جنگ تحمیلی سوم از پیچیده‌ترین جنگ‌های ترکیبی علیه زیرساخت‌های حیاتی کشورمان بود.با وجود آنکه ۵۰۰ سایت مخابراتی مورد هجمه و حمله سایبری قرار گرفتند اما در ارائه خدمات عمومی، آموزشی و بانکی مردم بر بستر شبکه ارتباطی کشور وقفه‌ای ایجاد نشد و مجموعه وزارت ارتباطات تمام تلاش خود را به کار گرفت تا مردم از حال و روز همدیگر در آن شرایط سخت باخبر شوند.

در روزهای اول جنگ تحمیلی سوم، اینترنت به دلایل امنیتی و جلوگیری از حملات سایبری از دسترس خارج شد تا به شبکه‌های اطلاعاتی، بانکی و برخی زیرساخت‌های کشور آسیب وارد نشود. اگرچه این اقدام موجب بروز محدودیت در دسترسی کاربران به اینترنت بین‌المللی شد اما به گفته مسوولان در آن مقطع، در بحث ثبات و امنیت ملی یک راهبرد دفاعی در آن شرایط بحرانی به شمار می‌رفت.

به گفته کارشناسان،‌ جنگ رمضان، یکی از پیچیده‌ترین جنگ‌های ترکیبی علیه زیرساخت‌های حیاتی کشورمان بود؛ جنگی تمام عیار که اگر تلاش بی وقفه و خدمت رسانی دستگاه های ارتباطی نبود شاید جریان زندگی مردم، نیازمندی‌ها و ارتباطات آنها مختل می‌شد. در روزهای جنگ که مردم بیش از هر زمان دیگری نیاز داشتند از حال و روز همدیگر، خانواده و بستگان خود باخبر شوند، برقراری ارتباط رسالت مهمی بود که وزارت ارتباطات بردوش گرفت و تمام بخش های حاکمیتی و خصوصی در حوزه ارتباطات اهتمام خود را به کار گرفتند تا آرامش روانی جامعه در کنار پایداری ارتباطات حفظ شود.

شبکه ملی اطلاعات شبکه زمان جنگ نیست، بلکه شبکه‌ای است که غیر از جنگ و بحران هم رسالت خود را دنبال می کند و رسالتش ارائه خدمات پایدار و امن با بهترین تسهیلات به آحاد مردم است.به گفته احسان چیت‌ساز ـ معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات، با وجود آنکه بیش از ۵۰۰ سایت مخابراتی در کشور در اثر جنگ تحمیلی سوم صدمه دید اما شبکه ارتباطات کشور پایدار ماند و خدمت‌رسانی در کشور متوقف نشد.شبکه ارتباطی داخل ایران ظرفیت ارزشمندی از خود نشان داد و از اختلال گسترده در شریان اقتصادی و اجتماعی کشور جلوگیری کرد.

در شرایط جنگ، اپراتورها، سازمان‌ها و دستگاه‌های مخابراتی و ارتباطی در کنار مردم قرار گرفتند و اجازه ندادند شبکه بانکی کشور تضعیف یا تراکنش‌های بانکی دچار وقفه شود. سایت‌ها و سامانه‌های الکترونیکی به خدمت مستمر ادامه دادند، زنجیره آموزش در بستر فضای مجازی حفظ شد و خدمات امدادی، درمانی و عمومی و ارسال بسته‌های پستی با کمترین مشکل و چالشی تداوم یافت.

از نگاه کارشناسان آنچه باعث مقاومت و ایستادگی مردم در دوران جنگ تحمیلی سوم شد، ماحصل سال‌ها تاب‌آوری، سرمایه‌گذاری، طراحی شبکه، ارتقای امنیت سایبری و گسترش زیرساخت‌ها با بهره‌گیری از ظرفیت نیروهای ماهر و متخصص حوزه ارتباطات بود که به تقویت این تاب‌آوری کمک کرد.

در جنگ تحمیلی سوم، حفظ پایداری ارتباطات در سایه شبکه ملی اطلاعات صورت گرفت. شبکه ملی اطلاعات یا اینترنت داخلی، پروژه‌ای برای توسعه شبکه زیرساخت امن و پایدار ملی در ایران است؛ شبکه‌ای مردم‌نهاد با جایگاه کلیدی در زنجیره ارزش اقتصاد دیجیتال که متکی بر برترین فناوری‌های زیرساختی از جمله نسل‌های نوین ارتباطی مانند ۵G و توسعه فیبر نوری است. متاسفانه به دلیل عدم اطلاع‌رسانی دقیق یا عدم آگاهی مردم، تصور این است که شبکه ملی اطلاعات به منزله اینترنت محدود و به دور از ارتباطات جهانی است در حالی که هیچ شبکه‌ای نمی‌تواند جایگزین اینترنت بین‌المللی شود و شبکه ملی اطلاعات هم چنین کارکردی ندارد و قرار نیست محدودیت‌هایی برای دسترسی کاربران با جهان خارج ایجاد کند.

این شبکه درواقع ظرفیت لازم برای نگهداری و تبادل امن اطلاعات داخلی در کشور به منظور توسعه‌ خدمات الکترونیکی و دسترسی به اینترنت از طریق بستر ارتباطی باند پهن‌ سراسری برای کاربران خانگی، کسب‌وکارها و دستگاه‌های اجرایی را فراهم می‌کند.

شبکه ملی با هدف استقلال کامل و کاهش وابستگی به شبکه جهانی اینترنت طراحی و راه‌اندازی شد تا به توانایی‌های داخلی خود متکی باشیم و به دلیل تحریم‌های اینترنتی ناعادلانه امور اداری و روزمره مردم متوقف نشود.

وحید یزدانیان ـ معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات در گفت‌وگو با ایسنا، معتقد است که درخصوص شبکه ملی اطلاعات باید یک اعتماد عمومی ایجاد شود زیرا با ایجاد اعتماد، سرمایه بخش خصوصی وارد شبکه شده و توسعه و رونق شبکه با همت بخش خصوصی محقق می شود.

وی در عین حال لزوم انجام تکالیف و ماموریت‌های سایر دستگاه‌ها برای توسعه شبکه ملی را یادآور شده و می‌گوید: وزارت ارتباطات تنها دستگاه مسئول در پروژه شبکه ملی نیست و باید دستگاه‌های دیگر نیز به تکالیف خود در این خصوص عمل کنند.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات درباره میزان تاب‌آوری این شبکه در شرایط جنگ نیز گفت:آنچه مسلم است شبکه ملی اطلاعات شبکه زمان جنگ نیست، بلکه شبکه‌ای است که غیر از جنگ و بحران هم رسالت خود را دنبال می کند و رسالتش ارائه خدمات پایدار و امن با بهترین تسهیلات به آحاد مردم است اما با وجود فشار زیادی که به شبکه ارتباطی کشور در دوران جنگ وارد شد،شبکه ملی اطلاعات دسترسی به خدمات مختلف را برای مردم ایجاد کرد.خرید و فروش کالاها بر بستر شبکه انجام می شد و مردم خدمات مورد نیاز خود را دریافت کردند.

به گفته یزدانیان، در دوران جنگ بیش از پیش به این مساله پی بردیم که شبکه ملی اطلاعات چقدر لازم است و قابلیت‌های آن را درک کردیم.

وی در یک گفت‌وگوی تلویزیونی اعلام کرد: انتظار ما این است که آحاد مردم نیز به اهمیت این موضوع پی‌برده‌اند که شبکه ملی اطلاعات شبکه‌ای است که هدفش راحتی کاربر است تا از داخل منزل یا محل کار امور خدماتی و روزمره خود را انجام دهند.

معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات درعین حال تاکید کرد که بسیاری از خدماتی که اکنون مردم استفاده می‌کنند بر بستر شبکه ملی است و خدمات دولت الکترونیک نظیر آموزش، بهداشت و درمان و امور اداری و بانکی در این بستر انجام می‌شود.

وی گفت: در شرایط جنگ به نقاط قوت و ضعف شبکه ملی دست پیدا کردیم و وقتی با حجم زیادی از مراجعات کاربران به پیام‌رسان‌های داخلی مواجه شدیم به تقویت بیش از پیش زیرساخت‌های پیام‌رسان‌ها واقف شدیم.

خوشبختانه وجود شبکه ملی اطلاعات، دسترسی امن و پایدار به سرویس‌های ملی را برای کاربران فراهم می‌کند زیرا بستر اجرای آن فیبرنوری است و این شبکه توسط شرکت ارتباطات زیرساخت حمایت و توسعه داده می‌شود. با توجه به این مساله می‌توان به اهمیت اینترنت داخلی پی‌برد همچنان که بسیاری از کشورهای جهان مثل آلمان، برزیل، چین و روسیه نیز به سمت ایجاد اینترنت داخلی پیش رفته‌اند.

سید ستار هاشمی – وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات روز گذشته در جلسه هفتگی شورای راهبری شبکه ملی اطلاعات که با موضوع تولید محتوا در شبکه ملی اطلاعات برگزار شد، تکالیف دستگاه‌های مختلف بر اساس سند شبکه ملی اطلاعات در حوزه تولید محتوا را یاد آور شد و بر ضرورت ارزیابی اقدامات انجام‌شده و میزان موفقیت دستگاه‌های متولی در این زمینه تأکید کرد.

تاکید وزیر ارتباطات بازنگری سند شبکه ملی اطلاعات متناسب با برنامه هفتم بود و عنوان کرد که این موضوع از تکالیف مرکز ملی فضای مجازی است و وزارت ارتباطات برای همکاری در این زمینه اعلام آمادگی کرده و پیگیر انجام هرچه سریع‌تر این بازنگری است تا مطالب و موضوعات مطرح‌شده در این سند به‌روزرسانی شود.

شبکه ملی با هدف استقلال کامل و کاهش وابستگی به شبکه جهانی اینترنت طراحی و راه‌اندازی شد تا در زمان‌هایی که به هر دلیل دسترسی ایرانیان به شبکه جهانی قطع یا ارتباطات بین‌المللی محدود شود، به توانایی‌های داخلی خود متکی باشیم و به دلیل تحریم‌های اینترنتی ناعادلانه امور اداری و روزمره مردم متوقف نشود.

صرفنظر از بحث پایداری ارتباطات در شرایط بحرانی، در دنیای امروز دسترسی به اینترنت بین الملل حقیقتی انکارناپذیر است و نمی‌توان خود را از ارتباطات جهانی بی نیاز دانست. در این بین شبکه ملی اطلاعات نه تنها مانع دسترسی به اینترنت جهانی نیست؛ بلکه در امتداد اینترنت جهانی قرار دارد و به هیچ وجه جایگزین آن نیست. شبکه ملی اطلاعات با این هدف ایجاد شده تا در کنار اینترنت جهانی نیاز کاربران را در شرایط خاص برطرف کند؛ زیرا همه آحاد جامعه و اقشار مختلف اعم از دانشجویان، دانش آموزان، محققان، کارشناسان، صنعتگران، ورزشکاران، اهالی هنر و رسانه، فعالان اقتصادی و کسب و کارها و به یک معنا صاحبان مشاغل مختلف برای انجام فعالیت‌های روزمره خود به اینترنت نیاز دارند و اینترنت ملی برای حفظ پایداری ارتباط و بر زمین نماندن امور اداری و روزمره مردم ضروری است.