ICTna.ir – بر اساس گزارش جدید آژانس مخابرات سازمان ملل متحد، قیمت دسترسی به اینترنت در حال کاهش است، اما از هر ده اقتصاد در سراسر جهان، سه اقتصاد هنوز به هدف مقرون به صرفه بودن اینترنت که توسط ITU تعیین شده است، دست نیافته‌اند و این طبیعتاً تأثیر غیرمستقیمی بر استفاده از اینترنت در سراسر جهان دارد.

به گزارش گروه اخبار خارجی آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا)، یافته اصلی گزارش «حقایق و ارقام ۲۰۲۶» اتحادیه بین‌المللی مخابرات، حاوی نکته مثبتی است: بیش از سه چهارم جمعیت جهان اکنون از اینترنت استفاده می‌کنند.

به طور دقیق‌تر، این آژانس تخمین می‌زند که ۶.۳ میلیارد نفر یا ۷۶درصد از جمعیت جهان از اینترنت استفاده می‌کنند که نسبت به ۶.۱ میلیارد نفر یا ۷۴درصد در سال گذشته افزایش یافته است.

این آمار رشد بدی نیست. و شایان ذکر است که ITU تخمین‌های خود را نسبت به سال ۲۰۲۵ که در ابتدا اعلام کرده بود ۶ میلیارد نفر آنلاین هستند، اصلاح کرده است.

با این حال، هنوز تعداد زیادی از مردم آفلاین هستند؛ به طور دقیق، ۲ میلیارد نفر از آنها. باز هم، این نشان دهنده بهبود نسبت به ۲.۱ میلیارد نفر در سال گذشته است، رقمی که نسبت به ۲.۲ میلیارد نفر اصلاح شده است. اما شکی نیست که دنیای دیجیتال دچار تفرقه شده است.

دورین بوگدان-مارتین، دبیرکل ITU، در این خصوص گفت: «در عصر هوش مصنوعی، آفلاین بودن به معنای محروم شدن از فرصت‌های بی‌شماری، از آموزش گرفته تا اشتغال است. اکنون بیش از هر زمان دیگری، باید اتصال را گسترش دهیم و آن را برای همه و در همه جا معنادار کنیم.»

بخش قابل توجهی از دلیل این شکاف، مقرون به صرفه بودن است.

این گزارش نشان می‌دهد که میانگین قیمت جهانی یک سبد پهنای باند موبایل برای یک بسته 5 گیگابایتی که فقط داده را ارائه می‌دهد، از 1.3 درصد در سال 2025 به 1.2 درصد از درآمد ناخالص ملی سرانه (GNI) کاهش یافته است، در حالی که این رقم برای سبد پهنای باند ثابت از 2.5 درصد به 2.3 درصد کاهش یافته است.

در ظاهر، این ارقام بسیار خوب به نظر می‌رسند. ITU «مقرون به صرفه» را خدماتی تعریف می‌کند که هزینه آن ۲درصد از درآمد ناخالص ملی سرانه باشد؛ این را «هدف اتصال جهانی و معنادار (UMC) برای مقرون به صرفه بودن» می‌نامد. قیمت خدمات ثابت، اگرچه در حال کاهش است، اما کمی پایین‌تر از این محدوده است، در حالی که هزینه‌های خدمات تلفن همراه در این محدوده قرار دارد.

با این حال، جهان جای بزرگی است و در داده‌های اصلی، اختلافات زیادی وجود دارد. در حالی که اکثر مناطق جهان در حوزه موبایل زیر آستانه ۲درصد قرار دارند، طبیعتاً بازارهایی در آنها وجود دارد که این آستانه را ندارند. و آفریقا به طور کلی کاملاً خارج از این محدوده است، قیمت‌ها از بیش از ۵درصد در سال گذشته به ۴.۵درصد از درآمد ناخالص ملی سرانه کاهش یافته است.

جالب اینجاست که اروپا با 0.3 درصد درآمد ناخالص ملی سرانه، مقرون‌به‌صرفه‌ترین پهنای باند موبایل را دارد که نسبت به 0.4 درصد سال گذشته کاهش یافته است. بدون شک اپراتورهای تلفن همراه منطقه دوست دارند که رگولاتورها به این ارقام توجه کنند.

در بخش اینترنت ثابت، اکثر مناطقی که از هدف مقرون‌به‌صرفه بودن ITU فراتر رفته‌اند و برخی شاهد افزایش قیمت‌ها نسبت به سال گذشته بوده‌اند، شاهد افزایش قیمت‌ها بوده‌اند؛ قاره آمریکا از ۳.۱ درصد به ۳.۵ درصد از درآمد ناخالص ملی سرانه افزایش یافته است، در حالی که کشورهای عربی از ۳ درصد به ۳.۶ درصد رسیده‌اند. اما در حالی که اکثر آنها در فاصله معقولی از هدف ۲ درصد قرار دارند، آفریقا بار دیگر از بقیه متمایز است و قیمت اینترنت ثابت به ۱۲ درصد از درآمد می‌رسد که نسبت به کمی بیش از ۱۵ درصد سال گذشته کاهش یافته است.

در هر دو بخش ثابت و سیار، اقتصادهای پردرآمد از خدماتی با قیمتی کمتر از ۲ درصد بهره‌مند می‌شوند، در حالی که اقتصادهای کم‌درآمد بسیار فراتر از آن هستند.

اتحادیه بین‌المللی مخابرات اعلام کرد، با وجود کاهش عمده قیمت‌ها، «عدم توانایی مالی همچنان مانع اصلی استفاده از اینترنت، به ویژه در اقتصادهای کم‌درآمد است.»

گزارش این موسسه نشان می‌دهد که به طور متوسط ​​مشترکین در اقتصادهای با درآمد متوسط ​​رو به پایین، بیش از هفت برابر سهم درآمد خود را صرف خرید پهنای باند موبایل می‌کنند، در حالی که مشترکین در اقتصادهای با درآمد بالا و مشترکین در اقتصادهای کم‌درآمد حدود 20 برابر بیشتر هزینه می‌کنند؛ هزینه اشتراک پهنای باند ثابت معادل بیش از یک چهارم میانگین درآمد در یک اقتصاد کم‌درآمد است.

جمع‌بندی ITU مبنی بر اینکه «شکاف‌های دیجیتالی در حال کاهش هستند، اما همچنان قابل توجه هستند»، دقیق به نظر می‌رسد.