دولت الکترونیک

فناوری اطلاعات

November 22, 2026
۱۳:۱۲ یکشنبه، ۱ام آذرماه ۱۴۰۵
کد خبر: 233725

رکوردشکنی ایران در دولت الکترونیک/ صعود در رده‌بندی جهانی

منبع: ایسنا

ایران در تازه‌ترین ارزیابی سازمان ملل متحد از شاخص توسعه دولت الکترونیک در سال ۲۰۲۶، با ۱۴ پله صعود از رتبه ۱۰۱ به جایگاه ۸۷ جهان رسیده و بالاترین امتیاز خود از زمان آغاز این ارزیابی‌ها را ثبت کرد؛ دستاوردی که رشد خدمات آنلاین، بهبود زیرساخت‌های ارتباطی و توسعه خدمات دیجیتال را به‌عنوان پیشران‌های اصلی تحول دولت الکترونیک کشور برجسته می‌کند.

توسعه دولت الکترونیک و گسترش خدمات دیجیتال در سال‌های اخیر به یکی از معیارهای مهم سنجش پیشرفت کشورها در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات تبدیل شده است. در همین راستا، تازه‌ترین ارزیابی سازمان ملل متحد از شاخص توسعه دولت الکترونیک (EGDI) در سال ۲۰۲۶، از بهبود جایگاه ایران در این حوزه حکایت دارد؛ به‌طوری که کشورمان با ۱۴ پله صعود نسبت به ارزیابی سال ۲۰۲۴، از رتبه ۱۰۱ به رتبه ۸۷ جهان رسیده است.

بر اساس این ارزیابی، امتیاز ایران در شاخص توسعه دولت الکترونیک از ۰.۶۵۶۴ در سال ۲۰۲۴ به ۰.۷۴۲۷ در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته که بالاترین امتیاز کشور از زمان آغاز ارزیابی‌های سازمان ملل در سال ۲۰۰۳ محسوب می‌شود. این پیشرفت در شرایطی رقم خورده که توسعه خدمات برخط، تقویت زیرساخت‌های ارتباطی و افزایش دسترسی شهروندان به خدمات دیجیتال، از مهم‌ترین محورهای تحول در نظام ارائه خدمات عمومی به شمار می‌رود.

بررسی جزئیات این ارزیابی نشان می‌دهد خدمات آنلاین بیشترین نقش را در ارتقای امتیاز ایران داشته است. امتیاز کشور در شاخص خدمات آنلاین (OSI) با رشد ۵۴.۹ درصدی از ۰.۳۷۷۳ به ۰.۵۸۴۵ رسیده و سطح عملکرد ایران در این مؤلفه از گروه متوسط به گروه بالا ارتقا یافته است. این تغییر بیانگر اهمیت توسعه خدمات عمومی برخط، بهبود دسترسی شهروندان به خدمات الکترونیکی و تسهیل فرآیندهای اداری از طریق بسترهای دیجیتال است؛ موضوعی که می‌تواند ضمن کاهش مراجعات حضوری، سرعت و کیفیت ارائه خدمات به مردم را افزایش دهد.

زیرساخت ارتباطی؛ پشتوانه توسعه دولت دیجیتال

در کنار رشد خدمات آنلاین، زیرساخت‌های ارتباطی نیز سهم مهمی در بهبود جایگاه ایران داشته‌اند. امتیاز کشور در شاخص زیرساخت مخابراتی (TII) از ۰.۸۹۸۷ در سال ۲۰۲۴ به ۰.۹۵۶۴ در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته و ایران توانسته جایگاه خود را در گروه کشورهای دارای عملکرد بسیار بالا حفظ کند. این شاخص اهمیت توسعه شبکه‌های ارتباطی، افزایش دسترسی به اینترنت و تقویت زیرساخت‌های مخابراتی را در مسیر گسترش دولت الکترونیک نشان می‌دهد؛ چراکه ارائه خدمات دیجیتال گسترده و پایدار بدون برخورداری از زیرساخت‌های ارتباطی مناسب امکان‌پذیر نیست.

یکی دیگر از بخش‌های قابل توجه گزارش سازمان ملل، بهبود جایگاه ایران در شاخص خدمات برخط محلی (LOSI) است. ایران در این شاخص با ۳۴ پله صعود از رتبه ۹۹ به رتبه ۶۵ جهان رسیده و امتیاز آن نیز با رشد ۱۱۸.۹ درصدی از ۰.۳۴۳۸ به ۰.۷۵۲۵ افزایش یافته است. این پیشرفت نشان‌دهنده بهبود وضعیت خدمات دیجیتال در سطح محلی و شهری و اهمیت توسعه سامانه‌هایی است که شهروندان از طریق آنها بتوانند خدمات مورد نیاز خود را بدون مراجعه حضوری دریافت کنند.

همچنین امتیاز ایران در شاخص مشارکت الکترونیکی با رشد ۹۳.۶۲ درصدی از ۰.۱۷۸۱ به ۰.۳۴۴۸ رسیده و سطح عملکرد کشور در این بخش از گروه پایین به گروه متوسط ارتقا یافته است. توسعه بسترهای دریافت نظرات مردم، دسترسی به اطلاعات عمومی و مشارکت شهروندان در فرآیندهای تصمیم‌گیری، از جمله زمینه‌های مرتبط با این مؤلفه محسوب می‌شود.

هماهنگی دستگاه‌ها برای تثبیت جایگاه ایران

همزمان با انتشار نتایج ارزیابی‌های بین‌المللی، تقویت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول برای بهبود جایگاه ایران در شاخص‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز در دستور کار قرار گرفته است. در همین راستا، جلسه کمیته تخصصی شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات (IDI) با حضور نمایندگان دستگاه‌های مرتبط، اپراتورهای ارتباطی و مرکز آمار ایران اخیرا برگزار شد.

هدف از تشکیل این کمیته، فراتر رفتن از فرآیند معمول جمع‌آوری و ارسال آمار و اطلاعات و حرکت به سمت تحلیل تخصصی شاخص‌ها، شناسایی نقاط قوت و ضعف، ارتقای کیفیت داده‌ها و استفاده از ظرفیت مشترک دستگاه‌ها برای بهبود جایگاه ایران در ارزیابی‌های بین‌المللی عنوان شده است.
در این نشست بر ضرورت مشارکت فعال دستگاه‌های مسئول، استمرار تعاملات و ایجاد سازوکار منسجم برای پیگیری شاخص‌های بین‌المللی تأکید شد؛ رویکردی که می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر چالش‌های حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات و برنامه‌ریزی برای رفع آنها کمک کند.

توسعه دولت الکترونیک در مسیر هوشمندسازی خدمات

با وجود پیشرفت ثبت‌شده در ارزیابی سال ۲۰۲۶، نتایج شاخص‌ها نشان می‌دهد توسعه دولت الکترونیک همچنان به تقویت هم‌زمان چند مؤلفه نیاز دارد. در حالی که زیرساخت مخابراتی ایران در سطح عملکرد بسیار بالا قرار گرفته، امتیاز سرمایه انسانی از ۰.۶۹۳۲ به ۰.۶۸۷۲ رسیده و ضرورت توجه بیشتر به توسعه مهارت‌های دیجیتال و ارتقای سواد فناوری اطلاعات را برجسته می‌کند.

در مجموع، صعود ۱۴ پله‌ای ایران در شاخص توسعه دولت الکترونیک و ثبت بالاترین امتیاز تاریخی کشور، نشان‌دهنده روند رو به رشد خدمات دیجیتال و زیرساخت‌های ارتباطی است؛ روندی که تداوم آن به توسعه یکپارچه خدمات، افزایش دسترس‌پذیری، تقویت مشارکت الکترونیکی مردم و هماهنگی بیشتر دستگاه‌های اجرایی وابسته است. در نهایت، اهمیت این ارتقای رتبه زمانی بیش از پیش نمایان می‌شود که شهروندان بتوانند آثار آن را در زندگی روزمره خود، از کاهش مراجعات اداری و دسترسی آسان‌تر به خدمات عمومی تا افزایش سرعت و کیفیت پاسخگویی دستگاه‌ها، احساس کنند.

  • مشترک شوید!

    برای عضویت در خبرنامه روزانه ایستنا؛ نشانی پست الکترونیکی خود را در فرم زیر وارد نمایید. پس از آن به صورت خودکار ایمیلی به نشانی شما ارسال میشود، برای تکمیل عضویت خود و تایید صحت نشانی پست الکترونیک وارد شده، می بایست بر روی لینکی که در این ایمیل برایتان ارسال شده کلیک نمایید. پس از آن پیامی مبنی بر تکمیل عضویت شما در خبرنامه روزانه ایستنا نمایش داده میشود.

    با عضویت در خبرنامه پیامکی آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا) به طور روزانه آخرین اخبار، گزارشها و تحلیل های حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات را در هر لحظه و هر کجا از طریق پیام کوتاه دریافت خواهید کرد. برای عضویت در این خبرنامه، مشترکین سیمکارت های همراه اول لازم است عبارت 150 را به شماره 201464 و مشترکین سیمکارت های ایرانسل عبارت ozv ictn را به شماره ۸۲۸۲ ارسال کنند. دریافت موفق هر بسته خبری که محتوی پیامکی با حجم ۵پیامک بوده و ۴ تا ۶ عنوان خبری را شامل میشود، ۳۵۰ ریال برای مشترک هزینه در بردارد که در صورتحساب ارسالی از سوی اپراتور مربوطه محاسبه و از اعتبار موجود در حساب مشترکین سیمکارت های دائمی کسر میشود. بخشی از این درآمد این سرویس از سوی اپراتور میزبان شما به ایستنا پرداخت میشود. مشترکین در هر لحظه براساس دستورالعمل اعلامی در پایان هر بسته خبری قادر خواهند بود اشتراک خود را در این سرویس لغو کنند. هزینه دریافت هر بسته خبری برای مشترکین صرفا ۳۵۰ ریال خواهد بود و این هزینه برای مشترکین در حال استفاده از خدمات رومینگ بین الملل اپراتورهای همراه اول و ایرانسل هم هزینه اضافه ای در بر نخواهد داشت.