارت ارتباطات
ابراهیمی با تفکیک موضوع کارت زرد امروز مجلس از سوال اعلاموصولشده خود، درباره علت قانعنشدن نمایندگان از پاسخهای وزیر میگوید: «وزیر امروز درباره ضعف پوشش ارتباطی و وجود نقاط کور متعدد در جادههای اصلی، مسیرهای ریلی و مناطق مختلف بود به ما جواب قانعکنندهای نداد. توجیهاتی نظیر نبود برق در برخی نقاط برای آنتندهی پذیرفته نیست؛ چرا که امروزه میتوان از فناوریهای جدید مانند انرژی خورشیدی و سیستمهای ذخیرهسازی انرژی برای تامین برق دکلهای ارتباطی استفاده کرد.»
وزارت ارتباطات: دفاع آخر بر عهده نماینده است و مجلس بر اساس آن رأی میدهد
معاون پارلمانی وزارت ارتباطات اعتراضاتی به جلسات طرح سوال مجلس هم دارد. او میگوید: «در جلسه رسیدگی به سوال نماینده محترم تبریز مشاهده شد این که نطق پایانی با نماینده سوالکننده است میتوانند مطالبی خلاف واقع یا خارج از چارچوب سوال مطرح کند. در صورتی که فرصتی برای پاسخگویی وزیر فراهم نیست و طبعا مجلس بر اساس اظهارات آخرین نفر که نماینده است قضاوت میکند که این موضوع با عدالت سازگار نیست.»
با توجه به قانع نشدن نمایندگان از توضیحات دیروز وزیر، مجلس به وزیر ارتباطات کارت زرد داد. در جلسه بعدی که ستار هاشمی برای پاسخ به سوالها حاضر شود، این بار «رفع فیلتر واتساپ پس از جنگ۱۲ روزه» و «جلوگیری از فعالیت بعضی از گروهها در پیامرسانهای داخلی»، موضوع مورد بحث نمایندگان از وزیر است. دو سوالی که میتواند به کارت زرد دیگری به ستار هاشمی منجر شود.