ICTna.ir – چرا نوسازی OSS/BSS نه تنها حیاتی، بلکه فوری است: این امر، عامل حیاتی برای شبکه‌های کاملاً خودمختار است که هوش مصنوعی عامل‌محور و ارزش آینده را در مقیاس بزرگ می‌کنند. استراتژی‌های هوش مصنوعی شبکه نیازمند پایه و اساس قوی‌تری برای OSS هستند.

به گزارش گروه اخبار خارجی آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا)، در گفتگوهای مکرر با مدیران ارشد فناوری اطلاعات مخابرات در مورد نوسازی پلتفرم‌های OSS و BSS قدیمی‌شان، اغلب متوجه می‌شویم که حداقل در ابتدا آنها حتی نمی‌خواهند آن را در نظر بگیرند. از نظر آنها، این سیستم‌های اصلی بسیار حساس و حیاتی هستند که نمی‌توان آنها را دستکاری کرد و به همین شکل هم خوب کار می‌کنند. این امر مدیران ارشد فناوری اطلاعات را در مورد شروع هرگونه تغییری که می‌تواند آنها را مختل کند، محتاط می‌کند.

برای هر شرکت مخابراتی، ریسک بسیار بزرگتر در عدم نوسازی OSS/BSS نهفته است. زیرا، با گسترش راهکارهای هوش مصنوعی عامل‌محور در عملیات شبکه، توانایی آن برای ایجاد ارزش به داشتن سیستم‌های اصلی که چابکی و بینش‌های داده‌ای لازم برای همگام شدن را فراهم می‌کنند، وابسته خواهد بود. شرکت‌های مخابراتی که امروز با این چالش روبرو نشوند، فردا باید برای جبران عقب‌ماندگی تلاش کنند.

قلب تپنده مخابرات
برای توضیح دلیل این موضوع، اجازه دهید با مقدمه‌ای شروع کنیم. از زمان آغاز صنعت مخابرات، لایه‌های دوگانه سیستم‌های پشتیبانی عملیاتی (OSS) و سیستم‌های پشتیبانی تجاری (BSS) قلب تپنده این تجارت بوده‌اند. با توجه به اینکه OSS فعالیت‌هایی مانند مدیریت شبکه، موجودی دارایی‌ها، فعال‌سازی خدمات و تنظیم سفارش را مدیریت می‌کند و BSS عمدتاً بر مدیریت مشتری و صدور صورتحساب تمرکز دارد، نقش آنها همیشه محوری بوده و همچنان محوری است.

در طول سال‌ها، این سیستم‌های قدیمی با راه‌حل‌ها و افزونه‌هایی برای مدیریت تغییرات در کسب‌وکار، اصلاح شده‌اند. اما اکنون این تغییرات چنان عمیق هستند که فشارهای وارده بر OSS/BSS قدیمی، ناپایدار می‌شوند. از آنجایی که شرکت‌های مخابراتی هم به گسترش خود – 5G و فیبر – ادامه می‌دهند و فراتر از اتصال «خالص» برای ارائه محصولات جدید مانند خدمات درخواستی و APIهای شبکه، گسترش می‌یابند، نیازهای آنها نیز در حال گسترش است. و OSS/BSS قدیمی دیگر پاسخگوی این کار نیست. به عبارت ساده، آنچه مورد نیاز است، نوسازی است.

محرک‌های متنوع برای تغییر بنیادی
این یک امر ضروری است که در رهبری فکری اخیر EY مورد بررسی قرار گرفته و به تفصیل به موارد مرتبط با آن پرداخته شده است – از جمله نوسازی جامع، استفاده از مدل FinOps-for-networks، اتخاذ استانداردهای TMForum ODA (معماری دیجیتال باز) و API، پیاده‌سازی میکروسرویس‌های مبتنی بر API و موارد دیگر. در پشت این جنبه‌های متعدد تغییر، چندین عامل محرک وجود دارد.

یکی از این موارد، انگیزه برای چابکی بیشتر در توسعه، ارائه، مدیریت و دریافت هزینه برای خدمات جدید، نوآورانه‌تر و شخصی‌سازی‌شده‌تری است که کسب‌وکارها و مصرف‌کنندگان اکنون خواستار آن هستند. مورد دیگر، نیاز به دستیابی به یک دیدگاه دقیق‌تر، جزئی‌تر و بلادرنگ از تمام فعالیت‌ها و داده‌های شبکه است تا قابلیت مشاهده، پیش‌بینی‌پذیری و سازگاری دارایی‌ها را افزایش دهد. محرک سوم – در بسیاری از موارد – الزام به همگرایی و ادغام مجموعه‌ای از پلتفرم‌های OSS/BSS قدیمی و مجزا است که از طریق ادغام‌ها ایجاد شده‌اند.

صرف نظر از محرک‌های خاص، هدف مشترک تحول حاصل، دستیابی به بینش‌های عمیق‌تر است که از کنترل بهتر، سریع‌تر و پاسخگوتر دارایی‌های شبکه پشتیبانی می‌کند و در نتیجه نسل بعدی محصولات را برای مشتریان امکان‌پذیر می‌سازد. این به تنهایی دلیلی قانع‌کننده برای تغییر است. اما نکته مهم این است که نوسازی OSS/BSS با باز کردن راه برای یک بازآفرینی گسترده‌تر و بلندمدت‌تر، مزایای بسیار بیشتری نیز به همراه دارد: پذیرش هوش مصنوعی عامل‌دار توسط شرکت‌های مخابراتی در سراسر سازمان در عملیات و تعاملات خود – همراه با پیشرفت به سمت شبکه‌های خودمختار که مبتنی بر هوش مصنوعی، عصبی و خوددرمان هستند.

تمرکز نه تنها بر هوش مصنوعی، بلکه بر حفظ هماهنگی کل مجموعه فناوری اطلاعات
فقط به هوش مصنوعی برای شبکه در یک سیلو فکر نکنید. برای اینکه هوش مصنوعی برای شبکه واقعاً به پرواز درآید، به عملیات‌های مستقلی نیاز دارید که به طور بهینه برای دریافت، پردازش، استفاده مجدد و تغییر کاربری داده‌های شبکه با کیفیت بالا، به خوبی مدیریت شده و مدیریت شده مجهز باشند. یک مجموعه OSS/BSS مدرن نقش مهمی در تحقق این چشم‌انداز ایفا می‌کند.

این مسیر حرکت، دامنه و مقیاس بازآفرینی‌ای را که شرکت‌های مخابراتی باید انجام دهند، به طور چشمگیری گسترش می‌دهد. یکی از مضامین کلیدی که در MWC 2026 به طور قدرتمندی مطرح شد ، اهمیت تمرکز بر پیامدهای هوش مصنوعی برای کل مجموعه فناوری اطلاعات بود، نه اینکه صرفاً به صورت جداگانه به آن پرداخته شود. این پیامی است که در 10 ریسک برتر ما برای ارتباطات از راه دور در سال 2026 نیز منعکس شد ، جایی که ما «تحول ناکارآمد از طریق فناوری‌های جدید» را در جایگاه دوم قرار دادیم – و عوامل کوتاه‌مدتی مانند محدودیت منابع و چالش‌های حاکمیتی را به عنوان مانعی برای تلاش‌های شرکت‌های مخابراتی برای افزایش ابتکارات هوش مصنوعی خود ذکر کردیم.

خطر اصلی این است که این موانع عملی برای مقیاس‌پذیری هوش مصنوعی ممکن است مانع پیشرفت به سمت تحول OSS/BSS شود. تا به امروز، شاهد بوده‌ایم که در ابتدا انرژی زیادی صرف استقرار هوش مصنوعی برای پشتیبانی از 5G و راه‌اندازی فیبر و مدیریت هزینه‌های شبکه شده است و سپس با وارد کردن هوش مصنوعی در زیرساخت شبکه، هزینه‌های عملیاتی شبکه کاهش یافته است. اما با فشارهای فعلی برای تجمیع سیستم‌ها و مقیاس‌بندی استفاده از عوامل هوش مصنوعی برای موارد استفاده خاص در سراسر کسب‌وکار، وسوسه‌ای آشکار وجود دارد که OSS/BSS را به سادگی اصلاح کنیم و تلاش دلهره‌آور نوسازی را برای آینده‌ای نامعلوم به تعویق بیندازیم.

این یک اشتباه است. صرف نظر از موارد استفاده‌ای که هوش مصنوعی هدف قرار می‌دهد – از کاهش هزینه‌های سرمایه‌ای یا عملیاتی گرفته تا افزایش درآمد و بهبود تجربه مشتری – بسیار مهم است که اطمینان حاصل شود که استراتژی نوسازی OSS/BSS با این ابتکارات هماهنگ باقی می‌ماند. ریسک امنیتی نمونه‌ای از این موارد است. استقرار هوش مصنوعی بر روی پشته‌های فناوری قدیمی/داخلی یا منسوخ، آسیب‌پذیری‌ها را در مقیاس بزرگ آشکار می‌کند، همانطور که در تصمیم اخیر Anthropic برای به تأخیر انداختن انتشار Claude Mythos نشان داده شده است .

نه تحول به خودی خود، بلکه تحولی ارزش‌محور
هدف نهایی، یک پشته فناوری اطلاعات مدرن است که امکان ایجاد یک شبکه خودگردان مناسب برای آینده را فراهم می‌کند – شبکه‌ای که مجهز به پشتیبانی از عوامل فراگیر هوش مصنوعی، شبکه‌های خودگردان و راه‌حل‌های انعطاف‌پذیر و متناسب با نیاز مشتریان باشد. روزی، هر شرکت مخابراتی یک پشته فناوری اطلاعات مانند این خواهد داشت – یا از بازی خارج خواهد شد.

البته، نتیجه‌ی هدفمند هر تحولی باید ایجاد ارزش بالاتر باشد. با توجه به ماهیت حساس و حیاتی OSS/BSS، توجه به این نکته هنگام تحول این سیستم‌ها بسیار مهم است. این نوسازی به جای اینکه صرفاً به خاطر خود انجام شود، باید یک فرآیند گام به گام باشد که توسط ارزش تجاری هدایت و هدایت می‌شود.

اولین قدم، ایجاد زمینه برای مدرن‌سازی با ارزیابی ارزش افزوده ملموسی است که برای سود و زیان به ارمغان می‌آورد.