ورود به سومین ماه اختلال و قطع اینترنت، حالا دیگر فقط یک مسئله ارتباطی نیست؛ نشانه‌ای از ورود آرام اقتصاد دیجیتال به مرحله‌ای از رکود زنجیره‌ای است که از فروش آنلاین آغاز می‌شود و تا تولید، تبلیغات و اشتغال واقعی ادامه پیدا می‌کند.

در شرایطی که اختلال اینترنت ادامه دارد، فریلنسرها به عنوان اولین گروه حذف‌شده از بازار کار آنلاین مطرح شده‌اند. برنامه‌نویسان، طراحان و مترجمان که بخش بزرگی از درآمد خود را از پروژه‌های آنلاین تأمین می‌کنند، به دلیل محدودیت‌های اینترنتی با مشکلات جدی در دسترسی به بازار کار خود مواجه شده‌اند. به گفته فعالان این حوزه، «پروژه‌های نیمه‌کاره بسیاری به دلیل اختلالات اینترنتی باقی مانده‌اند.»

اقتصاد پلتفرمی در حال فرسایش
در اقتصاد پلتفرمی، پلتفرم‌های خدماتی مانند تاکسی‌های اینترنتی و سرویس‌های سفارش غذا اگرچه همچنان به کار خود ادامه می‌دهند، اما کاهش تقاضا و افزایش هزینه‌های عملیاتی منجر به کاهش درآمد فعالان این بخش شده است. فعالان این حوزه تأکید دارند که «اختلال اینترنت موجب فرسایش درآمد در این بخش‌ها شده و در بلندمدت این روند می‌تواند به خروج تدریجی نیروی کار از بازار منجر شود.»

همچنین داده‌های تجربی از دوره‌های قبلی نشان می‌دهد که حجم پروژه‌های این گروه تا ۷۰ یا حتی ۸۰ درصد کاهش پیدا می‌کند. علاوه بر این، اختلال در پرداخت‌های ارزی و از دست رفتن اعتبار حساب‌های کاری در پلتفرم‌های بین‌المللی، باعث می‌شود حتی پس از بازگشت شرایط، بازسازی موقعیت شغلی آن‌ها به‌سادگی ممکن نباشد.

با ادامه وضعیت کنونی، روندهای مختلفی در اقتصاد دیجیتال ایران در حال شکل‌گیری است. طبق گفته فعالان این حوزه، این روندها می‌توانند به کاهش رقابت و افزایش انحصار در بازار منجر شوند. در نهایت، این تغییرات ساختار اقتصادی کشور را تغییر داده و سهم کسب‌وکارهای خرد را به شدت کاهش می‌دهد.

در نهایت، سؤال اصلی این است که آیا می‌توان اینترنت، به عنوان زیرساختی حیاتی برای اقتصاد و اشتغال کشور، را به‌طور محدود و گزینشی مدیریت کرد، یا باید آن را به‌عنوان یک مؤلفه حیاتی در سیاست‌گذاری اقتصادی بازتعریف کرد؟ پاسخ به این پرسش می‌تواند مسیر آینده اقتصاد دیجیتال ایران را مشخص کند.