گوگل برنامه‌نویسان ایرانی را از انتشار بین‌المللی برنامه‌ها محروم می‌کند.

گوگل در آستانه اجرای طرح اجباری راستی‌آزمایی هویت توسعه‌دهندگان اندروید، استثنای ویژه‌ای را برای کشورهای تحت تحریم ایالات متحده آمریکا ازجمله ایران در نظر گرفته است. براساس مستندات جدید، اگرچه کاربران در این کشورها می‌توانند همچنان فایل‌های نصب مستقیم APK را بدون محدودیت‌های جدید روی گوشی‌های خود نصب کنند، اما توسعه‌دهندگان ساکن این مناطق به‌دلیل عدم امکان احراز هویت، نمی‌توانند اپ‌های خود را در بازار بین‌المللی منتشر کنند.

گوگل قصد دارد سیستم جدید راستی‌آزمایی توسعه‌دهندگان را از تاریخ ۳۰ سپتامبر (۸ مهر) در کشورهایی مانند برزیل، اندونزی، سنگاپور و تایلند آغاز و تا سال ۲۰۲۷ آن را در تمام جهان لحاظ کند. هدف رسمی گوگل از اجرای این طرح، مبارزه با کلاهبرداری‌ها و ارتقای امنیت سیستم‌عامل اندروید عنوان شده است.

در این ساختار جدید، تمامی دستگاه‌های اندرویدی که از خدمات رسمی گوگل استفاده می‌کنند (یعنی تقریباً تمامی گوشی‌های دنیا به جز بازار چین و روسیه) از نصب برنامه‌های متعلق به توسعه‌دهندگان تأییدنشده جلوگیری خواهند کرد. توسعه‌دهندگانی که مایل به انتشار نرم‌افزار هستند (حتی خارج از فروشگاه گوگل پلی و از طریق سایت‌های شخصی) ملزم به ارائه مدرک شناسایی معتبر و پرداخت هزینه‌ای اندک به گوگل خواهند بود.

معافیت گوگل برای گوشی‌های موجود در ایران
سؤال مهمی که در جریان تدوین این سیاست مطرح شد، وضعیت برنامه‌نویسان ساکن در کشورهای تحت تحریم‌های اقتصادی آمریکا (مانند ایران، کوبا، کره شمالی و مناطق اشغالی اوکراین) بود. گوگل در بخش پرسش‌های متداول وب‌سایت توسعه‌دهندگان خود پاسخ مبهمی به این موضوع داده است:

«دستگاه‌های موجود در کشورهای تحت تحریم از بررسی‌های راستی‌آزمایی توسعه‌دهندگان اندروید معاف خواهند بود. این امر به هر توسعه‌دهنده‌ای اجازه می‌دهد تا بدون نیاز به راستی‌آزمایی به توزیع برنامه‌ها در این مناطق ادامه دهد، اگرچه کاربران این مناطق از مزایای امنیتی ارتقایافته این برنامه بهره‌مند نخواهند شد.»

سخنگوی گوگل در گفتگو با Ars Technica ابعاد این پاسخ را شفاف‌تر و تأیید کرد که به افراد ساکن در کشورهای تحت تحریم اجازه طی‌کردن فرایند راستی‌آزمایی داده نخواهد شد.

تا پیش‌از‌این، توسعه‌دهندگان در ایران می‌توانستند برنامه خود را روی وب‌سایت شخصی قرار دهند و هر کاربری در هر نقطه از جهان با دریافت فایل APK و تأیید هشدارهای استاندارد نصب (Sideloading)، آن را روی گوشی خود اجرا کند. با اجرای طرح جدید، این امکان از بین خواهد رفت.

برنامه‌های توسعه‌دهندگان ایرانی فقط روی گوشی‌های مستقر در مناطق تحریم‌شده به راحتی قابل نصب خواهند بود. اگر کاربری در اروپا یا آمریکا بخواهد برنامه‌ای از یک توسعه‌دهنده ایرانی تأییدنشده را نصب کند، با سد محکم سیستم‌عامل مواجه می‌شود. اگرچه گوگل مکانیزمی موسوم به Advanced Flow برای دور زدن این محدودیت طراحی کرده که شامل مراحل متعدد، هشدارهای امنیتی فراوان و تأخیر ۲۴ ساعته است، اما عموم کاربران عادی هرگز از چنین مسیری استفاده نخواهند کرد.

به‌طورکلی این مسئله اکوسیستم اندروید را به دو لایه مجزا تقسیم می‌کند:

برنامه‌های راستی‌آزمایی‌شده: قابل نصب برای تمامی کاربران جهان.
برنامه‌های تأییدنشده: غیرقابل نصب برای اکثر کاربران جهان و تنها محدود به حباب کشورهای تحریم‌شده.
پارادوکس جالب اینجاست که گوشی‌های مورد استفاده در کشورهایی مانند ایران عمدتاً دستگاه‌های وارداتی با گواهی رسمی گوگل هستند. معاف‌کردن این دستگاه‌ها از بررسی راستی‌آزمایی نشان می‌دهد که گوگل به نوعی حضور و ارائه خدمات خود در این مناطق را پذیرفته است.

گوگل از یک سو نمی‌تواند به‌دلیل قوانین خزانه‌داری ایالات متحده (OFAC) با توسعه‌دهندگان این کشورها تعامل مالی یا احراز هویتی داشته باشد و از سوی دیگر مایل نیست بازار این مناطق را به‌طور کامل فلج کند. راهکار گوگل رهاکردن توسعه‌دهندگان این مناطق در یک حباب ایزوله است؛ اکنون توانایی توزیع جهانی نرم‌افزارهای اندروید بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات سیاسی و تحریمی دولت آمریکا گره خورده است.