دنیای اقتصاد : عامل‌های خودمختار (Autonomous agents) به یکی از داغ‌ترین موضوعات دنیای هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند. اوپن‌ای‌آی، متا، گوگل، Instinct و شرکت‌های دیگر وعده می‌دهند که عامل‌های هوش مصنوعی آنها می‌توانند به نمایندگی از کاربران در اینترنت جست‌وجو کنند و کارهایی از رزرو میز در رستوران و پاک‌سازی صندوق ورودی ایمیل گرفته تا خرید کفش را انجام دهند. اما اگر بخش‌های دیگر اینترنت با این عامل‌ها همکاری نکنند، چه اتفاقی می‌افتد؟

در هفته‌های اخیر، کاربران سرویس‌هایی مانند میوس متا، گروک شرکت ایکس‌ای‌آی، داتس اوپن‌ای‌آی و عامل هوش مصنوعی Instinct گزارش داده‌اند که وب‌سایت‌های بزرگ مانع انجام وظایف این عامل‌ها یا ایجنت‌ها شده‌اند. یلپ (Yelp) به تک‌کرانچ گفته است که تنها به عامل‌های هوش مصنوعی‌ای اجازه دسترسی می‌دهد که برای برنامه صدور مجوز استفاده از داده‌هایش هزینه می‌پردازند. شرکت هواپیمایی دلتا نیز مانع رزرو بلیت از سوی این عامل‌ها به نمایندگی از کاربران می‌شود. جی‌پی‌مورگان چیس و چارلز شواب هم تایید کرده‌اند که به دلیل نگرانی‌های امنیتی، دسترسی عامل‌های هوش مصنوعی به حساب‌های کاربری را مسدود می‌کنند. برخی کاربران می‌گویند دیگر نمی‌توانند از طریق عامل هوش مصنوعی خود به وب‌سایت‌هایی مانند cars.com و آمتراک (Amtrak) دسترسی پیدا کنند؛ موضوعی که نشان می‌دهد شرکت‌های دیگری نیز ممکن است بی‌سروصدا چنین محدودیت‌هایی اعمال کرده باشند.

آمازون از سال گذشته مقابله با عامل‌های هوش مصنوعی را آغاز کرده بود. این شرکت قابلیت خرید خودکار پرپلکسیتی را مسدود کرد و از این استارت‌آپ هوش مصنوعی شکایت کرد؛ اقدامی که پرسش‌های حقوقی و عملی مهمی درباره آینده فعالیت عامل‌ها در اینترنت به وجود آورد. آمازون در آن زمان مدعی شد که بارها از پرپلکسیتی خواسته است اجازه ندهد عامل‌های هوش مصنوعی‌اش در وب‌سایت این شرکت خرید کنند. این غول تجارت الکترونیک همچنین تاکید کرد شرکت‌های ثالثی که از طرف مشتریان کالا می‌خرند، «باید شفاف عمل کنند و به تصمیم ارائه‌دهندگان خدمات درباره مشارکت یا عدم مشارکت در این فرآیند احترام بگذارند.»

پرپلکسیتی در پاسخ گفت آمازون نمی‌خواهد عامل‌های هوش مصنوعی آزادانه در پلتفرمش فعالیت کنند، زیرا در این صورت تبلیغاتش کمتر در معرض دید انسان‌ها قرار می‌گیرد؛ مساله‌ای که واقعا برای غول تجارت الکترونیک اهمیت دارد. این استارت‌آپ، عامل هوش مصنوعی خود را امتدادی از کاربر دانست و استدلال کرد که آمازون «به حق شما برای استخدام نیروی کار، داشتن دستیار یا کارمندی که از طرف شما اقدام کند، باور ندارد». اگرچه قاضی بعدا به پرپلکسیتی دستور داد خرید عامل‌های هوش مصنوعی این شرکت در وب‌سایت آمازون متوقف شود، دادگاه تجدیدنظر در ماه اوت این حکم را لغو کرد. آمازون از آن زمان شکایت‌نامه اصلاح‌شده‌ای ارائه داده است.

موانع مشابه عامل‌های هوش مصنوعی و پرپلکسیتی
این نبرد حقوقی مانع از آن نشد که اوپن‌ای‌آی، متا و گوگل عامل‌های هوش مصنوعی خود را عرضه نکنند؛ اما این شرکت‌ها نیز با مشکلات مشابه پرپلکسیتی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

میوس، دستیار هوش مصنوعی متا که ظاهر با مزه‌ای دارد اما در مورد عملکرد آن حرف و حدیث‌هایی وجود دارد، اخیرا با اعتراض آمازون روبه‌رو شده است. آمازون اعلام کرده که «ادامه دسترسی» این عامل به وب‌سایتش ناقض سیاست‌های این شرکت است. گزارش‌هایی نیز منتشر شده که نشان می‌دهد گروک متعلق به ایکس‌ای‌آی، عامل هوش مصنوعی Instinct و داتس اوپن‌ای‌آی هم نمی‌توانند از آمازون استفاده کنند. ایلان ماسک، مالک ایکس‌ای‌آی، در واکنش گفته است شاید «باید رقیبی برای آمازون راه‌اندازی کنم». هرچه تعداد وب‌سایت‌هایی که روبات‌ها برای دسترسی به آنها مشکل دارند بیشتر شود، تردیدها درباره میزان کاربردی بودن این عامل‌ها نیز افزایش می‌یابد.

کریس کانال، مدیرعامل شرکت ارزیابی ایمنی هوش مصنوعی اکوئی‌استمپ، در گفت‌وگو با Verge می‌گوید: «آیا این موضوع بر ارزش درک‌شده شرکت‌هایی مانند آنتروپیک و اوپن‌ای‌آی تاثیر می‌گذارد؟ قطعا.» او توضیح می‌دهد: «یکی از ادعاهای اصلی این است که این فناوری‌ها قرار است در تمام جنبه‌های زندگی ما نفوذ کنند و بتوانند هر کاری را که ما در فضای آنلاین انجام می‌دهیم، انجام دهند. اگر شرکت‌هایی فعالانه تلاش کنند مانع تحقق این وعده شوند، عامل‌های هوش مصنوعی کارهای مفید کمتری می‌توانند انجام دهند.»

متا اوایل همین ماه، در واکنش به گزارش‌های مربوط به مسدود شدن میوس در برخی وب‌سایت‌ها، موضع خود را اعلام کرد. این شرکت گفت: «رد کردن یک دستیار شخصی به معنای رد کردن مشتری پشت آن نیز هست. ترجیح می‌دهیم با کسب‌وکارها برای رسیدگی به نگرانی‌های زیربنایی همکاری کنیم تا اینکه شاهد از دست رفتن آن مشتری باشیم.»

متا به‌جای تلاش برای مقابله با آمازون، با خرده‌فروشانی مانند والمارت، گپ، سفورا و بست‌بای همکاری کرده است تا میوس بتواند از وب‌سایت آنها خرید کند. هم‌زمان، شاپیفای نیز شبکه فروشگاه‌های خود را برای فعالیت عامل‌های هوش مصنوعی گشوده است.

وِرج برای دریافت توضیحات درباره موانعی که عامل‌های هوش مصنوعی با آنها روبه‌رو هستند، با اوپن‌ای‌آی و گوگل تماس گرفت، اما این دو شرکت بلافاصله پاسخی ندادند. Instinct نیز از اظهارنظر خودداری کرد. بااین‌حال، حتی اگر وب‌سایت‌ها عامل‌های هوش مصنوعی را به‌طور مستقیم ممنوع نکنند، این عامل‌ها ممکن است همچنان با سامانه‌های ضدروبات برخورد کنند؛ سامانه‌هایی که در سراسر اینترنت فراگیر شده‌اند.

گزارش‌های منتشرشده در ردیت حاکی از آن است که گوگل برخی حساب‌هایی را که از میوس استفاده می‌کنند، به دلیل «فعالیت مشکوک» مسدود کرده است. برخی کاربران نیز هنگام پرداخت هزینه خرید در وب‌سایت والمارت با مشکل مواجه شده‌اند؛ آن هم در شرایطی که این خرده‌فروش با متا همکاری دارد.

کانال می‌گوید: «انواع و اقسام سازوکارها وجود دارند که اساسا نه برای مسدود کردن عامل‌های هوش مصنوعی، بلکه برای جلوگیری از فعالیت روبات‌ها یا برنامه‌هایی طراحی شده‌اند که قصد کلاهبرداری یا هک کردن دارند. عامل‌های هوش مصنوعی نیز همان سازوکارهای حفاظتی را فعال می‌کنند.» ارائه‌دهنده زیرساخت وب، کلادفلر، نیز در کمک به وب‌سایت‌ها برای محدود کردن بازدیدکنندگان ناخواسته مبتنی بر هوش مصنوعی نقش داشته است. این شرکت پس از معرفی قابلیتی برای مسدودسازی خزنده‌های هوش مصنوعی با یک کلیک در سال ۲۰۲۵، مسدود کردن خزنده‌هایی را آغاز کرد که به‌طور هم‌زمان وب‌سایت‌ها را برای نمایه‌سازی در موتورهای جست‌وجو و آموزش هوش مصنوعی استخراج می‌کنند.

این اقدام بخشی از تلاش‌های کلادفلر برای محافظت از اینترنت در برابر هجوم روبات‌های هوش مصنوعی است؛ روبات‌هایی که فشار زیادی بر زیرساخت اینترنت وارد می‌کنند و صندوق‌های ورودی ایمیل را به آشفتگی می‌کشانند. ادامه این روند حتی ممکن است رقابت با روبات‌ها را دشوارتر از گذشته کند؛ چه هنگام خرید بلیت کنسرت، چه رزرو خدمات و چه تلاش برای خرید برخی کالاها.

اگرچه این محدودیت‌ها می‌توانند به خارج نگه داشتن برخی عامل‌ها و روبات‌های هوش مصنوعی از وب‌سایت‌ها کمک کنند، کانال هشدار می‌دهد که در نهایت استفاده از اینترنت را آزاردهنده‌تر خواهند کرد؛ زیرا وب‌سایت‌های بیشتری سازوکارهایی برای تایید انسان بودن کاربران به کار می‌گیرند. او می‌گوید: «ممکن است به‌زودی حتی در یک وب‌سایت ساده خرید مواد غذایی هم با چنین وضعیتی روبه‌رو شویم؛ جایی که مجبور باشید از موانع مختلف عبور کنید تا ثابت کنید انسانی هستید که از کامپیوتر یا تلفن همراه استفاده می‌کند.»