رئیس پژوهشکده فناوری اطلاعات پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با تشریح دستاوردهای دوساله این پژوهشگاه، از جهش نزدیک به ۳.۵ برابری خدمات آزمایشگاهی و استقرار زیرساخت‌های مرجع ارزیابی حوزه هوشمندسازی و خدمات پایه کاربردی خبر داد و این اقدامات را گامی کلیدی در کاهش وابستگی خارجی و ارتقای امنیت و کیفیت محصولات فناورانه دانست.

به گزارش پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، احسان آریانیان، رئیس پژوهشکده فناوری اطلاعات این پژوهشگاه، با اشاره به روند توسعه ظرفیت‌های آزمایشگاهی و ارزیابی فناوری در دو سال گذشته، اظهار کرد: پیش از توسعه زیرساخت‌های مرجع داخلی، ارزیابی کیفیت و امنیت تجهیزات و سامانه‌های نوین با چالش‌هایی همچون محدودیت بسترهای تخصصی آزمون، خروج ارز برای ارزیابی نمونه‌ها در مراکز خارجی و اتکای صرف به قابلیت‌های اولیه اتصال یا کنترل از راه دور محصولات مواجه بود. با تغییر رویکرد به سمت توانمندسازی داخلی و توسعه زیرساخت‌های تخصصی، مسیر تازه‌ای برای ارتقای نظام ارزیابی محصولات فناورانه در کشور شکل گرفته است.

توسعه مرجعیت ملی در ارزیابی تجهیزات و محصولات حوزه هوشمندسازی

آریانیان با اشاره به راه‌اندازی آزمایشگاه مرجع و تخصصی ارزیابی محصولات و خدمات حوزه هوشمندسازی، افزود: ایجاد این زیرساخت‌ها با هدف سنجش الگوریتم‌ها، راستی‌آزمایی عملکرد، بررسی کارایی سامانه‌ها و نرم افزارهای به‌کار گرفته شده در تجهیزات هوشمند و ارزیابی تخصصی تجهیزات متصل انجام شده است و امکان گذار از ارزیابی‌های پراکنده و سنتی به یک نظام آزمون استاندارد، کنترل‌شده و چندلایه را فراهم کرده است.

وی افزود: در چارچوب این تحول، ارزیابی تجهیزات هوشمند از نگاه تک‌بعدی به بررسی جامع لایه‌های نرم‌افزاری تغییر یافته است؛ به‌گونه‌ای که در این بستر آزمایشگاهی، ارزیابی زیرساخت نرم‌افزاری تجهیزات هوشمند در سه لایه سیستم‌عامل تجهیزات هوشمند، سکوها و پلتفرم‌های هوشمندسازی و نرم‌افزارهای نهفته، به صورت مجزا و تفکیک شده انجام می‌پذیرد.

رئیس پژوهشکده فناوری اطلاعات پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات تصریح کرد: این الگوی ارزیابی، ضمن فراهم کردن امکان مدیریت بهتر منابع سخت‌افزاری و بررسی ارتباط میان اجزای مختلف زیست‌بوم تجهیزات هوشمند، زمینه کسب مجوز رسمی مرجعیت ارزیابی سیستم‌عامل سامانه‌ها و تجهیزات هوشمند را فراهم کرده است. در این چارچوب، پایداری، امنیت و تاب‌آوری محصولات پیش از ورود به بازار مصرف، بر اساس سناریوهای مشخص، استانداردهای معتبر و معیارهای فنی مورد سنجش قرار می‌گیرد.

گسترش دامنه آزمون‌ها از خانه هوشمند تا صنایع متصل

آریانیان با تشریح برنامه توسعه زیرساخت ارزیابی تجهیزات اینترنت اشیاء، اظهار کرد: در مرحله نخست، تمرکز آزمایشگاه بر استقرار زیرساخت ارزیابی سامانه‌های خانه و ساختمان هوشمند قرار گرفته و تجهیزاتی همچون حسگرها، ترموستات‌ها، تجهیزات روشنایی، دوربین‌ها، سامانه‌های نظارتی، هاب‌ها، سامانه‌های مدیریت ساختمان، کنترل‌کننده‌های تهویه مطبوع و کنتورهای هوشمند در دامنه ارزیابی قرار گرفته‌اند.

وی ادامه داد: در گام توسعه‌ای بعدی، طراحی و استقرار زیرساخت‌های آزمون برای ورود به حوزه‌های گسترده‌تری همچون کشاورزی هوشمند و صنایع متصل در دستور کار قرار دارد. هدف از این توسعه، ایجاد بستری مشترک برای ارزیابی طیف وسیع‌تری از کاربردهای اینترنت اشیاء و پاسخگویی به نیازهای رو به گسترش این فناوری در کشور است.

انطباق با استانداردهای جهانی و ارتقای ارزیابی امنیت و عملکرد

رئیس پژوهشکده فناوری اطلاعات پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به ارتقای روش‌شناسی آزمون‌ها، گفت: در توسعه نظام ارزیابی تجهیزات هوشمند، از مطالعات تطبیقی مراکز بین‌المللی و چارچوب‌ها و استانداردهای شاخص جهانی در حوزه کارکردی و امنیت اینترنت اشیاء، پروتکل‌های ارتباطی و تبادل داده استفاده شده است. همچنین در این آزمایشگاه به موازات، سامانه اختصاصی ثبت، گزارش گیری و تحلیل نتایج آزمون نیز توسعه یافته تا امکان رصد و پایش لحظه‌ای وضعیت تجهیزات مورد ارزیابی، فراهم شود.

آریانیان خاطرنشان کرد: در کنار شاخص‌های عملکردی، الزامات امنیتی از جمله راه‌اندازی امن، سازوکارهای رمزنگاری و مدیریت دسترسی‌ها نیز مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. این رویکرد به سنجش دقیق‌تر کیفیت، امنیت و پایداری محصولات پیش از ورود به بازار کمک می‌کند و ظرفیت کشور را برای ارزیابی تخصصی فناوری‌های نوین ارتقاء می‌دهد.

جهش ۳.۵ برابری خدمات آزمایشگاهی در دوره دوساله

آریانیان با اشاره به افزایش ظرفیت خدمات تخصصی آزمایشگاهی پژوهشگاه، اظهار کرد: در کنار توسعه زیرساخت‌های ارزیابی تجهیزات و محصولات حوزه هوشمندسازی، سکوهای ارزیابی خدمات پایه ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز ارتقاء یافته‌اند. این خدمات حوزه‌هایی همچون مراکز داده، خدمات ابری، پیام‌رسان‌ها و سیستم‌عامل‌ها را در بر می‌گیرد.

وی افزود: مجموعه اقدامات انجام‌شده در توسعه زیرساخت‌های آزمایشگاهی و ارتقای سکوهای ارزیابی، زمینه افزایش نزدیک به سه و نیم برابری ارائه خدمات تخصصی آزمایشگاهی به زنجیره زیست‌بوم ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور را فراهم کرده است. این رشد، بیانگر توسعه ظرفیت‌های فنی و تخصصی پژوهشگاه و افزایش توان پاسخگویی به نیازهای جدید صنعت فاوا است.

رئیس پژوهشکده فناوری اطلاعات پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با تأکید بر اهمیت ایجاد زیرساخت‌های معتبر ارزیابی محصولات فناورانه، تصریح کرد: توسعه دامنه آزمون‌ها، ارتقای روش‌های ارزیابی، ایجاد ظرفیت‌های تخصصی جدید و حرکت به سمت مرجعیت آزمایشگاهی، از جمله اقداماتی است که در مسیر تقویت توان داخلی و کاهش وابستگی به مراکز خارجی دنبال شده است.

وی در پایان با اشاره به اخذ گواهی‌نامه‌های معتبر خدمات آزمایشگاهی، تأکید کرد: این اقدامات پشتوانه فنی و حاکمیتی لازم را برای تنظیم‌گری جامع، صیانت از داده‌های ملی و توسعه ایمن فناوری‌های نوین در کشور تقویت می‌کند و زمینه بهره‌گیری مطمئن‌تر از ظرفیت‌های اینترنت اشیاء را در زیست‌بوم ارتباطات و فناوری اطلاعات فراهم می‌کند.