تحریم و قطعی اینترنت، مشکلات زیادی را برای صنعت بازی ایران ایجاد کرده و اعتبار جهانی بازی‌سازان ایرانی را زیر سؤال برده است.
صنعت بازی ایران دیگر صرفا با «اختلال اینترنت» دست‌وپنج نرم نمی‌کند. این روزها، طوفانی از بحران‌ها (از آسیب فیزیکی زیرساخت‌ها گرفته تا انزوای کامل از بازارهای جهانی)، استودیوهای بازی‌سازی را در محاصره قرار داده است. فعالان این حوزه هشدار می‌دهند که ادامه‌ی این روند، پایان کار بازی‌سازی حرفه‌ای در ایران را رقم خواهد زد.

فشار مضاعف ناشی از جنگ اخیر و اختلالات گسترده‌ی ارتباطی، صنعتی را که پتانسیل تبدیل‌شدن به هاب منطقه‌ای را داشت، به بن‌بست رانده است. بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای از ارائه‌ی اینترنت محدود به بازی‌سازان خبر داده، اما واقعیت تلخ‌تر است: مشکل فراتر از دسترسی موقت به وب است.

۶۸ میلیارد تومان خسارت و مرگ اعتبار بین‌المللی
آمارها شوکه‌کننده‌اند. ۶۸ میلیارد تومان خسارت مستقیم جنگ به زیرساخت‌های بازی‌سازی وارد شده است.

علی نادعلی‌زاده، مدیرعامل استودیوی بازی‌سازی تاد، توضیح می‌دهد که قطعی اینترنت یعنی قطع ارتباط حیاتی بین سرورهای داخلی و خارجی و این موضوع اعتبار بازی ایرانی و برندی که با آن همکاری می‌شد را خدشه‌دار می‌کند.

نادعلی‌زاده معتقد است نگاه جهانی به دیتاسنترهای ایران تغییر کرده. دیگر هیچ شرکت خارجی حاضر نیست سرور خود را در ایران نگه دارد، زیرا ایران دیگر مقصدی امن برای سرویس‌دهی بین‌المللی نیست. ایران می‌توانست با تکیه بر قیمت پایین انرژی، به هاب دیتاسنتری منطقه تبدیل شود، اما اکنون این رؤیا در محاق انزوای ارتباطی گم شده است.

اینترنت طبقاتی؛ تکرار فاجعه‌ی خودروسازی
یکی از نگران‌کننده‌ترین نکات، عادی شدن «اینترنت محدود» برای شرکت‌ها است. نادعلی‌زاده هشدار می‌دهد که اگر عادت کنیم فقط شرکت‌ها اینترنت داشته باشند و مردم نداشته باشند، دچار کج‌سلیقگی و افت کیفیت می‌شویم. او این وضعیت را به صنعت خودرو تشبیه می‌کند؛ جایی که با قطع واردات و انزوای بازار، کیفیت داخلی سقوط می‌کند و صادرات بی‌معنی می‌شود.

رشد مقطعی درآمد بازی‌های داخلی در زمان قطعی اینترنت، در برابر زیان‌های کلان بین‌المللی ناچیز است. عمده‌ی درآمد این صنعت از نشر بازی‌ها در سطح جهانی است. وقتی ابزارهای توسعه قطع می‌شوند، کار تمام شرکت‌ها می‌خوابد. نمونه‌ی بارز آن بازی‌ای بود که پس از انتقال سرور به داخل ایران، امکان ساخت آپدیت جدید را از دست داد و از دسترس کاربران خارج شد.

توقف توسعه و عقب‌ماندگی از هوش مصنوعی
ایمان گلکار، بنیان‌گذار استودیوی کاریزما، تصویری تیره‌تر از وضعیت ارائه می‌دهد. او می‌گوید بزرگ‌ترین آسیب، توقف کامل توسعه است. دولوپرها کارایی ندارند و سرعت انجام کار به دلیل ناپایداری اینترنت بسیار پایین است. گلکار اشاره می‌کند که بازی‌های استودیوی او به‌طور میانگین روزانه ۱۰ درصد از زمان در دسترس نبوده‌اند و ۱۵ تا ۲۰ درصد پرداخت‌ها با مشکل مواجه شده است.

نکته‌ی ترسناک‌تر، فاصله‌ی تکنولوژیک است. گلکار هشدار می‌دهد که سرعت پیشرفت فناوری جهانی، به‌ویژه در حوزه‌ی هوش مصنوعی، فاصله‌ی ایران با جهان را بیشتر کرده است. مدل‌های طراحی تغییر کرده‌اند و ایران اکنون در لایه‌ی رقابت هیچ شانسی ندارد. به قول او، ما انگار در ۱۰ سال پیش گیر کرده‌ایم.

راه‌حل‌های ناکارآمد بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای
در سوی دیگر میز، احسان جازم، معاون حمایت بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، از تلاش برای ارائه‌ی اینترنت محدود خبر می‌دهد. او می‌گوید تاکنون حدود ۹۰۰ نفر از این اینترنت استفاده کرده‌اند؛ اما گلکار معتقد است حتی «اینترنت پرو» نیز راه‌حل نیست؛ زیرا با محدودیت پهنای باند، کیفیت بسیار پایین و قیمت دو برابر است.

جازم همچنین به چالش قدیمی فعالیت بین‌المللی بدون امکان اعلام هویت ایرانی اشاره می‌کند. بسیاری از بازی‌سازان به دلیل تحریم، مجبورند به اسم شرکت‌های خارجی کار کنند. بنیاد تلاش می‌کند با استفاده از کارگزاران بین‌المللی مسیر نشر را تسهیل کند، اما اولویت فعلی‌شان تولید محصولات باکیفیت‌تر است.

چالش اصلی صنعت بازی ایران صرفاً اختلال اینترنت نیست؛ بلکه شکاف میان ماهیت جهانی این صنعت و سیاست‌گذاری محلی است. صنعتی که بخش مهمی از درآمد و اعتبارش وابسته به ارتباط پایدار با جهان است، اکنون میان تحریم، جنگ و انزوای ارتباطی گرفتار شده است. بدون اینترنت پایدار و سرمایه‌گذاری خارجی، ایران نه‌تنها از رقابت جهانی عقب می‌ماند، بلکه مزیت‌های بالقوه‌ی خود را نیز از دست خواهد داد.