وزیر ارتباطات: دلیلی ندارد اختیارات دولت در حوزه تنظیمگری فضای مجازی به جای دیگری واگذار شود
وزیر ارتباطات دسترسی برابر به اینترنت را حق عمومی دانست و گفت قطع ارتباطات جهانی، توسعه هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال را مختل میکند.
نشست وزیر ارتباطات با خبرنگاران به مناسبت روز خبرنگار، شب گذشته ۱۹ مردادماه، برگزار شد. ستار هاشمی و معاونینش در این مراسم به تشریح وضعیت حوزههای مختلفی ارتباطی کشور و برخی موضوعات روز مربوط به شبکه اینترنت کشور، از جمله موضوع مصوبه جدید دولت در خصوص فیلترینگ پلتفرمها پرداختند. مصوبهای که میگوید از این به بعد پلتفرمهای دیجیتال فقط با تایید رئیسجمهور مسدود میشوند و البته با مخالفت ۶۳ نماینده مجلس مواجه شده که چنین تصمیمی را مغایر با قوانین قانونگذاری در کشور میدانند.
وزارت ارتباطات با سلب اختیارات تنظیمگری دولت مخالف است
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در نشست شب گذشته بر لزوم حفظ اختیارات قانونی دولت در تنظیمگری فضای مجازی تاکید کرد و گفت: «دلیلی ندارد اختیارات دولت در این حوزه در جای دیگری قرار گیرد؛ چراکه چنین رویکردی میتواند با اصول متعدد قانون اساسی در تعارض باشد.»
هاشمی همچنین بهصراحت تاکید کرد که وزارت ارتباطات با سلب اختیارات قانونی دولت در تنظیمگری فضای مجازی خبر داد.
او همچنین پاسخگویی مسئولان در برابر مردم را یکی از الزامات نظام حکمرانی دانست و از این گفت که مردم باید در جریان تصمیمگیریها باشند:
در نظام حکمرانی، نمیتوان تصمیمهایی اتخاذ کرد که مسئولان آن در برابر مردم پاسخگو نباشند. تصمیمها باید بر مبنای ادله و منطق اتخاذ و بهصورت شفاف با مردم در میان گذاشته شود و مسئولیت آن نیز پذیرفته شود.
– ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات
وزیر در ادامه افزود: «اگر تصمیمها بدون شفافیت و پاسخگویی اتخاذ شوند، در ادامه شاهد فرسایش سرمایه اجتماعی خواهیم بود.»
او توضیح داد که وزارت ارتباطات نظرات معاونتهای مختلف خود را بهصورت تفصیلی درباره طرحهایی مثل «طرح انتظامبخشی فضای مجازی» اعلام کرده و اگر نسخه جدیدی از این طرح ارائه شود نیز وزارت ارتباطات بررسیاش میکند.
دسترسی برابر به اینترنت، حق عمومی شهروندان است
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در بخش دیگری از این نشست بر ضرورت دسترسی برابر شهروندان به اینترنت تاکید و اعلام کرد قطع ارتباطات جهانی، بخش مهمی از مسیر توسعه هوش مصنوعی را از بین میبرد. او همچنین تاکید کرد که دولت چهاردهم از آغاز فعالیت خود بر دسترسی یکسان و برابر همه مردم به اینترنت تاکید داشته، زیرا اینترنت را یک حق عمومی برای تمام شهروندان میداند.
هاشمی با اشاره به وضعیت ویژه کشور در ماههای اخیر توضیح داد: «در دو سال گذشته اتفاقاتی در کشور رخ داد که شاید اگر پیش از آن درباره وقوعشان صحبت میشد، باورپذیر نبود؛ اما کشور در شرایط دشوار و درگیر جنگ تحمیلی و پیامدهای آن شد و همین موضوع، مسیر برنامههای توسعهای در حوزه ارتباطات را تحت تاثیر قرار داد.»
به گفته او، در این وضعیت سطح انتظارها از کیفیت مطلوب خدمات ارتباطی تا حدودی کاهش یافت و حفظ اصل دسترسی به اینترنت به اولویت تبدیل شد. با این حال، هاشمی تاکید میکند که دولت با باور به دسترسی آحاد مردم به اینترنت برای بازگشایی اینترنت تلاش کرد: «با وجود همه محدودیتها و فشارها، تلاش شبانهروزی برای بازگشت اینترنت انجام شد و البته اگر پایمردی دکتر پزشکیان رئیسجمهوری و میدانداری دکتر عارف معاون اول رئیسجمهوری نبود این امر محقق نمیشد.»
وزیر ارتباطات در ادامه به عدهای اشاره کرد که خارج از دولت هستند و با در دسترس بودن اینترنت برای همه مردم مخالفت میکنند. هاشمی آن را «یک اقلیت پرهیاهو» خواند که اینترنت را تنها برای ۱۰ تا ۱۲ درصد از مردم میخواهند و اضافه کرد: بزرگوارانی هستند که میگفتند اگر اینترنت باز شود تکلیف دلار و طلا چه میشود؟ این بحثها در دولتی که کار را در دست دارد نیست؛ در بیرون از دولت این بحثها مطرح میشود. این عده باور دارند که اینترنت صرفا در دسترس دانشجویان باشد کافی است. از این چالشها بسیار داشتیم. افرادی که دوگانه اینترنت و شبکه داخلی را مطرح میکنند هم به شبکه ملی اطلاعات ظلم میکنند و هم تشویش اذهان عمومی میکنند.
او در ادامه نیز تاکید کرد که دولت بحث ارتقای کیفیت اینترنت توامان با ارتقای کیفیت شبکه داخلی و شبکه ملی اطلاعات را نیز دنبال خواهد کرد.
هاشمی همچنین دیدگاههایی را که اینترنت را تنها برای گروههای مشخصی مانند دانشجویان، استادان یا پژوهشگران ضروری میدانند، رد کرد و گفت: «در دنیای امروز نمیتوان گفت اینترنت فقط برای گروه محدودی مورد نیاز است؛ دانشآموختهای که قصد فعالیت پژوهشی دارد، یک کسبوکار، یک کارگر، یک نجار، یک خانم خانهدار و هر شهروند دیگری میتواند به اینترنت نیاز داشته باشد.»
وزیر ارتباطات همچنین با اشاره به تکنولوژیهای روز دنیا مثل هوش مصنوعی تصریح کرد که لازمه حرکت کردن به سمت همه این فناوریها دسترسی به اینترنت جهانی است و نمیشود بخواهیم اینترنت داشته باشیم ولی الزامات آن را نفی کنیم.
هاشمی در این خصوص گفت: «نمیتوان از توسعه هوش مصنوعی سخن گفت اما الزامات آن را نادیده گرفت. بهعنوان کسی که حدود سه دهه در حوزه هوش مصنوعی فعالیت داشتهام، تاکید میکنم که قطع ارتباطات جهانی عملا به معنای کنار گذاشتن بخش مهمی از مسیر توسعه هوش مصنوعی است.»
شبکه ملی اطلاعات جایگزین اینترنت بینالملل نیست
او همانطور که پیش از این نیز بارها بر اهمیت شبکه جهانی اینترنت تاکید کرده و آن را در کنار شبکه ملی اطلاعات ضروری دانسته است، در نشست شب گذشته نیز گفت: توسعه شبکه ملی اطلاعات و افزایش کیفیت اینترنت بینالملل را دو مسیر متضاد نیستند و وزارت ارتباطات بههیچوجه به جایگزینی یکی از این دو با دیگری اعتقاد ندارد؛ بلکه تقویت شبکه داخلی و ارتباطات بینالمللی را بهطور همزمان دنبال میکند.
وزیر ارتباطات بر این باور است که «شبکه ملی اطلاعات باید شبکهای باشد که با نگاه اقتصادی و در فضای رقابتی، خدمات باکیفیت و شایستهای به مردم ارائه دهد و بتواند سهم خود را از بازار به دست آورد.»
هاشمی ضمن نفی موضوع انحصار توضیح به امکان رشد پلتفرمهای داخلی در شرایط دسترسی برابر مردم به اینترنت اشاره کرد: «زمانی که امکان دسترسی برای همه شهروندان فراهم باشد، سکوهای داخلی نیز میتوانند در فضای رقابتی رشد کنند. خوب است این آمار را بدانید که «بله» در شرایطی به رشد ۱۰ درصدی رسید که واتساپ در دسترس بود. این مساله نمونهای از همین ظرفیتی است که داریم.»
به اعتقاد وزیر ارتباطات، تجربه حوزههای مختلف نشان میدهد انحصار، چه در صنعت خودرو و چه در فناوری، به توسعه آسیب میزند. او تاکید میکند که در فضای انحصاری، تحقیق و توسعه نخستین بخشی است که صدمه میبیند؛ زیرا فعالیت در این حوزه هزینه زیادی دارد و نبود رقابت، انگیزه سرمایهگذاری در آن را کاهش میدهد.
به گفته او، وزارت ارتباطات تمام ظرفیت خود را برای تقویت زیرساختهای شبکه در هسته و لایه دسترسی داخل کشور و نیز توسعه ارتباطات بینالمللی به کار خواهد گرفت.
امنیت با ارتباطات جهانی تعارضی ندارد
وزیر ارتباطات در بخش دیگری از این نشست با اشاره به اهمیت تامین امنیت در وضعیت جنگی و حساس کشور اظهار کرد: «هیچکس در اهمیت امنیت تردیدی ندارد و همه نسبت به شرایط امنیتی و جنگی کشور دغدغه داریم؛ اما باید توجه داشته باشیم که در دنیای امروز، زندگی بدون ارتباطات جهانی امکانپذیر نیست.»
هاشمی حضور در فضای مجازی و استفاده از ظرفیت پلتفرمهای مختلف را به معنای رها کردن این عرصه ندانست. به گفته او، باید با تولید محتوای مناسب، روایتگری موثر و افزایش قدرت اثرگذاری، از ظرفیت فضای مجازی برای تأمین منافع ملی استفاده کرد.