شرکتی آمریکایی با بالن بدون سرنشین در ارتفاع استراتوسفر، ارتباط اینترنتی، تماس صوتی و پیام‌رسانی مستقیم با گوشی‌های معمولی را آزمایش کرد.

یک شرکت هوافضایی آمریکایی، آزمایش فناوری جدیدی را به پایان رسانده که می‌تواند در آینده به جایگزینی برای بخشی از دکل‌های مخابراتی زمینی و حتی برخی سامانه‌های ماهواره‌ای تبدیل شود. این فناوری یک بالن بزرگ مجهز به تجهیزات ارتباطی است که در ارتفاعات بالای جو قرار می‌گیرد و می‌تواند مستقیماً به گوشی‌های موبایل اینترنت و خدمات ارتباطی ارائه دهد.

شرکت Sceye اعلام کرد پلتفرم آزمایشی ST1 پس از یک سفر رفت‌وبرگشت حدود ۳۰هزار کیلومتری میان آمریکا و ژاپن، توانسته قابلیت‌های ارتباطی خود را در شرایط واقعی بررسی کند. این سامانه ۹ اوت ۲۰۲۶ از نیومکزیکو در آمریکا پرتاب شد و پس از عبور از اقیانوس آرام، به محدوده هوایی ژاپن رسید. ST1 حدود یک هفته در نزدیکی ژاپن فعالیت کرد تا توانایی خود را برای ارائه اینترنت پهن‌باند مستقیم به گوشی‌های موبایل آزمایش کند.

هدف اصلی مأموریت، بررسی کاربرد فناوری ارتباطی مبتنی بر بالن در مناطقی بود که به‌دلیل بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل یا طوفان، دچار قطع زیرساخت‌های ارتباطی زمینی شده‌اند. در چنین شرایطی، یک پلتفرم ارتباطی شناور در ارتفاع بالا می‌تواند بدون نیاز به ساخت دکل جدید، پوشش ارتباطی را سریع‌تر بازگرداند.

بالن بدون سرنشین در ماموریتی ۳۰ روزه از نیومکزیکو به ژاپن رفت و دوباره به آمریکا بازگشت.
Sceye

فناوری سکای در دسته پلتفرم‌های ارتفاع بالا یا HAPS قرار می‌گیرد. این سامانه‌ها در ارتفاعی حدود ۲۰ کیلومتری سطح زمین، یعنی در بخش بالایی استراتوسفر فعالیت می‌کنند.

برخلاف هواپیماها، این وسیله برای ماندن در هوا به موتورهای قدرتمند و مصرف مداوم سوخت نیاز ندارد. بدنه آن با کمک هلیوم در آسمان معلق می‌ماند و پنل‌های خورشیدی نصب‌شده روی سطحش انرژی تجهیزات ارتباطی را تأمین می‌کنند.

طراحی پلتفرم به گونه‌ای است که بتواند برای مدت طولانی در یک منطقه باقی بماند. شرکت سکای می‌گوید نمونه‌های عملیاتی آینده این فناوری می‌توانند ماه‌ها یا حتی سال‌ها در ارتفاع بالا فعالیت کنند.

بخش اصلی آزمایش ST1، سامانه‌ای به نام سکای‌سل بود؛ آنتنی که روی بالن نصب شده و برای برقراری ارتباط مستقیم با دستگاه‌های موبایل طراحی شده است. در طول این مأموریت، سکای توانست خدماتی مانند ارسال پیام، تماس صوتی، دسترسی به اینترنت و پخش ویدئو را آزمایش کند. این شرکت همچنین ارتباطات اضطراری و اتصال این سامانه به پهپادها را بررسی کرد.

یکی از مزیت‌های فناوری مورد بحث، کاهش نیاز به زیرساخت‌های زمینی است. در مناطقی که ایجاد دکل مخابراتی دشوار یا پرهزینه است، چنین سامانه‌هایی می‌توانند پوشش ارتباطی ایجاد کنند.

سکای ادعا می‌کند هر پلتفرم در مقیاس نهایی می‌تواند محدوده‌ای مشابه حدود ۵۰۰ دکل مخابراتی زمینی را پوشش دهد، هرچند میزان واقعی پوشش به شرایط عملیاتی، ارتفاع پرواز و قدرت تجهیزات بستگی خواهد داشت.

در سال‌های اخیر شرکت‌های مختلفی به دنبال ارائه اینترنت از فضا بوده‌اند، اما سکای مسیر متفاوتی را دنبال می‌کند. این شرکت به جای فرستادن تجهیزات به مدار زمین، آن‌ها را در ارتفاع بسیار پایین‌تر از ماهواره‌ها و در استراتوسفر قرار می‌دهد.

فناوری جدید قرار است به‌عنوان مکمل دکل‌های مخابراتی و ماهواره‌های ارتباطی، برای پوشش مناطق دورافتاده یا هنگام وقوع بحران‌ها مورد استفاده قرار گیرد

نزدیکی بیشتر به زمین می‌تواند تأخیر ارتباطی کمتر و امکان استفاده از تجهیزات ساده‌تر را فراهم کند. از طرف دیگر، این سامانه‌ها برخلاف ماهواره‌ها نیازی به پرتاب‌های فضایی پیچیده ندارند و می‌توانند پس از پایان عمر کاری به زمین بازگردند.

سکای می‌گوید پلتفرم‌هایش می‌توانند مانند ماهواره‌های زمین‌آهنگ عمل کنند؛ با این تفاوت که در فاصله‌ی حدود ۱۸۰۰ برابر نزدیک‌تر به زمین قرار دارند. ماهواره‌های زمین‌آهنگ یا زمین‌همگام در مداری بسیار دور از زمین، در ارتفاع حدود ۳۶هزار کیلومتری بالای خط استوا حرکت می‌کنند و سرعت زاویه‌ای آن‌ها با سرعت چرخش زمین یکسان است؛ به همین دلیل همواره یک منطقه مشخص را زیر پوشش خود دارند.

البته فناوری سکای هنوز در مرحله آزمایش قرار دارد و برای استفاده گسترده باید چالش‌هایی مانند مقاومت در برابر شرایط جوی، حفظ موقعیت ثابت در ارتفاع بالا و هزینه تولید و نگهداری حل شود. اگر این موانع برطرف شوند، بالن‌های ارتباطی می‌توانند به یکی از گزینه‌های مکمل برای شبکه‌های مخابراتی آینده تبدیل شوند؛ به‌خصوص در مناطقی که دسترسی به اینترنت پایدار دشوار است یا زیرساخت‌های زمینی در اثر بحران آسیب دیده‌اند.