هفته جهانی فضا ۲۰۲۶ از امروز، یکشنبه ۱۲ مهرماه، همزمان با چهارم اکتبر در ایران و دیگر کشورهای جهان با شعار «انقلاب ماهواره‌برها» آغاز شد تا تمرکز کشورها بر تحول فناوری‌های پرتاب، تسهیل دسترسی به فضا و نقش نسل جدید پرتابگرها در توسعه فعالیت‌های فضایی معطوف شود.

هفته جهانی فضا هر سال از چهارم تا دهم اکتبر برگزار می‌شود و به منظور گرامیداشت نقش علم و فناوری فضایی در بهبود زندگی بشر و افزایش آگاهی عمومی درباره فعالیت‌های فضایی شکل گرفته است.

سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۹ با تصویب قطعنامه‌ای، این بازه زمانی را به عنوان هفته جهانی فضا تعیین کرد؛ انتخاب بازه چهارم تا دهم اکتبر به دو رویداد مهم در تاریخ فعالیت‌های فضایی بازمی‌گردد؛ چهارم اکتبر ۱۹۵۷ نخستین ماهواره ساخت بشر، «اسپوتنیک-۱»، به فضا پرتاب شد و در دهم اکتبر ۱۹۶۷ نیز پیمان اصول حاکم بر فعالیت‌های کشورها در اکتشاف و استفاده صلح‌آمیز از فضای ماورای جو، ماه و دیگر اجرام آسمانی لازم‌الاجرا شد.

شعار هفته جهانی فضا در سال ۲۰۲۶ «انقلاب ماهواره‌برها» (Rocket Revolution) انتخاب شده است. این شعار بر تحول سریع در فناوری‌های پرتاب و گسترش دسترسی به فضا تأکید دارد. بر اساس اعلام سازمان ملل، این تحول با توسعه پرتابگرهای تجاری، موشک‌های قابل استفاده مجدد، فعالیت تیم‌های دانشگاهی، شرکت‌های نوپا و ورود بازیگران جدید ملی به عرصه فضایی همراه شده است.

در ایران نیز برنامه‌های هفته جهانی فضا با محوریت این شعار و با توجه به ظرفیت‌ها و دستاوردهای صنعت فضایی کشور دنبال می‌شود. در برنامه‌های امسال، توسعه فناوری پرتابگرها و فراهم کردن زمینه دسترسی پایدار و اقتصادی‌تر به فضا، در کنار توسعه خدمات و کاربردهای فضایی، مورد توجه قرار گرفته است.

همزمان با آغاز این هفته، موضوعاتی همچون توسعه ماهواره‌برها، افزایش توان پرتاب، توسعه زیرساخت‌های فضایی، کاربرد داده‌ها و خدمات ماهواره‌ای و حرکت به سمت توسعه اقتصاد فضا، از جمله محورهایی است که در برنامه‌های مرتبط با هفته جهانی فضا مورد توجه قرار می‌گیرد.

هفته جهانی فضا همچنین فرصتی برای معرفی کاربردهای فناوری فضایی در زندگی روزمره، توسعه علمی و فناوری، پایش منابع طبیعی، مدیریت بحران، ارتباطات، کشاورزی و دیگر حوزه‌های مورد نیاز جامعه است؛ به‌گونه‌ای که فعالیت فضایی دیگر صرفاً به پرتاب ماهواره محدود نمی‌شود و بخش مهمی از ارزش آن در خدماتی است که از داده‌ها و زیرساخت‌های فضایی در زندگی و اقتصاد ایجاد می‌شود.

برنامه‌های هفته جهانی فضا از امروز در سالن شهید قندی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات آغاز شد و تا روز شنبه ۱۸ مهر ادامه خواهد داشت. برای روزهای هفته جهانی فضا نامگذاری‌هایی از سوی سازمان فضایی اعلام شد که به این شرح است:

یکشنبه ۱۲ مهر: ماهواره‌بر سفیر

دوشنبه ۱۳ مهر: ماهواره‌بر سیمرغ

سه‌شنبه ۱۴ مهر: ماهواره‌بر ذوالجناح

چهارشنبه ۱۵ مهر: ماهواره‌بر قاصد

پنجشنبه ۱۶ مهر: ماهواره‌بر قائم

جمعه ۱۷ مهر: ماهواره‌بر ققنوس

شنبه ۱۸ مهر: ماهواره‌بر سریر