رئیس سازمان فضایی ایران با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در اجرای پروژه‌های فضایی کشور، مشارکت جدی بخش خصوصی را شرط پایداری اقتصاد فضایی دانست و بر واگذاری پروژه‌ها به شرکت‌های توانمند، تشکیل کنسرسیوم‌های تخصصی و ایجاد سازوکارهای جدید تأمین مالی برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در این صنعت تأکید کرد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فضایی ایران، نشست هم‌اندیشی با شرکت‌های خصوصی فعال در صنعت فضایی، با حضور حسن سالاریه، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فضایی ایران، مصطفی مافی، رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات و جمعی از معاونان و مدیران دو مجموعه برگزار شد.

تغییر نقش حاکمیت از مجری به تنظیم‌گر

حسن سالاریه در این نشست با ترسیم رویکردهای آینده توسعه صنعت فضایی کشور، مشارکت بخش خصوصی را لازمه شکل‌گیری اقتصاد فضایی پایدار دانست و گفت: نقش حاکمیت و سازمان فضایی ایران باید به‌تدریج از اجرای مستقیم پروژه‌ها به سمت تنظیم‌گری، نظارت و تحقیق و توسعه تغییر کند.

وی افزود: هدف وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات این است که هر جا بخش خصوصی از توانمندی و آمادگی لازم برخوردار باشد، اجرای پروژه‌ها به این بخش واگذار شود تا با ایجاد رقابت سالم، کیفیت خدمات و محصولات ارتقا یابد. در همین راستا، برنامه‌ریزی برای برگزاری مناقصات ویژه شرکت‌های بخش خصوصی در دستور کار قرار دارد.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به ریسک بالای پروژه‌های فضایی، بر ضرورت هم‌افزایی شرکت‌ها و تشکیل کنسرسیوم‌های تخصصی تأکید کرد و گفت: اجرای پروژه‌های فضایی به‌صورت انفرادی دشوار است و شرکت‌ها می‌توانند با تجمیع ظرفیت‌های خود و شکل‌دهی زنجیره ارزش، ضمن کاهش ریسک‌های مالی و عملیاتی، قدرت چانه‌زنی بیشتری در تعامل با سرمایه‌گذاران به دست آورند.

سالاریه همچنین شکل‌گیری ساختار صنفی منسجم برای شرکت‌های فعال در این صنعت را ضروری دانست و افزود: بخش خصوصی برای پیگیری مطالبات و مسائل مشترک خود به یک تشکل یا اتحادیه قدرتمند نیاز دارد. از سوی دیگر، با توجه به هزینه‌های بالای پروژه‌های فضایی و محدودیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری سنتی در تأمین مالی آن‌ها، ایجاد صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر تخصصی و کارگزاری‌های مرتبط اهمیت زیادی دارد.

وی با اشاره به ظرفیت اعتبارات مالیاتی برای جذب سرمایه‌گذاری در پروژه‌های پرریسک، از آمادگی سازمان فضایی ایران برای همکاری با سایر نهادها به‌منظور تسهیل تأمین مالی این پروژه‌ها خبر داد و استفاده از الگوهای مشارکت عمومی و خصوصی (PPP) و ظرفیت دانشگاه‌ها را از دیگر مسیرهای پیش‌بینی‌شده برای توسعه این صنعت برشمرد.

پیشنهاد ایجاد زون فضایی در پارک فاوا

در ادامه این نشست، مصطفی مافی، رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات، از برنامه‌های این مجموعه برای واگذاری زمین، ارائه تسهیلات و شکل‌دهی کنسرسیوم‌های صنعتی با هدف حمایت از شرکت‌های فعال در صنعت فضایی خبر داد.

مافی چهار محور تأمین زمین و زیرساخت‌های ساخت‌وساز، تسهیلات مالی، تشکیل کنسرسیوم‌های صنعتی و توسعه زیرساخت‌های پژوهشی و سرمایه‌گذاری را از مهم‌ترین زمینه‌های حمایت پارک فاوا از شرکت‌های فضایی عنوان کرد.

وی با اشاره به آمادگی پارک فاوا برای واگذاری قطعات زمین به شرکت‌های متقاضی بر اساس قرارداد حق انتفاع ۴۰ ساله، افزود: با همکاری صندوق‌های حمایتی می‌توان دوره بازپرداخت هزینه‌ها را برای شرکت‌های فضایی افزایش داد تا فشار مالی بر آن‌ها کاهش یابد.

رئیس پارک فاوا همچنین ایجاد یک زون تخصصی فضایی برای استقرار شرکت‌های فعال این صنعت در پارک را پیشنهاد کرد و گفت: این اقدام علاوه بر کمک به شکل‌گیری زنجیره ارزش صنعت فضایی، زمینه ارائه پروژه‌های منسجم به سرمایه‌گذاران، تسهیل جذب سرمایه، کاهش هزینه‌های عملیاتی و اشتراک‌گذاری خدمات اداری و آزمایشگاهی را فراهم می‌کند.