رئیس جهاد دانشگاهی: در اعمال محدودیتهای اینترنتی نباید دچار افراط و تفریط شد
در این گفتوگو، محور بحث به چالشهای ساختاری و روزمرهتر فضای آکادمیک و فناوری کشور کشیده میشود؛ از موانع بروکراسی و دیوانسالاری که رمق نخبگان را میگیرد تا مسئله دسترسی دانشگاهیان به اینترنت، نقش جهاد در بحرانهای اخیر و رونمایی از یک ابرپروژه جدید علمی در کشور.
یکی از بزرگترین دشمنان رشد علمی در کشور، دیوانسالاری است
رئیس جهاد دانشگاهی در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود فراوانی فارغالتحصیلان رشتههای علوم کامپیوتر و هوش مصنوعی، بازار کار با خلاء شدید متخصص مواجه است، گفت:«اگرچه این حوزه تخصصی من نیست، اما اجمالاً بروکراسی و دیوانسالاری پیچیده برای اخذ مجوزها و راهاندازی شرکتها، افراد را خسته و فرسوده میکند. واقعیت این است که یکی از بزرگترین دشمنان رشد علمی در کشور ما دیوانسالاری است.»
وی با تأکید بر لزوم تسهیل مسیر برای محققان افزود:«ما معتقدیم این درها باید باز شوند، تسهیلات لازم فراهم گردد و موانع از سر راه محققان برداشته شود. یکی از مؤلفههای اساسی رشد و توسعه، ترویج آزاداندیشی و آزادی علمی برای چهرههای آکادمیک است. بحث ما نفی نظارت نیست، بلکه تغییر زاویه دید مسئولان است؛ بهجای نگاه به ۵ درصد خطاکار، باید تصمیمگیریها را بر اساس ۹۵ درصد افراد درستکار و دلسوز تنظیم کرد. متأسفانه بهدلیل نبود تدبیر و حوصله کافی، معمولاً آسانترین راه که همان ایجاد محدودیت برای همه است انتخاب میشود. اگر این موانع اداری برداشته شود، ظرفیت متخصصان ما در حوزههایی مانند امنیت سایبری بهسرعت نیازهای بازار را برطرف خواهد کرد.»
دسترسی آزاد به اینترنت بخش تفکیکناپذیر پژوهشهای علمی است
رئیس جهاد دانشگاهی در پاسخ به پرسشی درباره دیدگاه وی نسبت به چالشهای دسترسی به اینترنت و ارتباطات بینالمللی تصریح کرد:«مفهوم آزاداندیشی در فضای آکادمیک بسیار فراتر از موضوعاتی مانند اینترنت و فیلترینگ است. روح آزاداندیشانه یعنی اینکه جابهجایی دانش محدود نشود و هیچ استادی دستاوردهای علمی خود را انحصارطلبانه پنهان نکند. با این حال، شکی نیست که دسترسی آزاد به ابزارهای ارتباطی و اینترنت، بخش تفکیکناپذیر پژوهشهای علمی، جستوجو در پایگاههای بینالمللی و شرکت در کنفرانسهای جهان است.»
قطع ارتباطات بینالمللی باعث فرسایش علمی محققان کشور میشود
وی ادامه داد:«قطع ارتباط علمی و عدم حضور در همایشهای بینالمللی باعث فرسایش علمی و فراموش شدن محققان میشود. البته ما باید نگاه منصفانهای به شرایط کشور داشته باشیم. گاهی مسئولان امنیتی بر اساس مصالح بالاتر و شرایط خاص کشور ناچار به اعمال محدودیتهای مقطعی میشوند. اما در شرایط عادی، دسترسی مراکز تحقیقاتی و پژوهشکدههای ما به پایگاههای اصلی علمی برقرار است و نباید در این مسئله دچار افراط و تفریط شد. اینترنت و تعاملات بینالمللی ابزار کار پژوهشگر هستند و باید برای اهل علم فراهم باشند.»
وی با تشریح برنامههای جدید این نهاد برای جذب بدنه دانشجویی گفت:«یکی از اقدامات مهم ما، طراحی و راهاندازی سامانه «شهر دانشجو» است. تمامی دانشجویان کشور میتوانند با ثبتنام در این سامانه، کارت عضویت جهاد دانشگاهی را دریافت کنند. این کارت در سه سطح «افتخاری»، «عادی» و «فعال» صادر میشود و مزایای متعددی مانند کیف پول الکترونیکی و دسترسی به خدمات جهاد را به همراه دارد. طی چند ماه اخیر و با وجود شرایط خاص کشور، حدود ۲۰ هزار دانشجو بدون نیاز به پیچیدگیهای اداری عضو این سامانه شدهاند.»
او افزود:«علاوه بر این، با ابلاغ آییننامه کار دانشجویی به تمام واحدهای جهاد، درها را به روی جوانان باز کردهایم تا مسئولیت بپذیرند و رشد کنند. تجربه نشان داده است که بسیاری از مدیران موفق کشور، پرورشیافته همین فضای جهاد دانشگاهی بودهاند.»