به گزارش راه پرداخت، بخش مهمی از این نشست به عملکرد رگولاتوری در توسعه زیرساختهای ارتباطی، بهبود کیفیت خدمات و بازنگری در مقررات بازار ارتباطات اختصاص داشت. فتاحی با اشاره به افزایش تقاضا برای خدمات دیجیتال گفت توسعه زیرساختها متناسب با رشد مصرف اینترنت پیش نرفته و همین مسئله به ایجاد ناترازی در شبکه ارتباطی کشور منجر شده است.
گزیدهای از اقدامات دولت چهاردهم در حوزه ارتباطات
آمارهای ارائهشده در نشست خبری حمید فتاحی، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی
| ردیف | شاخص عملکرد | مقدار اعلامشده | توضیحات |
|---|---|---|---|
| ۱ | توسعه پوشش فیبر نوری | ۳,۲۵۲,۰۰۰ خانوار | ایجاد پوشش فیبر نوری برای خانوارها؛ نه تعداد اتصالهای فعال |
| ۲ | توسعه شبکه نسل پنجم | ۵۱۱ سایت | ایجاد سایتهای ارتباطی 5G |
| ۳ | مشوقهای مالی فیبر نوری | ۱۰,۴۲۸ میلیارد ریال | پرداخت مشوق به اپراتورهای دارای تعهد توسعه فیبر نوری |
| ۴ | رفع نقاط کور جادهای | ۴۰۰ نقطه | رفع مشکل پوشش ارتباطی نقاط کور جادهای |
| ۵ | ثبت بینالمللی ایستگاههای مرزی | ۱۳,۵۴۲ ایستگاه | ثبت بینالمللی ایستگاههای رادیویی مرزی |
| ۶ | جمعآوری تجهیزات غیراستاندارد | ۳,۵۵۵ دستگاه | جمعآوری تجهیزات غیراستاندارد رادیویی |
| ۷ | شکایتهای سامانه ۱۹۵ | ۴۰۱,۳۱۴ شکایت | تعداد شکایتهای اعلامشده در سامانه ۱۹۵ |
| ۸ | صدور پروانه دفاتر پیشخوان دولت | ۹۱۶ پروانه | پروانههای دفاتر پیشخوان خدمات دولت |
| ۹ | صدور پروانه پستی | ۵ پروانه | صدور پروانه فعالیت در حوزه خدمات پستی |
| ۱۰ | مهاجرت از کابل مسی به فیبر نوری | تصویب دستورالعمل | تصویب دستورالعمل مهاجرت شبکه از کابل مسی به فیبر نوری (SWAP) |
او توضیح داد که طی دو سال اخیر، کارگروهی برای شناسایی مشکلات کیفیت شبکه و تدوین نقشه راه بهبود آن تشکیل شده است. به گفته رئیس رگولاتوری، اگرچه بخشی از مشکلات شناساییشده در ابتدای فعالیت دولت برطرف شده، محدودیت سرمایهگذاری، تأمین تجهیزات و توسعه ظرفیت شبکه همچنان از چالشهای اصلی ارتباطات کشور است.
توسعه فیبر نوری؛ پوشش ۳ میلیون و ۲۵۲ هزار خانوار و پرداخت بیش از ۱۰ هزار میلیارد ریال
بر اساس آمار ارائهشده در نشست، در دوره مورد گزارش دولت چهاردهم، برای ۳ میلیون و ۲۵۲ هزار خانوار پوشش فیبر نوری ایجاد شده است.
فتاحی با اشاره به تغییر رویکرد پروژه فیبر نوری توضیح داد که تمرکز اولیه بر گسترش پوشش شبکه بود، اما در سیاستهای جدید، اتصال واقعی کاربران نیز به یکی از شاخصهای مهم ارزیابی عملکرد اپراتورها تبدیل شده است.
این تمایز از آن جهت اهمیت دارد که تعداد خانوارهای تحت پوشش لزوماً با تعداد مشترکان متصل به فیبر نوری برابر نیست.
طبق آمار ارائهشده، ۱۰ هزار و ۴۲۸ میلیارد ریال مشوق فیبر نوری به اپراتورهای دارای تعهد پرداخت شده است. رئیس رگولاتوری همچنین از اصلاح مشوقهای مالی برای افزایش اتصال کاربران و پیگیری تشکیل صندوق توسعه فیبر نوری در چارچوب برنامه هفتم توسعه خبر داد.
فتاحی مهاجرت از شبکه کابل مسی به فیبر نوری را یکی دیگر از برنامههای مهم وزارت ارتباطات معرفی کرد. در گزارش عملکرد ارائهشده نیز تصویب دستورالعمل مهاجرت از کابل مسی به فیبر نوری (SWAP) در فهرست اقدامات دولت چهاردهم قرار داشت.
او تأکید کرد که توسعه فیبر نوری در کلانشهرها و مراکز استانها اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بخش قابلتوجهی از مصرف اینترنت در این مناطق متمرکز است و گسترش شبکه ثابت میتواند بخشی از فشار موجود بر شبکه سیار را کاهش دهد.
مشکلات حفاری و اجرای پروژه در تهران
رئیس رگولاتوری در پاسخ به پرسشی درباره موانع توسعه فیبر نوری گفت دریافت مجوزهای حفاری و همکاری نهادهای مدیریت شهری از چالشهای اجرای پروژه است.
به گفته او، تهران بهدلیل تمرکز جمعیت و مصرف بالای اینترنت از مناطق اولویتدار توسعه فیبر نوری است، اما اجرای پروژه در برخی مناطق با موانع اداری و محدودیتهای حفاری مواجه شده است.
فتاحی ضمن اعلام این موضوع که موانع همچنان به طور کامل برطرف نشده؛ از برگزاری جلساتی با شهرداری تهران و سایر مسئولان برای برطرفکردن این موانع خبر داد.
ایجاد ۵۱۱ سایت 5G و رفع مشکل پوشش ۴۰۰ نقطه کور جادهای
در بخش توسعه ارتباطات سیار، آمار ارائهشده در نشست از ایجاد ۵۱۱ سایت نسل پنجم ارتباطات (5G) حکایت دارد.
فتاحی یکی از موانع اصلی توسعه 5G در سالهای گذشته را محدودیت دسترسی به فرکانسهای مناسب عنوان کرد و گفت بخشی از فرکانس موردنیاز این فناوری پس از پیگیریهای انجامشده تخصیص یافته است.
به گفته او، تعهدات توسعه نسل پنجم در پروانه اپراتورهای دارنده فرکانس مشخص شده و رگولاتوری تحقق این تعهدات را بهصورت سالانه پیگیری میکند.
او در عین حال به محدودیتهای اقتصادی، مشکلات واردات تجهیزات و نیاز به سرمایهگذاری برای توسعه سریعتر نسل پنجم اشاره کرد.
در گزارش عملکرد دولت چهاردهم همچنین رفع مشکل پوشش ۴۰۰ نقطه کور جادهای ثبت شده است.
این اقدامات در شرایطی انجام شده که به گفته رئیس رگولاتوری، افزایش مصرف داده و ظهور کاربردهای جدیدی مانند هوش مصنوعی، نیاز به شبکههای ارتباطی با ظرفیت و سرعت بالاتر را افزایش داده است.
اختلالات اینترنت؛ از فرکانس و GPS تا مشکلات شبکه مخابرات
فتاحی در پاسخ به پرسشی درباره افت کیفیت اینترنت در حدود یک ماه اخیر، اختلالات فرکانسی، اختلال در GPS و مشکلات ایجادشده در اینترنت ثابت شرکت مخابرات ایران را از عوامل اصلی گلایه کاربران عنوان کرد.
به گفته او، بخشی از مشکلات اینترنت مخابرات در جریان بهروزرسانی تجهیزات این شرکت ایجاد شده بود و با پیگیری رگولاتوری و اقدامات شرکت مخابرات برطرف شده است.
او همچنین قطعی برق، مشکلات بهروزرسانی باتری سایتهای ارتباطی و فرسودگی شبکه مسی را از دیگر عوامل مؤثر بر پایداری و کیفیت خدمات ارتباطی معرفی کرد.
رئیس رگولاتوری در توضیح ریشه این مشکلات تأکید کرد که توسعه شبکه باید متناسب با رشد تقاضا انجام شود و تأخیر در سرمایهگذاری زیرساختی موجب افزایش فاصله میان ظرفیت شبکه و نیاز کاربران شده است.
ثبت بینالمللی ۱۳ هزار و ۵۴۲ ایستگاه رادیویی مرزی
بر اساس آمار ارائهشده، یکی دیگر از اقدامات رگولاتوری در دوره مورد گزارش، ثبت بینالمللی ۱۳ هزار و ۵۴۲ ایستگاه رادیویی مرزی بوده است. همچنین در حوزه نظارت بر تجهیزات، ۳ هزار و ۵۵۵ دستگاه تجهیزات غیراستاندارد جمعآوری شده است.
با این حال، در اطلاعات ارائهشده از نشست، تفکیک تجهیزات جمعآوریشده بر اساس نوع دستگاه و همچنین میزان تأثیر این اقدامات بر کاهش اختلالات شبکه مشخص نشده است.
اصلاح مصوبه اپراتورهای هوش مصنوعی با نظر بخش خصوصی
رئیس سازمان تنظیم مقررات در بخش دیگری از نشست درباره انتقادهای فعالان بخش خصوصی از مصوبه اپراتورهای هوش مصنوعی توضیح داد.
به گفته او، در فرایند تدوین این مصوبه جلسات متعددی با فعالان بخش خصوصی برگزار شده و بر اساس برخی نظرات، تغییراتی نیز در متن مصوبه اعمال شده است. با این حال، همچنان درباره حدود و شرایط فعالیت شرکتهای خصوصی در این چارچوب ابهامهایی وجود دارد.
فتاحی تأکید کرد که مصوبه اپراتورهای هوش مصنوعی در چارچوب تکالیف قانونی برنامه هفتم توسعه تدوین شده، اما در مسیر بازنگری آن بنبستی وجود ندارد.
او اعلام کرد که رگولاتوری قصد دارد ظرف یک هفته پس از نشست، با درنظرگرفتن دیدگاههای بخش خصوصی، اصلاحات لازم را در مصوبه انجام دهد.
جزئیات اصلاحات احتمالی و بندهای مورد اختلاف در اطلاعات ارائهشده از نشست مشخص نشده است.
توسعه بیش از ۵۰۰ سایت نسل پنجم؛ اجرای تعهدات 5G در دستور کار رگولاتوری
رئیس سازمان تنظیم مقررات در تشریح اقدامات توسعه ارتباطات سیار، از توسعه بیش از ۵۰۰ سایت جدید شبکه نسل پنجم (5G) خبر داد.
او یکی از موانع اصلی گسترش این فناوری را محدودیت دسترسی اپراتورها به فرکانسهای مناسب دانست و توضیح داد که بخشی از فرکانس موردنیاز توسعه نسل پنجم، پس از پیگیری و تعامل با نهادهای مرتبط تخصیص یافته است.
به گفته فتاحی، در پروانه اپراتورهای دارنده فرکانس، تعهدات سالانه مشخصی برای توسعه پوشش نسل پنجم تعیین شده و رگولاتوری اجرای آنها را پیگیری میکند.
در توضیحات ارائهشده در نشست، به هدفی در حدود ۲۵ درصد برای توسعه پوشش نسل پنجم نیز اشاره شده است؛ با این حال، مبنای دقیق این شاخص در متن پیادهسازیشده روشن نیست و مشخص نشده که رقم یادشده به پوشش جمعیتی، جغرافیایی یا شاخص دیگری اشاره دارد.
فتاحی همچنین محدودیتهای اقتصادی، مشکلات تأمین تجهیزات و شرایط واردات را از موانع اجرای برنامههای توسعه 5G دانست. او گفت تحقق اهداف تعیینشده به اجرای تعهدات اپراتورها و فراهمشدن منابع موردنیاز وابسته است.
افزایش ۴۰ درصدی تعرفه اینترنت؛ تصمیم نهایی گرفته نشده است
یکی دیگر از محورهای نشست، درخواست اپراتورهای ارتباطی برای افزایش تعرفه اینترنت بود.
فتاحی در پاسخ به پرسشی درباره افزایش ۴۰ درصدی تعرفه اینترنت گفت اپراتورها طی دستکم دو سال گذشته بارها درخواستهای خود را برای اصلاح تعرفهها مطرح کرده و مستندات مربوط به هزینههای فعالیت و توسعه شبکه را به وزارت ارتباطات ارائه دادهاند.
او توضیح داد که تصمیمگیری درباره تعرفهها باید با درنظرگرفتن دو موضوع انجام شود: از یک سو افزایش هزینههای اپراتورها و نیاز به سرمایهگذاری در زیرساختها و از سوی دیگر توان اقتصادی کاربران و ضرورت حمایت از حقوق مصرفکنندگان.
رئیس رگولاتوری تأکید کرد که افزایش تعرفه، در صورت تصویب، باید با تعهدات مشخص برای بهبود کیفیت خدمات و سازوکارهای نظارتی همراه باشد.
فتاحی همچنین با اشاره به تجربه افزایش تعرفه در سال گذشته، از اقداماتی در زمینه نوسازی تجهیزات و جایگزینی باتری سایتهای ارتباطی سخن گفت.
با این حال، او تصریح کرد که در زمان برگزاری نشست، هنوز جمعبندی نهایی درباره میزان افزایش تعرفه اینترنت انجام نشده بود. بنابراین رقم ۴۰ درصد را نمیتوان تعرفه مصوب یا قطعی اپراتورها دانست.
کیفیت خدمات، معیار ارزیابی سرمایهگذاری اپراتورها
آمارهای ارائهشده در نشست، تصویری از اقدامات رگولاتوری در توسعه ارتباطات ثابت و سیار، مدیریت فرکانس، صدور مجوز و رسیدگی به شکایتهای کاربران ارائه میکند.
با این حال، ایجاد پوشش فیبر نوری برای ۳ میلیون و ۲۵۲ هزار خانوار، راهاندازی ۵۱۱ سایت 5G و پرداخت ۱۰ هزار و ۴۲۸ میلیارد ریال مشوق بهتنهایی نشاندهنده میزان بهبود کیفیت تجربه کاربران نیست.
برای ارزیابی نتیجه این اقدامات، شاخصهایی مانند تعداد اتصالهای فعال فیبر نوری، سرعت و پایداری اینترنت، میزان تحقق تعهدات پوشش اپراتورها و روند تغییر شکایتهای کاربران نیز اهمیت دارند.
اظهارات فتاحی درباره کمبود سرمایهگذاری نشان میدهد که از نگاه رگولاتوری، تأمین منابع مالی توسعه شبکه یکی از مسائل اصلی صنعت ارتباطات است. در مقابل، میزان بهبود کیفیت خدمات و تحقق تعهدات اپراتورها میتواند معیار مهمی برای سنجش نتیجه سیاستهای تعرفهای و سرمایهگذاری در این صنعت باشد.
